Pistolet maszynowy PM-84 Glauberyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pistolet maszynowy PM-84 Glauberyt
Submachine gun PM-84.jpg
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Projektant Ryszard Chełmicki, Janusz Chętkiewicz i Stanisław Brix
Producent Fabryka Broni Łucznik
Rodzaj pistolet maszynowy
Historia
Prototypy lata 70 XX w.
Produkcja seryjna 1984 – do chwili obecnej
Wyprodukowano ok. 53 tys.
Dane techniczne
Kaliber 9 mm
Nabój 9x19 mm / 9x18 mm
Magazynek pudełkowy; krótki 15 naboi, długi 25 naboi
Inne
Prędkość pocz. pocisku 360 m/s
Zasięg skuteczny ~150 m
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Żołnierze 21 BSP wyposażeni w PM-84P

Pistolet maszynowy wz. 1984 Glauberyt, (skrót PM-84) – polski pistolet maszynowy, produkowany od połowy lat 80 XX wieku, przez Fabrykę Broni Łucznik w Radomiu. PM-84 jest samoczynną bronią indywidualną, przeznaczoną dla załóg wozów bojowych, pododdziałów zwiadu, służb specjalnych, policji oraz służb ochrony mienia.

Powstało wiele wariantów i modyfikacji broni różniących się kalibrem i zastosowanym wyposażeniem. Największą modyfikacją jest model PM-98.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prace nad bronią palną oznaczoną kryptonimem Glauberyt rozpoczęto na początku lat 70 XX w. w trzech niezależnie działających zespołach konstrukcyjnych: jeden z Wojskowego Instytutu Technicznego Uzbrojenia w Zielonce oraz dwa z Ośrodka Badawczo-Rozwojowego w Radomiu. Po analizie porównawczej modeli pistoletów maszynowych przedstawionych przez poszczególne zespoły, do dalszych prac zakwalifikowano broń z Ośrodka Badawczo-Rozwojowego powiązanego z Zakładami Metalowymi Łucznik, oznaczoną początkowo R-75-I, a później R-81, skonstruowaną przez konstruktorów Ryszarda Chełmickiego, Janusza Chętkiewicza i Stanisława Brixa. W 1981 wyprodukowano partię pistoletów masz. R-81, które poddano badaniom i próbom eksploatacyjnym. Po wprowadzeniu niewielkich poprawek konstrukcyjnych broń zakwalifikowano do produkcji seryjnej pod nazwą: 9 mm pistolet maszynowy wz. 1984 i przyjęto do uzbrojenia Sił Zbrojnych PRL. Zastąpił wprowadzony w połowie lat 60 XX w. pistolet maszynowy wz. 1963.

Do 2004 wyprodukowano ok. 50 tysięcy egzemplarzy pistoletów rodziny PM-84/P i PM-98, używanych przez SZ RP, Policję i Straż Graniczną. Oprócz Polski, PM-98 zostały zakupione przez Irak (3 tys. sztuk w 2004).

