Pirotyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pirotyn
Pirotyn pochodzący z Trepčy, kosowska Mitrowica, Kosowo (4,8 x 4,1 x 3,4 cm)
Pirotyn pochodzący z Trepčy, kosowska Mitrowica, Kosowo (4,8 x 4,1 x 3,4 cm)
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny FeS – siarczek żelaza
Twardość w skali Mohsa 4
Przełam nierówny
Łupliwość wyraźna
Pokrój kryształu słupki,tabliczki
Układ krystalograficzny heksagonalny
Gęstość minerału 4,58 – 4,65 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa brązowomiedziowa ciemniejąca pod wpływem zmian powierzchniowych
Rysa czarnoszara
Połysk metaliczny
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pirotyn (piryt magnetyczny) – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem rzadkim.

Nazwa pochodzi od gr. pyrrhos = ognisty.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Występuje w skupienia zbitych i warstwowych. Tworzy kryształy tabliczkowe, słupkowe o sześciobocznym przekroju. Jest kruchy, nieprzezroczysty, wykazuje silne właściwości magnetyczne. Często zawiera domieszki niklu, kobaltu, złota, platyny.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W złożach hydrotermalnych, metasomatycznych, kontaktowych oraz w złożach powstałych w wyniku wietrzenia. Spotykany w skałach magmowych: gabrach, norytach, bazaltach.

Miejsca występowania:

  • W Polsce: spotykany w gabrach i norytach Dolnego Śląska, w bazaltach okolic Lubania, granitach strzegomskich. W żyłach hydrotermalnych okolic Wojcieszowa, Miedzianki i Kowar oraz złożu arsenu w Złotym Stoku. Występuje też w okolicach Suwałk.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • do produkcji kwasu siarkowego,
  • źródło żelaza i siarki także: kobaltu, niklu, platyny, złota,
  • wydobywany w celu otrzymania pewnych metali, które zastępują żelazo w sieci krystalicznej,
  • ma znaczenie naukowe,
  • rzadki, poszukiwany kamień kolekcjonerski.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • G.G. Gormaz, J.J. Casanovas: Atlas mineralogii, „Wiedza i życie”, 1992
  • W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski, Wyd. „Antykwa”, 1998
  • J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów, Videograf II, – 2003
  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma-Press” 2003 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]