Planetar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Planetar – termin astronomiczny, który był używany w dwojakim znaczeniu:

Brązowe karły[edytuj | edytuj kod]

Część naukowców uznaje, że termin „planetar” powinien odnosić się do tych brązowych karłów, które tworzą się jak planety, w dysku protoplanetarnym wokół gwiazdy, a „brązowymi karłami” powinno nazywać się pozostałe. Prowadzi to jednak do problemu, jak odróżnić planetara okrążającego gwiazdę, od układu podwójnego złożonego z gwiazdy i brązowego karła, więc jest to pogląd mało popularny.

Samotne planety[edytuj | edytuj kod]

Ciekawszy problem stanowią ciała o masie podobnej do planet, które nie są związane grawitacyjnie z gwiazdami. Do zapoczątkowania fuzji deuteru w jądrze, typowej dla brązowych karłów na wczesnym etapie istnienia, potrzebna jest masa powyżej 13 MJ, jednak również ciała o mniejszej masie występują samotnie w przestrzeni kosmicznej. wielu naukowców nie zgadza się na nazywanie ich planetami[2]. Dla takich obiektów zaproponowano kilka nazw, z których najpowszechniej używanym terminem jest „brązowy podkarzeł” (aczkolwiek ten termin również bywa dwojako rozumiany); określa się je także jako „planety samotne”, „swobodne” (ang. free floating planet, rogue planet)[3].

Obiekty takie zaobserwowane zostały najpierw w pobliżu rejonów powstawania gwiazd[2], co sugeruje, że mogły powstać w analogiczny sposób co gwiazdy i brązowe karły. Mogą one jednak powstawać także jako zwyczajne planety, a następnie wskutek procesów migracji planet zostać wyrzucone poza obręb swoich systemów w przestrzeń międzygwiezdną. Termin „planetar” miałby być używany tylko na określenie ciał z pierwszej grupy[3].

Jednym z obiektów tego typu jest Cha 110913-773444, otoczony dyskiem protoplanetarnym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Steven J. Dick: Discovery and Classification in Astronomy. Cambridge University Press. ISBN 1107276713.
  2. 2,0 2,1 2,2 Free-floating planets confirmed (ang.). Royal Astronomical Society, 2005-02-23. [dostęp 2014-05-04].
  3. 3,0 3,1 Martyn J. Fogg: Free-floating planets: their origin and distribution (ang.). W: MSc Astrophysics Project [on-line]. Queen Mary College, University of London, sierpień 2002. [dostęp 2014-05-04].