Piwonia (roślina)
Piwonia (Paeonia L.) – jedyny rodzaj należący do rodziny piwoniowatych (Paeoniaceae). Należą do niego ok. 33 gatunki[2]. Pochodzą głównie z obszarów Europy i Azji o umiarkowanym klimacie, jedynie 2 gatunki pochodzą z zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej[2]. Gatunkiem typowym jest Paeonia officinalis L.[3].
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
Większość gatunków to byliny, ale część z nich to niewysokie krzewy (do 2,5 m wysokości)[2]. U wszystkich gatunków liście są sezonowe, a korzenie marchwiaste, drewniejące[2]. Posiadają białe, różowe, purpurowe, rzadziej żółte kwiaty, które są często pachnące. Mieszańce mają też kwiaty dwubarwne i pełne.
[edytuj] Systematyka
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do rodziny piwoniowatych Paeoniaceae będącej grupę siostrzaną dla jednej z głównych linii rozwojowych skalnicowców[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Ranunculopsida Brongn., podklasa jaskrowe (Ranunculidae Takht. ex Reveal), nadrząd Ranunculanae Takht. ex Reveal, rząd piwoniowce (Paeoniales Heintze), rodzina piwoniowate ( Paeoniaceae (DC.) F. Rudolphi), podrodzina Paeonioideae Arn., plemię Paeonieae DC., rodzaj piwonia (Paeonia L.)[4].
- Podział wg systemu[potrzebne źródło]
- Sekcja Mountan D. C.
-
- Podsekcja Delavayanae F. C. Stern
Liście paprociowate, całobrzegie i opadające na zimę. Kwiaty średniej wielkości, barwy czerwonej lub żółtej, osadzone na szypułkach. Piwonie o pędach drewniejących.
-
-
- Paeonia delavayi Franchet – piwonia Delavaya
- Podsekcja Vaginatae F. C. Stern
-
Liście eliptyczne lub jajowate podzielone na 3 – 5 także eliptycznych części, całobrzegie, osadzone na długich czerwonawych ogonkach. Kwiaty czerwone, różowe, białe, rzadziej żółte, bardzo okazałe. Dosyć duże krzewy.
-
-
- Paeonia decomposita Handel – Mazzetti
- Paeonia suffruticosa Andrews – piwonia drzewiasta (zwana piwonią krzewiastą lub piwonią drzewkowatą)
-
- Sekcja Onaepia Lindley
Liście paprociowate, ciemnozielone lub sine, osadzone na ogonkach. Kwiaty małe, ciemnoczerwone.
-
- Paeonia brownii Douglas ex Hooker – piwonia Browna
- Paeonia californica Nuttall ex Torrey & A. Gray – piwonia kalifornijska
- Sekcja Paeon D. C.
-
- Podsekcja Dissectifoliae F. C. Stern
-
- Grupa Anomala F. C. Stern
Liście wąskie, lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty różowe do fioletowych, okazałe.
-
-
- Paeonia anomala L.
- Paeonia intermedia Meyer et Ledebour – piwonia pośrednia
- Paeonia veitchii Lynch – piwonia Veitcha
- Paeonia woodwardii Stern & Cox – piwonia Woodwarda
- Paeonia ×majko Ketzchoweli
- Paeonia ×smouthii Van Houtte
- Grupa Peregrina F. C. Stern
-
Liście jajowatolancetowate. Kwiaty czerwone, okazałe, osadzone na długich szypułkach.
-
-
- Paeonia peregrina Miller – piwonia bałkańska
- Grupa Tenuifolia F. C. Stern
-
Liście bardzo cienkie, nitkowate. Kwiaty czerwone, okazałe.
-
-
- Paeonia tenuifolia L. – piwonia delikatna
- Podsekcja Foliolatae F. C. Stern
- Grupa Flavonia (Kemularia – Nathadze) Uspenskaja
-
Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty białe, różowe do żółtych, okazałe.
-
-
- Paeonia mlokosewitschii Lomakin – piwonia Młokosiewicza
- Paeonia wittmanniana Hartwiss & Lindley – piwonia Wittmanna
- Grupa Lactiflora F. C. Stern
-
Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty białe, różowe, czerwone, okazałe.
-
-
- Paeonia lactiflora Pallas – piwonia chińska
- Paeonia emodi Wall. & Royle – piwonia himalajska
- Grupa Mascula F. C. Stern
-
- Podgrupa Broteri F. C. Stern
-
Liście jajowate, nieparzystopierzaste, ciemnozielone. Kwiaty różowe, okazałe.
-
-
- Paeonia broteri Boiss & Reuter,
- Grupa Officinalis F. C. Stern
-
Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty różowe, białe lub czerwone, okazałe.
-
-
- Paeonia clusii Stern
- Paeonia officinalis L. – piwonia lekarska
-
[edytuj] Zastosowanie i uprawa
Wiele gatunków z rodzaju piwonia to rośliny ozdobne. Uprawiane są w krajach, w których występują mroźne zimy, jedynie bowiem po przejściu takiego okresu spoczynku zawiązują obficie pąki kwiatowe[2]. Najlepiej rosną na stanowisku słonecznym i na żyznej glebie. Wymagają częstego nawożenia. Wskazane jest ściółkowanie, które zapewnia większą wilgoć w glebie. Rozmnaża się je głównie przez podział późną jesienią, a piwonie drzewiaste przez odrosty. W szkółkach zwykle rozmnaża się piwonie drzewiaste przez szczepienie na podkładkach, jednakże tak otrzymane rośliny są zwykle krótkowieczne.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-07-07].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-20].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Paeonia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-20].
