Piri-piri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piri-piri
Piri piri.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd psiankowce
Rodzina psiankowate
Rodzaj papryka
Gatunek papryka roczna
Odmiana piri-piri
Nazwa systematyczna
Capsicum annuum L.
Sp. Pl. 188 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Piri-piriodmiana uprawowa papryki rocznej (Capsicum annuum). Angielska nazwa odmiany to African Birds Eye Chili. Używane są nazwy piri-piri, pili-pili, peri-peri lub peli-peli. Różnice w pisowni wywodzą się z różnic językowych (piri-piri pochodzi z języka portugalskiego)[2]. Jest uprawiana w Ghanie, Malawi, Mozambiku, Nigerii, Zimbabwe, Republice Południowej Afryki, Ugandzie. Jest zaliczana do tzw. papryk chili[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny tej odmiany są zazwyczaj silnie rozkrzewione i osiągają do 45-120 centymetrów wysokości. Liście mają 4-7 cm długości i 1,3-1,5 cm szerokości. Owoce mierzą do 2,5 centymetrów. Kolor niedojrzałej jagody jest zielony, dojrzałej – czerwony lub fioletowy. Niektóre formy piri-piri posiadają wysoką ostrość w skali Scoville'a (175 000 jednostek)[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Kulinaria: w kuchni afrykańskiej piri-piri jest często używane do przygotowywania sosów, past i olejków przyprawowych oraz marynat do mięs, drobiu i różnorodnych ryb. Piri-piri jest szeroko stosowane w wielu daniach kuchni portugalskiej[3].
  • Sos piri: Jest to ostry zachodnioafrykański sos, przyrządzany z suszonych i namoczonych papryk piri-piri. Jest ważną przyprawą do zachodnioafrykańskich zup i gulaszy. Chociaż pochodzenie tego sosu jest prawdopodobnie portugalskie, teraz uważany jest za klasyczną przyprawę zachodnioafrykańską i esencjonalny dodatek do posiłków w wielu gospodarstwach domowych. W Portugalii określenie "sos piri" stosowane jest do wielu pikantnych sosów, zawierających piri-piri[3].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2012-08-13].
  2. African Bird's Eye Chili. [dostęp 2013-02-03].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Pepper Profile: African Birdseye. [dostęp 2013-02-03].