Planowane starzenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Planowane zużycie)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Planowane starzenie (także: planowane postarzanie produktu, ang. planned obsolescence) – strategia producenta, mająca na celu takie projektowanie towarów, aby miały one ograniczony czas użytecznego życia, po tym zaś okresie stawały się niesprawne, a często nieopłacalne w naprawie. Towary te zwykle psują się zaraz po upływie gwarancji.

Planowe starzenie ma wymusić na konsumencie ponowne kupienie produktu i tym samym przyniesienie zysku producentowi. Co do zasady przedsiębiorstwa produkcyjne nie przyznają się do praktyki planowanego starzenia, niekiedy wręcz otwarcie ją negują.

Planowane starzenie i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Planowane starzenie bezpośrednio szkodzi środowisku naturalnemu:

  • Do produkcji nowych wyrobów są potrzebne nowe zasoby i energia, produkcja których nie sprzyja ekologii.
  • Przestarzałe produkty są kierowane na składowisko odpadów zwiększając zanieczyszczenie środowiska.
  • W przypadku recyklingu znów potrzebna energia i nowe materiały.

W ten sposób planowane starzenie sprzyja marnotrawstwu zasobów naturalnych i degradacji środowiska naturalnego jako całości.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

W 1924 r. firmy Osram, Philips, i General Electric rozpoczęły proces planowanego postarzania żarówek. Utworzyły tzw. kartel Phoebusa będący oficjalnie szwajcarską firmą Phoebus S.A. Compagnie Industrielle pour le Développement de l'Éclairage, kontrolujący ich produkcję i sprzedaż. Jego celem było obniżenie ich jakości, tak aby każda z nich pracowała maksymalnie 1000 godzin (zamiast około 2000)[1]. Działania te zakłócił początek II wojny światowej[2].

Jako przykład "The Economist" podaje nylonowe pończochy[3]. Nieuniknione "puszczanie oczek" powodowało, że kobiety kupowały nowe pończochy, a to przez lata powstrzymywało szukanie włókna, które by nie miało tej cechy.

Badania na zlecenie partii Zielonych w Niemczech w 2013 roku wykazały, że uszkodzenia wynikłe z zaplanowanego starzenia się sprzętu AGD i elektroniki wynoszą w tym kraju kilka miliardów euro rocznie[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Centennial Light – żarówka, która ciągle świeci od 1890 roku

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]