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • PM-84 – Zasilany nabojem 9 x 18 mm Makarowa, w bardzo niewielkiej liczbie przyjęty do uzbrojenia SZ PRL jako 9 mm pistolet maszynowy wz. 1984 Glauberyt, nie produkowany na szeroką skalę. Celownik przerzutowy o czterech nastawach 75 m (przeziernik), 75, 150, 200 m
  • PM-84P – wersja PM-84 dostosowana do naboju 9 x 19 mm Parabellum (stąd litera P w nazwie) opracowana w Zakładach Metalowych ŁUCZNIK w Radomiu na przełomie 1991 i 1992, przyjęta do uzbrojenia Sił Zbrojnych RP jako 9 mm pistolet maszynowy wz. 1984P Glauberyt w 1994. Wprowadzono w nim nową, dłuższą lufę, zlikwidowano gwint do mocowania tłumika dźwięku, zwiększono masę zamka, wzmocniono komorę zamkową oraz zmieniono kształt jej pokrywy. W celu ułatwienia przeładowania broni powiększono rękojeść do napinania zamka. Zmieniono również muszkę, ma możliwość regulacji w pionie, oraz celownik, regulacja w poziomie. Wprowadzono cztery nastawy – 75 i 150 m, przeziernik, 75 i 150 m, szczerbina.
  • PM-84P – odmiana policyjna z jednoramiennym napinaczem zamka, zmienionymi przyrządami celowniczymi (muszka słupkowa zamiast stożkowej oraz celownik przerzutowy z nastawami na 75 m i 150 m – przeziernik i szczerbina), z kolbą pozbawioną podcięć oraz stopką na stałe przyspawaną do jej ramion. Zasilany nabojem 9 × 19 mm Parabellum.
  • PM-98 – wersja powstała na bazie PM-84P w oparciu o wymagania określone przez Policję. Zasilany nabojem 9 × 19 mm Parabellum. Zastosowano w nim nową, sztywniejszą kolbę ze stałym, wyłożonym gumą trzewikiem, zamiast rozkładanego chwytu przedniego wprowadzono plastikowe łoże (mieszczące gniazdo do instalowania oświetlenia taktycznego lub laserowego wskaźnika celu). Zatrzask magazynka został przeniesiony do podstawy kabłąka języka spustowego, co wymusiło przekonstruowanie magazynka. Magazynki PM-98/PM-98S oraz BRS-99 nie są całkowicie wymienne z magazynkami PM-84P – nowe pasują do PM-84P, natomiast od niego do PM-98 już nie. Nowsze są wyposażone na tylnej ściance w występ współpracujący ze starym dolnym zaczepem, natomiast starym brak wycięcia w bocznej ściance pudełka, współpracującego z nowym zaczepem.
  • PM-98S – uproszczona odmiana PM-98, wyeliminowano w niej mechanizm opóźniacza, w wyniku czego nieznacznie wzrosła szybkostrzelność broni (do 770 strz./min). Zasilany nabojem 9 mm x 19 Parabellum.
  • BRS-99 – samopowtarzalna odmiana PM-98, przeznaczona na rynek cywilny. Zastosowano do niej dłuższą – 250-mm lufę, choć istnieje możliwość stosowania również standardowej z PM-98. Zasilany nabojem 9 mm x 19 Parabellum.
  • PM-06 – Odmiana PM-98 posiadająca szyny montażowe Picatinny, umieszczone na pokrywie zamka, dźwignię bezpiecznika, przełącznika rodzaju ognia symetrycznie po obu stronach broni, teleskopową, wysuwaną, czteropozycyjną kolbę o regulowanej długości. Z powodu liniowości układu broń ma mniejszy podrzut niż poprzednie warianty.
  • PM-06S – Wariant PM-06S o zwiększonej szybkostrzelności (usunięty w stosunku do PM-06 opóźniacz powrotu zamka)

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Wzór PM-84 PM-84P PM 98 PM-98S
Nabój 9 × 18 mm Makarowa 9 × 19 mm Parabellum 9 × 19 mm Parabellum 9 × 19 mm Parabellum
Długość z kolbą złożoną/rozłożoną (mm) 354/560 375/575 405/605 405/605
Wysokość z magazynkiem 15/25 nabojowym (mm) 160/205 160/210 172/220 172/220
Szerokość (mm) 51 54 58 58
Długość lufy (mm) 165 185 185 185
Długość linii celowniczej (mm) 280 280 280 280
Masa broni niezaładowanej (kg) 1,84 2,17 2,42 2,42
Masa broni z magazynkiem 15/25 nabojowym (kg) 2,07/2,24 2,46/2,62 2,59/2,86 2,59/2,86
Prędkość początkowa pocisku (m/s) 332 360 360 360
Szybkostrzelność teoretyczna (strz./min) 600 640 640 770
Zasięg skuteczny (m) ~150 ~150 ~150 ~150

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • CH. "Glauberyt" PM-84. „Komandos”. 1993. nr 6(17). s. str. 18-19. 
  • CH. W ogniu krytyki. „Komandos”. 1996. nr 10(52). s. str. 62-64. ISSN 0867-8669. 
  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa 1994: Wydawnictwo „WIS”, s. 177-178. ISBN 83-86028-01-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]