Pluskwica groniasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pluskwica groniasta
Cimicifuga racemosa 002.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina jaskrowate
Rodzaj pluskwica
Nazwa systematyczna
Actaea racemosa L.
Sp. Pl. 1: 504. 1753[2]
Synonimy

Cimicifuga racemosa Nutt.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiaty

Pluskwica groniasta, p. sercolistna, świecznica groniasta (Cimicifuga racemosa Nutt.) – gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.). Pochodzi z Ameryki Północnej[2]. Uprawiana w wielu krajach, również w Polsce, jako roślina ozdobna i zielarska. Według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten włączony został do rodzaju Actaea i jego nazwa naukowa to obecnie Actaea europaea[2].

Morfologia i biologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga prosta, ciemnozielona, obficie ulistniona, dorasta do 2 m wysokości. Pod ziemią roślina posiada kłącze. Liście klapowane, dłoniastowcinane. Kwiaty: drobne kremowobiałe, o zmiennej liczbie działek kielicha (od 3 do 8), silnie pachnące, tworzą dość gęste grono, nie rozwijają się jednocześnie – tworzą efekt "płonącej świecy", skąd nazwa pospolita (świecznica). Kwitnie w sierpniu-wrześniu. Kwiatostany osiągają 50-60 cm długości. Bylina, hemikryptofit. Cała roślina po roztarciu wydziela nieprzyjemny zapach[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina ozdobna. Może być uprawiana na rabatach lub w grupach w parku.
  • Roślina lecznicza
    • Surowiec zielarski: korzeń pluskwicy groniastej – Cimicifugae radix. Surowiec pozyskiwany ze stanu naturalnego lub uprawy. Korzeń pluskwicy zawiera glikozydy triterpenowe (m.in. akteinę, cimifuginę, deoksydinę), glikozydy goryczowe (najważniejszy to ranunkulidyna, która w czasie suszenia przechodzi w anemoninę). Ponadto korzeń zawiera substancje estrogenne, żywice, kwas salicylowy i izoflawony.
    • Działanie: korzeń ma działanie rozkurczowe i przeciwzapalne. Działa również na kobiecy układ rozrodczy, aktywizując działanie żeńskich hormonów płciowych. Jednocześnie ma działanie estrogenne – łagodzące objawy menopauzy, co wykorzystuje się w preparacie "Menofem","Remifemin". Indianki korzeniami tej rośliny leczyły zaburzenia menstruacji[3].

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Może rosnąć w półcieniu, lub nawet w cieniu, wymaga żyznej, głębokiej i stale wilgotnej gleby[3]. Rozmnaża się zazwyczaj przez podział kłączy , które można sadzić do gleby jesienią lub wiosną. Ma grube pędy, tak, że pomimo dużej wysokości zazwyczaj nie wymaga stosowania podpór. W uprawie głównie dwie odmiany:

  • 'Armleuchter' – odm. bardzo późno kwitnąca we wrześniu i październiku. Wys. do 160 cm, kwiatostany rozgałęzione.
  • 'BS Blickfang' (1975) – wyróżnia się czysto białymi kwiatami, rozkwita we wrześniu.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Północnoamerykańscy Indianie uważali, że ta roślina leczy ukąszenia grzechotnika oraz łagodzi bóle miesiączkowe i porodowe. Medycyna europejska potwierdziła działanie tego ziela na organizm kobiecy i wprowadziła je do uprawy w 1912 r.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-25].
  3. 3,0 3,1 3,2 zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.