Pistacja właściwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pistacja właściwa
Gałązka pistacji właściwej z owocami
Gałązka pistacji właściwej z owocami
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mydleńcowce
Rodzina nanerczowate
Rodzaj pistacja
Gatunek pistacja właściwa
Nazwa systematyczna
Pistacia vera L.
Synonimy

P. trifolia L., P. terebinthus Mill. non L.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pistacje

Pistacja właściwa (Pistacia vera L.) – jeden z gatunków rodzaju pistacja należącego do rodziny nanerczowatych. Pochodzi z pogranicza Azji Środkowej i Azji Mniejszej, uprawiany jest w Syrii, Afganistanie, Iranie, Iraku i Turcji, a także w USA. W Europie największe plantacje znajdują się w Grecji, głównie na wyspie Eginie (słynącej zresztą z tychże upraw) i w rejonie miasta Saloniki.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Niewysokie drzewo (do 10 m) o gęstej koronie i sezonowym ulistnieniu.
Liście
Zimotrwałe, złożone z 3-5 jajowatych listków. Jesienią przebarwiają się na czerwonożółto.
Kwiaty
Zebrane w krótką wiechę. Roślina dwupienna. Kwiaty żeńskie mają 1 okrągły słupek z 3-łatkowym znamieniem, kwiaty męskie 5-6 krótkich pręcików. Wszystkie posiadają 4-5 łatkowy okwiat, podkwiatki i wyrastają z kątów przysadek.
Owoc
Owalny, czerwonawy i mięsisty pestkowiec, podobny do oliwki, nazywany orzeszkiem pistacjowym lub potocznie pistacją.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Sztuka kulinarna: Pistacje spożywa się na surowo lub prażone. Mają słodki smak, przyjemny zapach, zawierają 50-60% tłuszczu. Są używane do wyrobów cukierniczych; tortów, strucli, marcepanów, lodów, budyniów, jako nadzienie do cukierków, także jako namiastka kawy.
  • Z nasion wytłacza się olej pistacjowy
  • Z galasów na liściach produkuje się malinowy barwnik do barwienia jedwabiu i dywanów, a także używane są w garbarstwie.
  • Z drewna otrzymuje się żywicę do produkcji lakierów.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  2. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.