Piwonia (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rośliny. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Piwonia
Paeonia officinalis officinalis0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina piwoniowate
Rodzaj piwonia
Nazwa systematyczna
Paeonia L.
Sp. Pl. 530. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Paeonia veitchii
Piwonie ogrodowe

Piwonia (Paeonia L.) – jedyny rodzaj należący do rodziny piwoniowatych (Paeoniaceae). Należą do niego ok. 33 gatunki[2]. Pochodzą głównie z obszarów Europy i Azji o umiarkowanym klimacie, jedynie 2 gatunki pochodzą z zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej[2]. Gatunkiem typowym jest Paeonia officinalis L.[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Większość gatunków to byliny, ale część z nich to niewysokie krzewy (do 2,5 m wysokości)[2]. U wszystkich gatunków liście są sezonowe, a korzenie marchwiaste, drewniejące[2]. Posiadają białe, różowe, purpurowe, rzadziej żółte kwiaty, które są często pachnące. Mieszańce mają też kwiaty dwubarwne i pełne.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny piwoniowatych Paeoniaceae będącej grupę siostrzaną dla jednej z głównych linii rozwojowych skalnicowców[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Ranunculopsida Brongn., podklasa jaskrowe (Ranunculidae Takht. ex Reveal), nadrząd Ranunculanae Takht. ex Reveal, rząd piwoniowce (Paeoniales Heintze), rodzina piwoniowate ( Paeoniaceae (DC.) F. Rudolphi), podrodzina Paeonioideae Arn., plemię Paeonieae DC., rodzaj piwonia (Paeonia L.)[4].

Podział według systemu[potrzebne źródło]
  • Sekcja Mountan D. C.
    • Podsekcja Delavayanae F. C. Stern

Liście paprociowate, całobrzegie i opadające na zimę. Kwiaty średniej wielkości, barwy czerwonej lub żółtej, osadzone na szypułkach. Piwonie o pędach drewniejących.

    • Podsekcja Vaginatae F. C. Stern

Liście eliptyczne lub jajowate podzielone na 3 – 5 także eliptycznych części, całobrzegie, osadzone na długich czerwonawych ogonkach. Kwiaty czerwone, różowe, białe, rzadziej żółte, bardzo okazałe. Dosyć duże krzewy.

Liście paprociowate, ciemnozielone lub sine, osadzone na ogonkach. Kwiaty małe, ciemnoczerwone.

  • Sekcja Paeon D. C.
    • Podsekcja Dissectifoliae F. C. Stern
      • Grupa Anomala F. C. Stern

Liście wąskie, lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty różowe do fioletowych, okazałe.

Liście jajowatolancetowate. Kwiaty czerwone, okazałe, osadzone na długich szypułkach.

Liście bardzo cienkie, nitkowate. Kwiaty czerwone, okazałe.

    • Podsekcja Foliolatae F. C. Stern
    • Grupa Flavonia (Kemularia – Nathadze) Uspenskaja

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty białe, różowe do żółtych, okazałe.

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty białe, różowe, czerwone, okazałe.

Liście jajowate, nieparzystopierzaste, ciemnozielone. Kwiaty różowe, okazałe.

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty różowe, białe lub czerwone, okazałe.

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

Wiele gatunków z rodzaju piwonia to rośliny ozdobne. Uprawiane są w krajach, w których występują mroźne zimy, jedynie bowiem po przejściu takiego okresu spoczynku zawiązują obficie pąki kwiatowe[2]. Najlepiej rosną na stanowisku słonecznym i na żyznej glebie. Wymagają częstego nawożenia. Wskazane jest ściółkowanie, które zapewnia większą wilgoć w glebie. Rozmnaża się je głównie przez podział późną jesienią, a piwonie drzewiaste przez odrosty. W szkółkach zwykle rozmnaża się piwonie drzewiaste przez szczepienie na podkładkach, jednakże tak otrzymane rośliny są zwykle krótkowieczne.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-07-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-20].
  4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Paeonia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-20].