Piotrków Kujawski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Piotrków Kujawski
Urząd Miasta i Gminy w Piotrkowie Kujawskim
Urząd Miasta i Gminy w Piotrkowie Kujawskim
Herb
Herb Piotrkowa Kujawskiego
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat radziejowski
Gmina Piotrków Kujawski
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1998
Burmistrz Mirosław Skonieczny
Powierzchnia 9,76 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

4 456[1]
457 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 54
Kod pocztowy 88-230
Tablice rejestracyjne CRA
Położenie na mapie gminy Piotrków Kujawski
Mapa lokalizacyjna gminy Piotrków Kujawski
Piotrków Kujawski
Piotrków Kujawski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piotrków Kujawski
Piotrków Kujawski
Ziemia 52°33′04″N 18°29′57″E/52,551111 18,499167Na mapach: 52°33′04″N 18°29′57″E/52,551111 18,499167
TERC
(TERYT)
6040611054
Urząd miejski
ul. Kościelna 1
88-230 Piotrków Kujawski
Strona internetowa

Piotrków Kujawskimiasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piotrków Kujawski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. włocławskiego.

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 4463 mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzmiankowany od 1325 r. Prawa miejskie otrzymał w 1738 r. na mocy przywileju Augusta III Sasa. Do znacznego rozwoju miasta w XIX wieku przyczyniło się wybudowanie w 1851 r. kolei wąskotorowej Nieszawa - Sompolno. Utrata praw miejskich nastąpiła na mocy ukazu carskiego w 1867 r., jako element represji wobec narodu polskiego po powstaniu styczniowym. W 1933 r. przez Piotrków Kujawski poprowadzono magistralę kolejową Herby Nowe - Gdynia, co spowodowało dalszy wzrost gospodarczy miejscowości i podniosło jej znaczenie w regionie. Dzięki wieloletnim staraniom władz gminy, w 1 stycznia 1998 r. nastąpiło przywrócenie praw miejskich[2]. Obecnie jest to znaczący lokalny ośrodek przemysłu spożywczego i elektromaszynowego (m. in. duża proszkownia mleka i fabryka kontenerowych oczyszczalni ścieków), a także ważny węzeł komunikacyjny dla powiatu. Liczne zakłady rzemieślnicze i gospodarstwa agroturystyczne.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny pw. św. Jakuba
  • Kościół parafialny pw. św. Jakuba. Według tradycji pierwszy kościół w Piotrkowie wybudowany był przez biskupa kruszwickiego - Lucidusa. Pierwszy kościół spalony został w 1331 w czasie najazdu krzyżackiego, znanego z bitwy pod Płowcami. Z wizytacji biskupa kujawskiego Heronima Rozdrażewskiego z lat 1594 i 1599 wynika, że pożarowi uległ później wybudowany drugi kościół. W XVI w. do parafii w Piotrkowie przyłączone zostało Kaczewo. Obecny kościół wystawiony został przez Piotra Piotrowskiego kanonika włocławskiego właściciela Piotrkowa i proboszcza w pierwszej połowie XVI w. Murowana z czerwonej cegły świątynia architektonicznie odpowiadała gotyckim kościołom budowanym w XIV w. Kościół był wyświęcony pw. Bożego Ciała i św. Jakuba. Kościół został rozbudowany przez przedłużenie w kierunku zachodnim w 1864 r. Obecnym proboszczem jest ks. dr Zbigniew Cabański.
  • Zespół dworski:
    • dawny dwór z przełomu XIX i XX w., przebudowany po 1945 r. z utratą cech stylowych[3]
    • park z 2. poł. XIX w., ob. park miejski
    • figura Matki Boskiej z przełomu XIX i XX w.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W Piotrkowie w roku 1827 było 60 domów, a w 1862 r. 62 domy. (Do liczby domów i mieszkańców nie liczono wsi i probostwa , które były poza obrębem miasta. W roku 1827 było to 47 domów i 360 osób, a w roku 1885 - 205 osób).

Liczba mieszkańców: w roku 1827 - 643 osoby, w 1862 - 548, w 1885 - 1012 (w tym 730 Żydów), w 1929 - 995.

Transport[edytuj | edytuj kod]

W Piotrkowie Kujawskim krzyżują się drogi wojewódzkie nr 266 i nr 267. Przez miasto przebiega też magistrala kolejowa GdyniaHerby Nowe, posiadająca w mieście dworzec i zespół bocznic kolejowych.

Znani mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Z Piotrkowa Kujawskiego pochodził dziennikarz, działacz polonijny, członek Kongresu Polonii Amerykańskiej, aktor z filmu 1977 roku Kochaj albo rzuć rolę adwokata pochodzenia polskiego o nazwisku Wrzesień Robert Lewandowski. Z Piotrkowa pochodzi również ppłk pil. Wojciech Maniewski, który zginął w katastrofie samolotu CASA w 2008 roku. Z miejscowością związany jest także dr Jarosław Kołtuniak (ur.18 I 1967 r.) znany regionalista, badacz dziejów Kujaw Wschodnich. Jest on autorem opracowań monograficznych m.in. Piotrków Kujawski Zarys dziejów miasta i parafii (2001), Połajewo nad Gopłem. Zarys dziejów (2004), Genealogia rodziny Lisieckich (2005), Bank Spółdzielczy w Piotrkowie Kujawskim 1874-2009 (2009), Wierzbinek. Portret gminy (2011) oraz części monografii Z dziejów Osięcin i okolic (2006), 135 lat bankowości na Kujawach. Bank Spółdzielczy w Piotrkowie Kujawskim (2009), Kościół i parafia Wszystkich Świętych w Wąsoszach (2010); redaktorem i współautorem Słownika biograficznego powiatu radziejowskiego; współautorem biogramów poszczególnych tomów Włocławskiego Słownika Biograficznego, a także autorem licznych artykułów, m.in. Radziejów latach 1945-1956; Ludność żydowska w Piotrkowie Kujawskim (XVIII-XX wiek); Wierzbinek w latach 1945-1956, Gmina Boguszyce w powiecie nieszawskim (aleksandrowskim) w latach międzywojennych oraz szeregu szkiców historycznych dotyczących dziejów rodzinnego miasta i okolicy. Z Piotrkowem Kujawskim związany jest także o. prof. dr hab. Bazyli Degórski, paulin, profesor Papieskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu ("Angelicum") w Rzymie oraz Papieskiego Instytutu Duchowości "Teresianum" w Rzymie, prokurator generalny przy Stolicy Apostolskiej Zakonu św. Pawła Pierwszego Pustelnika.

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 23.09.2009].
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1997 r. w sprawie zmiany granic, nazw i siedzib władz niektórych gmin oraz nadania statusu miasta niektórym miejscowościom w województwach: bielskim, olsztyńskim, piotrkowskim, rzeszowskim, tarnobrzeskim, tarnowskim i włocławskim. (Dz. U. z 1997 r. Nr 130, poz. 847)
  3. Polskie Zabytki [dostęp 8 stycznia 2014 r.]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]