Plac Niepodległości w Kijowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Układ urbanistyczny placu Niepodległości na Padołe dzielnicy Kijowa
Państwo  Ukraina
Miejscowość Flag of Kiev.svg Kijów
Adres plac Niepodległości
Typ budynku zabudowa placu
Styl architektoniczny eklektyzm, socrealizm
Rozpoczęcie budowy XIX w.
Ważniejsze przebudowy 1871
Zniszczono 1943
Odbudowano 1945
Położenie na mapie obwodu kijowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu kijowskiego
Układ urbanistyczny placu Niepodległości na Padołe dzielnicy Kijowa
Układ urbanistyczny placu Niepodległości na Padołe dzielnicy Kijowa
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Układ urbanistyczny placu Niepodległości na Padołe dzielnicy Kijowa
Układ urbanistyczny placu Niepodległości na Padołe dzielnicy Kijowa
Ziemia 50°27′02,5452″N 30°31′23,0376″E/50,450707 30,523066
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Manifestacja na placu Niepodległości, 2004
Manifestacja na placu Niepodległości, 2013

Plac Niepodległości w Kijowie (ukr.: Майдан Незалежності, trb. Majdan Nezałeżnosti) – główny plac w stolicy Ukrainy, Kijowie, miejsce ważnych uroczystości państwowych i imprez kulturalnych.

Obecny wygląd placu jest wynikiem gruntownej przebudowy w 2002 roku. Wcześniejszy styl socrealistyczny, z dużą liczbą fontann, został zastąpiony bardziej nowoczesnym.

Pomniki na placu[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Plac położony jest na terenie byłej polskiej gminy kupieckiej – „Lackiej Słobody" w kijowskim grodzie księcia Jarosława, oraz w historycznej i administracyjnej dzielnicy Padół, między Starym Miastem a Dolnym Wałem nad Dnieprem. W jego centrum stoi obecnie Lacka Brama.

Od średniowiecza odnotowują w tym miejscu największe jarmarki kijowskie tzw. „kreszczeńskie” – trwające od 6 stycznia przez kolejne 20 dni, wywodzące się z przywileju Zygmunta I, z 1516 roku. W latach 1151, 1203 i 1240 miejsce to było widownią krwawych zmagań podczas najazdów Suzdalczyków oraz Mongołów.

Na początku XVII wieku była to parcela Biskupie, historyczna niwa w obrębie dzielnicy Padół. Nazwa Biskupie pojawiła się po raz pierwszy w dokumencie z roku 1604 na określenie kwartału ziemi wydzierżawionej przez Zygmunta III biskupowi Wereszczańskiemu z przeznaczeniem na rozbudowę klasztoru Dominikanów. W roku 1660 po wypędzeniu zakonników nazwa ta zanikła.

W 1811 wybuchł na Padole pożar, który strawił większą część tej dzielnicy[2]. Po pożarze zmieniono całą strukturę przestrzenną luźno powiązanych ze sobą oddzielnych części starego Kijowa, poprzez połączenie ich ze sobą nowo wybudowaną arterią – drogą Kreszczatik. W miejscu starej rzemieślniczej i kupieckiej dzielnicy powstają z udziałem rosyjskiego skarbu państwa Izba Kontraktowa oraz duży rosyjski dom handlowych „Gostiny Dwor”, wybudowany w latach 1812-1828, a jego pobliżu główny gmach otwartego w 1834 Uniwersytetu Świętego Włodzimierza[3].

Na przełomie 2004 i 2005 roku na placu odbywały się wydarzenia określane jako pomarańczowa rewolucja.

Od listopada 2013 na placu miały miejsce protesty będące skutkiem niepodpisania umowy stowarzyszeniowej oraz umowy o pogłębieniu i wszechstronności wolnego handlu z Unią Europejską. Protesty zostały nazwane Euromajdan (ukr. Євромайдан).

Kalendarium placu[edytuj | edytuj kod]

  • 1151 – pierwsza wzmianka o istniejącej w tym miejscu Lackiej Bramy i Lackiej Słobody
  • 1240 – Mongołowie atakują jako pierwszą Lacką Bramę na Padole
  • 1516 – przywilejem króla Zygmunta I powstaje największy jarmark kijowski tzw. „kreszczeński” trwający od 6 stycznia przez kolejne 20 dni
  • 1604 – w dokumencie króla Zygmunta III pojawia się nazwa Biskupie
  • ok. 1730 – pojawiają się pierwsze drewniane zabudowania, ok. 1850 – murowane
  • do 1871 – na ówczesnym placu Chereszczatyckim istnieje rynek, odbywają się zabawy
  • 1876 – nowo wybudowany budynek staje się siedzibą rady miejskiej, plac otrzymuje nazwę „Dumski”
  • 1913 – uroczyście odsłonięto pomnik Piotra Stołypina, zburzony w 1917
  • 1919 – nazwę placu zmieniono na „Radziecki”
  • 1922 – na placu staje pomnik Karola Marksa, zdemontowany w latach 30.
  • 1935 – plac otrzymuje imię Kalinina
  • 1977 – po generalnym remoncie plac Kalinina przemieniono na plac Rewolucji Październikowej
  • 1977 – na placu staje pomnik rewolucji październikowej, obalony w 1991
  • 1991 – plac otrzymuje swą dzisiejszą nazwę
  • 2004-2005 – plac Niepodległości staje się areną wydarzeń pomarańczowej rewolucji
  • 2007 – demonstracje związane z kryzysem politycznym
  • 2013-2014 – protesty - zwane pod nazwą Euromajdan - przeciwko niepodpisaniu przez Ukrainę umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską

Przypisy

  1. Podanie „o Kiju” jest bardzo stare i poparte nazwą Kijowa; „była też miejscowość Szczekawica i góra Chorewica, po dwóch jego braciach.” Świątynia jakoby przez Szczeka wystawiona, las Szczekotem; przez innych Szczekawicą; „Bielski twierdził, iż Szczek założył zamek w bliskości Kijowa”; „Mimo to przyjmuje się zwykle realność postaci Kija, odnosząc opisane wydarzenie do VI-VII w., imiona reszty rodzeństwa uważając za rezultat późniejszych zapożyczeń od istniejących do dziś nazw kijowskich wzgórz Szczekawicy i Choriwicy”, [w:] Mały słownik kultury dawnych Słowian. 1988.
  2. „W czerwcu i lipcu roku 1811, były ogromne pożary „w rozmaitych miejscach w kraju. Niemirów był spalony do szczętu, Tulczyn w większej części, Berdyczów poniósł szkody na wiele milionów w towarach, w Kijowie cały Padoł...”, [w:] Heleniusz. Wspomnienia polskich czasów dawnych. 1894. op. cit. Kronika OO. Kapucynów.
  3. Alexander Kratochvil. Ukraina ad portas: ist die Ukraine europäisch genug für die EU. 2006. s. 68.