Pisa (dopływ Narwi)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pisa
Pisa
Widok na rzekę Pisę z mostu drogowego w Piszu
Lokalizacja Europa
Polska
Źródło w Piszu , Jezioro Roś
Ujście Narew
na wysokości Nowogrodu
Długość 80 km
Powierzchnia zlewni 4 500 km²
Rzeki Polski

Pisa (niem. Pissek, Pisseck, 1936-1945 Galinde) – rzeka III rzędu w północno-wschodniej Polsce, dopływ Narwi.

Pisa jest prawym dopływem Narwi, leżącym w dorzeczu Wisły. Jest drogą wodną łączącą Wielkie Jeziora Mazurskie z Narwią na jej 181 kilometrze. Długość całkowita rzeki wynosi ok. 80 km, a z częścią żeglowną jezior mazurskich 142 km. Powierzchnia całkowita dorzecza rzeki wynosi ok. 4 500 km².[potrzebne źródło]

Pisa wypływa z systemu Wielkich Jezior Mazurskich, początek bierze w jeziorze Roś w Piszu (szerokość koryta wynosi tam ok. 20 m), przemierza wschodnią część Puszczy Piskiej (koryto ma tam ok. 34 m) oraz Równinę Kurpiowską i jako prawy dopływ wpada do Narwi na wysokości Nowogrodu. W Puszczy Piskiej powstają prawe dopływy Pisy: Barłoga, Rybnica, Rudna oraz najważniejszy z nich - Kanał Turośl. Z lewej strony wnoszą swe wody Szparka, Pisza Woda, Bogumiłka, Wincenta i Skroda. Pisa ma II klasę czystości, a od ujścia rzeki Skrody III klasę [1]


Ciekawostką jest to, iż jest to jedyna rzeka w tej części Europy, która płynie od początku do końca w kierunku południowym.

Główne rzeki wpływające do systemu Wielkich Jezior Mazurskich i zasilające Pisę: Krutynia, Orzysza, Święcek, Wężówka.

Szlak kajakowy[edytuj | edytuj kod]

Pisa jest typową rzeką nizinną. W partii środkowej przepływa przez tereny podmokłe, łąkowe. Na całej swej długości jest szlakiem żeglownym. Dość głęboka (1 - 1,8m), najpłytsze przejścia ma przy ujściu do rzeki Narwi. Na całym odcinku rzeka wije się i silnie meandruje. Na całej długości średni spadek wody wynosi 32 cm na kilometr. Przepłynięcie rzeki z Pisza do Nowogrodu zajmuje 2 - 3 dni.

Pisa - widok z mostu w Ptakach

Początek szlaku to jezioro Roś, następnie mijamy:

  • most kolejowy w Piszu - rzeka ma tu ok. 15-20m
  • most drogowy żelbetowy w ciągu ulicy Tadeusza Kościuszki - blisko centrum miasta, nieco dalej mostek dla pieszych
  • most drogowy żelbetowy w ciągu dróg krajowych nr 58 i 63
  • Zakłady "Sklejka-Pisz Paged S.A."
  • ujście rzeczki Szparki
  • zerwany most blisko nieistniejącej wsi Wilki i przepompownię wody
  • nasyp drogi i most na drodze lokalnej prowadzącej do wsi Pogobie Średnie
  • most żelbetowy w Jeżach
  • nasyp po obu stronach rzeki, prawdopodobnie pozostałość po nieistniejącym moście
  • drewniany most drogowy o ciekawej ale niezbyt stabilnej konstrukcji, przed mostem ujście rzeczki Wincenty
  • zabudowania wioski Kozioł i las sosnowy
  • most żelbetowy w Koźle
  • uregulowane ujście rzeki Rybnicy, szerokie na ok. 5 m, połączone ze szlakiem Krutyni
  • most żelbetowy we wsi Ptaki; tu rzeka spokojna, szeroka nawet do 30m, płynie pośród rozległych łąk, z brzegami porośniętymi trzciną i kępami krzewów i drzew
  • ujście szerokiej na ok. 5 m uregulowanej rzeki Turośl
  • drewniany most z elementami szyn stalowych we wsi Cieciory
  • most żelbetowy na wysokim nasypie w Dobrymlesie. Za wsią nurt rzeki dużo szybszy, brzegi bardziej podmyte i trudno dostępne. Brzegi zaczynają porastać łozy. Szerokość nurtu nieco mniejsza.
  • ujście rzeki Skrody
  • most w Morgownikach
  • ujście Pisy do Narwi. Na wprost miasto Nowogród.[2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kraina Mlekiem Płynąca opracowanie: Europejska Fundacja Odnowy i Rozwoju Terytorialnego, str. 21, 22, dokument PDF [1]
  2. W. Brenda, D.Serafin Piskie ścieżki rowerowe: informator turystyczny, Urząd Miejski w Piszu,Olsztyn, s. 34-38

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Brenda, D. Serafin Piskie ścieżki rowerowe: informator turystyczny, Urząd Miejski w Piszu 2005, s. 34-38.
  • S. Drej, J. Swajdo, Warmia i Mazury, Wyd. Bosz, Olszanica 2008, s. 17-18.