Piramida Balla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piramida Balla

Na mapach: 31°45′21″S 159°15′02″E/-31,755833 159,250556

Wikimedia Commons

Piramida Balla (ang. Ball's Pyramid) – wzniesienie skalne, znajdujące się na Morzu Tasmana (Australia). Znajduje się 700 kilometrów od Sydney, jest względem niego skierowane na północny wschód. Leży niedaleko wyspy Lord Howe - ok. 20 km na południe. Jest wymieniona przez Księgę Rekordów Guinessa jako najwyższy pinakiel skalny na świecie. Lotnik Francis Chichester wyraził się o niej w 1931 r., że to "szeroki, pierwotny sztylet z kamienia". Jest obiektem z listy dziedzictwa UNESCO.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Piramida ma u podstawy szerokość 400 metrów, a wysokość 562 metry - prawie dwa razy tyle, ile Wieża Eiffla. Po jednej ze stron jest odłączona mała wysepka ze skały. Ogólnie ma kształt łuku. Z jednej ze stron jest zbocze zakończone szczytem, drugie takie same, a następnie poziomy obszar, z wgłębieniami i wystającymi, ostrymi skałami. Następne zbocze wiedzie do jego najwyższego punktu. Druga strona z boku przypomina schody. Ma 1,1 km długości.

Piramida Balla jest wygasłym, kruszącym się wulkanem. Na tym obszarze było więcej wulkanów, ale wygasły ok. 7 mln lat temu.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą osobą, która zobaczyła tę skałę i zostało to udokumentowane, był Henry Lidgbird Ball. Zobaczył ją, gdy w 1788 r. przepływał obok niej statkiem Supply wiozącym osadników, którzy udawali się na wyspę Norfolk. Nazwał ją własnym nazwiskiem, a w drodze powrotnej największą wyspę z łańcucha nazwał Lord Howe - na cześć pierwszego lorda admiralicji. Ok. 1834 roku wyspa została zasiedlona, a jej mieszkańcy handlowali z przepływającymi obok statkami i z tego żyli. Wraz z osadnikami pojawiły się szczury, przez które na wyspie wyginęło 5 gatunków ptaków i niektóre gatunki gekonów, scynków i patyczaków. Głodni żeglarze polowali na ptaki powodując ich wyginięcie.

Fauna wyspy Lord Howe i Piramidy Balla[edytuj | edytuj kod]

U wybrzeży Lord Howe płynąca na południe woda styka się z wodami z Pacyfiku. Jest tam najbardziej wysunięta na południe rafa koralowa, na której żyje ponad 400 gatunków ryb z ciepłych i zimnych wód. Niektórych występujących tam ryb nie spotka się nigdzie indziej; jest to np. wargacz dwugłowy. Na Piramidzie Balla żyją ptaki morskie i krocionogi.

Próby zdobycia[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy, próbując ją zdobyć, a nie mogąc przybić łodzią do brzegu podpływali do niej wpław razem ze sprzętem. Gdy chcieli wejść na skałę, atakowały ich ptaki, a krocionogi ich gryzły. Ale w roku 1965 Bryden Allen i John Davis wspięli się na szczyt. Najtrudniej było im pokonać ostatnie 60 m, ze względu na kruszącą się skałę.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]