Pirna

Pirna
Herb Pirny
Państwo	Niemcy
kraj związkowy	Saksonia
powiat	Sächsische Schweiz-Osterzgebirge
Wspólnota administracyjna	Pirna
Powierzchnia	53,02 km²
Położenie	50°58′N 13°55′E
Wysokość	109-340 m n.p.m.
Ludność (31 grudnia 2009) • liczba ludności • gęstość	39 030 736 os./km²
Nr kierunkowy	03501
Kod pocztowy	01781-01796
Tablice rejestracyjne	PIR
Miasta partnerskie	Baienfurt, Bolesławiec, Děčín, Longuyon, Remscheid, Reutlingen, Varkaus
Położenie na mapie Saksonii Pirna
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Pirna - miasto powiatowe we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, siedziba powiatu Sächsische Schweiz-Osterzgebirge (do 31 lipca 2008 siedziba powiatu Sächsische Schweiz) oraz wspólnoty administracyjnej Pirna, port nad Łabą, w pobliżu Drezna. Liczy ok. 39,0 tys. mieszkańców.

Rynek w Pirnie na obrazie Bernardo Bellotto, zw. Canaletto z r. 1753 wygląda dokładnie tak samo, jak dzisiaj

Rynek w Pirnie z tzw. Domem Canaletta

Późnogotyckie sklepienia kościoła Mariackiego

Historia

Pirna uzyskała prawa miejskie dokumentem lokacyjnym z roku 1240, chociaż historia osadnictwa w tym miejscu sięga czasów znacznie wcześniejszych - okresu istnienia archeologicznej kultury łużyckiej, kiedy to na wzgórzu Sonnenstein znajdował się najprawdopodobniej gród z epoki brązu. Naturalna obronność tego wzgórza mogła być również jednym z powodów ulokowanie się tutaj osadnictwa słowiańskiego we wczesnym średniowieczu. Natomiast trwałość osadnictwa od czasów średniowiecznych w Pirnie wiązała się przede wszystkim z faktem istnienia w tym miejscu dogodnej przeprawy przez Łabę, która powyżej Pirny ma charakter rzeki górskiej i przełamuje się przez krajobrazowo atrakcyjny masyw skał wapiennych zwany Saską Szwajcarią, w wyniku czego rzeka ta nie była spławna. Nie istniała też możliwość podróży lądowej wzdłuż Łaby, w związku z czym Pirna uzyskała bardzo ważne znaczenie jako miejsce przekraczania rzeki i przeładowywania towarów spławianych dalej w dół Łabą. Ta rola miasta czytelna jest do dzisiaj wyraźnie w jego planie, w którym jedna z ulic, peryferyjnych w zasadzie w stosunku do teoretycznie centralnego miejsca miasta, jakim jest plac miejski (Dohnaische Strasse) jest dwukrotnie szersza od pozostałych i ona to właściwie pełni rolę głównej osi komunikacyjnej, prowadząc do miejsca przeprawy promowej przez Łabę.

Murowana zabudowa historycznego centrum miasta (poprzedzona zabudową drewnianą z XIII wieku) sięga swymi początkami XIV wieku, chociaż obecne fasady dwu, trzy i czterokondygnacyjnych budynków pochodzą w większości z czasów renesansu i baroku.

Kalendarium

• 1233 Pirna po raz pierwszy wspomniana została w źródłach pisanych. W 1293 król czeski kupił miasto i zamek od biskupa Miśni. Pirna należała do Czech do roku 1405
• 1502 rozpoczęto budowę najcenniejszego z zachowanych zabytków Pirny – późnogotyckiego halowego kościoła Mariackiego (St. Marien), ukończonego dopiero w 1546
• 1639 miasto zostało zajęte przez oddziały szwedzkie, które przez pięć miesięcy oblegały twierdzę Sonnenstein. Zginęło wówczas ok. 600 mieszkańców miasta, a samo miasto zostało znacznej mierze zniszczone
• 1756 miasto i twierdza zostały zajęte przez Prusy. W 1813 oddziały napoleońskie zajęły Pirnę, a sam cesarz mieszkał przez pewien czas w jednym z budynków przy rynku
• 1837 uruchomiono parowce na Łabie, a wkrótce potem linię kolejową z Drezna. W 1862 powstały pierwsze fabryki w mieście (zakłady mechaniczne, zakłady produkcji szkła, celulozy, garbarnie).

W czasie II wojny światowej, od 1940 do 1942 zamek Sonnenstein stał się miejscem masowej zagłady w komorze gazowej. Wymordowano tu około 15 000 osób, w większości psychicznie i umysłowo chorych w ramach tzw. Akcji T4. Personel tego miejsca zagłady został później wykorzystany w obozach zagłady na terenie okupowanej Polski.

Współpraca

Miejscowości partnerskie:

• Baienfurt, Badenia-Wirtembergia
• Bolesławiec, Polska
• Děčín, Czechy
• Longuyon, Francja
• Remscheid, Nadrenia Północna-Westfalia
• Reutlingen, Badenia-Wirtembergia
• Varkaus, Finlandia

Linki zewnętrzne

• Stare miasto w Pirnie na zdjęciu satelitarnym