Plan filmowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy sposobu kadrowania. Zobacz też: Plan zdjęciowy – miejsce, gdzie wykonuje się zdjęcia do filmu.

Definicja intuicyjna:

Plan jest wyobrażoną odległością filmowanego obiektu od widza.

Od planu totalnego do zbliżenia

Plan filmowy – rozmiar kadru obejmującego fragment przestrzeni; określony sposób kadrowania, wynikający z odległości kamery od filmowanego obiektu, rodzaju użytego obiektywu i oświetlenia oraz sposobu komponowania przestrzeni[1]. Miarą kadru jest umieszczona w nim ludzka sylwetka i jej proporcje względem otoczenia.

Zazwyczaj jednemu planowi odpowiada jedno ujęcie, jednak niekiedy za sprawą ruchu postaci lub ruchu kamery jedno ujęcie może rozgrywać się w kilku planach lub kilka ujęć może pozostawać w tym samym planie[2].

Dzięki głębi ostrości możliwe jest uzyskanie tzw. planu złożonego, w którym w ramach jednego ujęcia widać jednocześnie dwa lub więcej obiektów sfilmowanych w różnych planach[1].

Przejścia między różnymi planami dokonuje się za pomocą montażu, montażu wewnątrzujęciowego oraz zmiany ostrości[3].

Rodzaje planów[edytuj | edytuj kod]

  • totalny/daleki – przedstawia ogólną topografię przestrzeni akcji (panoramę), postać ludzka jest niewielka, wkomponowana w obszerne tło lub nieobecna; stosowany do ogólnych opisów miejsca akcji oraz prezentacji plenerów[1].
  • ogólny – to pełny obraz miejsca akcji, sylwetka ludzka jest zauważalna, dobrze widoczny jest plener lub dekoracje, służy zazwyczaj zarysowaniu związków postaci z otoczeniem oraz przekazaniu ogólnych informacji o miejscu akcji[1][4].
  • pełny – to wycinek z planu ogólnego, w kadrze mieści się cała sylwetka ludzka, widać część dekoracji. Popularny w kinie niemym[1]
  • amerykański – stanowi wycinek planu pełnego, postać ludzka jest pokazana od kolan w górę i dominuje w kadrze; najczęściej stosowany w scenach dialogowych[1]
  • średni – kadruje postać ludzką od pasa w górę, kładąc większy nacisk na mimikę niż plan amerykański[5]
  • bliski (półzbliżenie) – obejmuje popiersie, postać jest dominująca wobec tła[1]
  • zbliżenie/wielki plan – twarz lub inny obiekt zajmuje większą lub całą część kadru, umożliwia dokładne obserwowanie detali obiektu lub mimiki twarzy[1]
  • detal/wielkie zbliżenie – szczególna forma zbliżenia, plan szczegółu ciała lub istotnego detalu akcji, który wypełnia kadr; jest to plan o maksymalnym skupieniu uwagi, służy zazwyczaj zwiększeniu napięcia emocjonalnego[1]
  • makrodetal – ukazanie wycinka rzeczywistości niedostrzegalnego gołym okiem[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Plan filmowy. W: Marek Hendrykowski: Słownik terminów filmowych. Poznań: Ars Nowa, 1994.
  2. Jerzy Płażewski: Język filmu. Warszawa: 1982, s. 37. ISBN 8322100779.
  3. Jerzy Płażewski: Język filmu. Warszawa: 1982, s. 57-58. ISBN 8322100779.
  4. Jerzy Płażewski: Język filmu. Warszawa: 1982, s. 43. ISBN 8322100779.
  5. 5,0 5,1 Stefan Czyżewski: Kamera i jej rola w filmie. [dostęp 2012-04-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Plan filmowy. W: Marek Hendrykowski: Słownik terminów filmowych. Poznań: Ars Nowa, 1994.
  • Jerzy Płażewski: Język filmu. Warszawa: 1982. ISBN 8322100779.