Pistolet maszynowy Błyskawica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Błyskawica
Blyskawica.jpg
Dane podstawowe
Państwo Polska
Rodzaj pistolet maszynowy
Historia
Prototypy 1943
Produkcja seryjna 1943-1944
Wyprodukowano ok. 700 egz.
Dane techniczne
Kaliber 9 mm
Nabój 9 × 19 mm Parabellum
Magazynek pudełkowy, 32 nab.
Wymiary
Długość 556 mm (z kolbą złożoną)
730 mm (z kolbą rozłożoną)
Długość lufy 197 mm
Masa
broni 3,22 kg (bez magazynka)
Inne
Szybkostrzelność teoretyczna 550 - 650 strz./min
Zasięg skuteczny 150 - 200 m
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Błyskawicapistolet maszynowy opracowany przez inż. Wacława Zawrotnego i Seweryna Wielaniera. Produkowany w warunkach konspiracyjnych w Polsce podczas okupacji niemieckiej.

Historia konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

W 1942 r. Wacław Zawrotny zaproponował dowództwu Armii Krajowej opracowanie pistoletu maszynowego dostosowanego do seryjnej produkcji w warunkach konspiracyjnych. Wspólnie z Sewerynem Wielanierem opracowali projekt broni, przy produkcji której można było wykorzystać technologie dostępne w warsztatach rzemieślniczych. Dlatego w Błyskawicy części były łączone za pomocą gwintów hydraulicznych i wkrętów.

Opracowując swoją konstrukcję wzorowali się na najlepszych dostępnych wzorach: pistoletach maszynowych MP40 i STEN. Na pierwszym wzorowano układ broni (magazynek dołączany od dołu i składana kolba), z drugiego zapożyczono konstrukcję mechanizmów.

Dokumentacja techniczna została wykonana w okresie od stycznia do kwietnia 1943 r. Prototyp był gotowy w sierpniu lub wrześniu 1943 r. Próby prototypu odbyły się w pobliżu Zielonki. Następnie prototyp zaprezentowano komendantowi Kedywu AK płk. Augustowi Emilowi Fieldorfowi.[1]

Po skierowaniu pistoletu maszynowego Zawrotnego i Wielaniera do produkcji seryjnej, do końca listopada opracowano pełną dokumentację techniczną. W listopadzie pistolet maszynowy otrzymał nazwę Błyskawica. Pochodziła ona od trzech błyskawic wyciętych na stopce kolby (miały one podobny kształt jak znak firmy Elektrit).

Błyskawice były montowane i przestrzeliwane w produkującym siatki ogrodzeniowe warsztacie Franciszka Makowieckiego. Pierwsza partia prototypowa liczyła pięć egzemplarzy. Po testach Kedyw zamówił następne 100, a później jeszcze 300. Do lipca 1944 r. wykonano 600 egzemplarzy, a w momencie wybuchu powstania warszawskiego były gotowe części następnych stu egzemplarzy. W czasie powstania Błyskawice montowano w rusznikarni na ulicy Boduena (ok. 40 szt.). Łącznie wykonano ok. 700 sztuk tego pistoletu maszynowego.

W wielu opracowaniach zagranicznych broń tę określa się jako niemiecki pistolet maszynowy dla Volkssturmu MP 3008 w odmianie produkcji firmy Blohm und Voss[2]

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Pistolet maszynowy Błyskawica działał na zasadzie odrzutu zamka swobodnego (strzelanie z zamka otwartego). Zasilanie w naboje z dwurzędowego magazynka pudełkowego o pojemności 32 nabojów, przystawianego od dołu broni (identycznego z magazynkiem STENa). Do zabezpieczenia pistoletu służył samoczynny bezpiecznik spustowy. Przyrządy celownicze stałe, bez możliwości regulacji: celownik przeziernikowy i muszka przyspawana do komory zamkowej. Kolba metalowa składana pod spód broni. Mechanizm spustowy w obudowie pod komorą zamkową, umożliwiający strzelanie wyłącznie seriami.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kazimierz Satora, Produkcja Uzbrojenia w Polskim Ruch Oporu 1939-45, Warszawa 1985.
  2. Przykładowo: Terry Gardner, Peter Chamberlain, Enzyklopädie deutscher Waffen 1939 – 1945.Handwaffen, Artilleri, Beutwaffen, Sonderwaffen, Stuttgart 2006, s. 65 i Aleksandr Żuk, Sprawocznik po striełkowomu orużju. Riewolwery, pistoliety, wintowki, pistoliety - pulemioty, awtomaty, Moskwa 1993, s. 586.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ciepliński Andrzej, Woźniak Ryszard, Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku), Warszawa 1994.
  • Gardner Terry, Chamberlain Peter, Enzyklopädie deutscher Waffen 1939 – 1945. Handwaffen, Artilleri, Beutwaffen, Sonderwaffen, Stuttgart 2006
  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Warszawa 2001.
  • Satora Kazimierz, Produkcja Uzbrojenia w Polskim Ruch Oporu 1939-45, Warszawa 1985.
  • Satora Kazimierz, Podziemne zbrojownie polskie 1939-1944, Warszawa 2001
  • Żuk Aleksandr, Sprawocznik po striełkowomu orużju. Riewolwery, pistoliety, wintowki, pistoliety - pulemioty, awtomaty, Moskwa 1993