Piotrków Kujawski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Piotrków Kujawski
Urząd Miasta i Gminy w Piotrkowie Kujawskim
Urząd Miasta i Gminy w Piotrkowie Kujawskim
Herb
Herb Piotrkowa Kujawskiego
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat radziejowski
Gmina Piotrków Kujawski
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1998
Burmistrz Mirosław Skonieczny
Powierzchnia 9,76 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

4 456[1]
457 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 54
Kod pocztowy 88-230
Tablice rejestracyjne CRA
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Piotrków Kujawski
Piotrków Kujawski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piotrków Kujawski
Piotrków Kujawski
Ziemia 52°32′49″N 18°30′03″E/52,546944 18,500833Na mapach: 52°32′49″N 18°30′03″E/52,546944 18,500833
TERC
(TERYT)
6040611054
Urząd miejski
ul. Kościelna 1
88-230 Piotrków Kujawski
Strona internetowa

Piotrków Kujawskimiasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piotrków Kujawski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. włocławskiego.

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 4463 mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzmiankowany od 1325 r. Prawa miejskie otrzymał w 1738 r. na mocy przywileju Augusta III Sasa. Do znacznego rozwoju miasta w XIX wieku przyczyniło się wybudowanie w 1851 r. kolei wąskotorowej Nieszawa - Sompolno. Utrata praw miejskich nastąpiła na mocy ukazu carskiego w 1867 r., jako element represji wobec narodu polskiego po powstaniu styczniowym. W 1933 r. przez Piotrków Kujawski poprowadzono magistralę kolejową Herby Nowe - Gdynia, co spowodowało dalszy wzrost gospodarczy miejscowości i podniosło jej znaczenie w regionie. Dzięki wieloletnim staraniom władz gminy, w 1 stycznia 1998 r. nastąpiło przywrócenie praw miejskich[2]. Obecnie jest to znaczący lokalny ośrodek przemysłu spożywczego i elektromaszynowego (m. in. duża proszkownia mleka i fabryka kontenerowych oczyszczalni ścieków), a także ważny węzeł komunikacyjny dla powiatu. Liczne zakłady rzemieślnicze i gospodarstwa agroturystyczne.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny pw. św. Jakuba
  • Kościół parafialny pw. św. Jakuba. Według tradycji pierwszy kościół w Piotrkowie wybudowany był przez biskupa kruszwickiego - Lucidusa. Pierwszy kościół spalony został w 1331 w czasie najazdu krzyżackiego, znanego z bitwy pod Płowcami. Z wizytacji biskupa kujawskiego Heronima Rozdrażewskiego z lat 1594 i 1599 wynika, że pożarowi uległ później wybudowany drugi kościół. W XVI w. do parafii w Piotrkowie przyłączone zostało Kaczewo. Obecny kościół wystawiony został przez Piotra Piotrowskiego kanonika włocławskiego właściciela Piotrkowa i proboszcza w pierwszej połowie XVI w. Murowana z czerwonej cegły świątynia architektonicznie odpowiadała gotyckim kościołom budowanym w XIV w. Kościół był wyświęcony pw. Bożego Ciała i św. Jakuba. Kościół został rozbudowany przez przedłużenie w kierunku zachodnim w 1864 r. Obecnym proboszczem jest ks. dr Zbigniew Cabański.
  • Zespół dworski:
    • dawny dwór z przełomu XIX i XX w., przebudowany po 1945 r. z utratą cech stylowych[3]
    • park z 2. poł. XIX w., ob. park miejski
    • figura Matki Boskiej z przełomu XIX i XX w.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W Piotrkowie w roku 1827 było 60 domów, a w 1862 r. 62 domy. (Do liczby domów i mieszkańców nie liczono wsi i probostwa , które były poza obrębem miasta. W roku 1827 było to 47 domów i 360 osób, a w roku 1885 - 205 osób).

Liczba mieszkańców: w roku 1827 - 643 osoby, w 1862 - 548, w 1885 - 1012 (w tym 730 Żydów), w 1929 - 995.

Transport[edytuj | edytuj kod]

W Piotrkowie Kujawskim krzyżują się drogi wojewódzkie nr 266 i nr 267. Przez miasto przebiega też magistrala kolejowa GdyniaHerby Nowe, posiadająca w mieście dworzec i zespół bocznic kolejowych.

Znani mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Z Piotrkowa Kujawskiego pochodził dziennikarz, działacz polonijny, członek Kongresu Polonii Amerykańskiej, aktor z filmu 1977 roku Kochaj albo rzuć rolę adwokata pochodzenia polskiego o nazwisku Wrzesień Robert Lewandowski. Z Piotrkowa pochodzi również ppłk pil. Wojciech Maniewski, który zginął w katastrofie samolotu CASA w 2008 roku. Z miejscowością związany jest także dr Jarosław Kołtuniak (ur.18 I 1967 r.) znany regionalista, badacz dziejów Kujaw Wschodnich. Jest on autorem opracowań monograficznych m.in. Piotrków Kujawski Zarys dziejów miasta i parafii (2001), Połajewo nad Gopłem. Zarys dziejów (2004), Genealogia rodziny Lisieckich (2005), Bank Spółdzielczy w Piotrkowie Kujawskim 1874-2009 (2009), Wierzbinek. Portret gminy (2011) oraz części monografii Z dziejów Osięcin i okolic (2006), 135 lat bankowości na Kujawach. Bank Spółdzielczy w Piotrkowie Kujawskim (2009), Kościół i parafia Wszystkich Świętych w Wąsoszach (2010); redaktorem i współautorem Słownika biograficznego powiatu radziejowskiego; współautorem biogramów poszczególnych tomów Włocławskiego Słownika Biograficznego, a także autorem licznych artykułów, m.in. Radziejów latach 1945-1956; Ludność żydowska w Piotrkowie Kujawskim (XVIII-XX wiek); Wierzbinek w latach 1945-1956, Gmina Boguszyce w powiecie nieszawskim (aleksandrowskim) w latach międzywojennych oraz szeregu szkiców historycznych dotyczących dziejów rodzinnego miasta i okolicy. Z Piotrkowem Kujawskim związany jest także o. prof. dr hab. Bazyli Degórski, paulin, profesor Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu ("Angelicum") w Rzymie oraz Papieskiego Instytutu Duchowości "Teresianum" w Rzymie, prokurator generalny przy Stolicy Apostolskiej Zakonu św. Pawła Pierwszego Pustelnika.

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 23.09.2009].
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1997 r. w sprawie zmiany granic, nazw i siedzib władz niektórych gmin oraz nadania statusu miasta niektórym miejscowościom w województwach: bielskim, olsztyńskim, piotrkowskim, rzeszowskim, tarnobrzeskim, tarnowskim i włocławskim. (Dz. U. z 1997 r. Nr 130, poz. 847)
  3. Polskie Zabytki [dostęp 8 stycznia 2014 r.]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]