Pismo czamskie

X-wieczna inskrypcja na steli w Po Nagar, 965

Rękopis czamski z XVIII w.

Pismo czamskie – alfabet sylabiczny wywodzący się pośrednio ze starożytnego indyjskiego pisma brahmi, używany w przeszłości do zapisu języka czamskiego na terenie obecnego Wietnamu i Kambodży.

Historia

Pismo czamskie było ściśle powiązane z hinduistyczno-buddyjską kulturą dawnego królestwa Czampa. Inskrypcje kamienne w tym piśmie zachowały się zarówno w sanskrycie, jak i lokalnym języku czamskim, należącym do rodziny austronezyjskiej.

Charakterystyka

Podobnie jak w innych abugidach pochodzenia indyjskiego, podstawową jednostką pisma jest znak spółgłoskowy z "domyślną" samogłoska "a". Samogłoski inne niż "a" zaznacza się przy pomocy znaków diakrytycznych:

Bibliografia

• Blood, Doris (1980a). Cham literacy: the struggle between old and new (a case study). Notes on Literacy 12, 6-9.
• Blood, Doris (1980b). The script as a cohesive factor in Cham society. In Notes from Indochina, Marilyn Gregersen and Dorothy Thomas (eds.), 35-44. Dallas: International Museum of Cultures.
• Blood, Doris E. 2008. The ascendancy of the Cham script: how a literacy workshop became the catalyst. International Journal of the Sociology of Language 192:45-56.
• Brunell, Marc. 2008. Diglossia, Bilingualism, and the Revitalization of Written Eastern Cham. Language Documentation and Conservation 2.1: 28-46. (Web based journal)
• Moussay, Gerard (1971). Dictionnaire Cam-Vietnamien-Français. Phan Rang: Centre Culturel Cam.
• Trankell, Ing-Britt and Jan Ovesen (2004). Muslim minorities in Cambodia. NIASnytt 4, 22-24. (Also on Web)

Linki zewnętrzne

• Pismo czamskie na portalu Omniglot
• Artykuł w j. angielskim