Poświętnikowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy chrząszczy. Zobacz też: inne znaczenia słów żuk i żuki.
Poświętnikowate
Scarabaeidae[1]
Latreille, 1802
Goliathus meleagris z podrodziny kruszczycowatych
Goliathus meleagris z podrodziny kruszczycowatych
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze wielożerne
(bez rangi) Haplogastra
Infrarząd Scarabaeiformia
Nadrodzina Scarabaeoidea
Rodzina poświętnikowate
Podrodziny

zobacz w tekście

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło żuk w Wikisłowniku
Allogymnopleurus maculosus z podrodziny Scarabaeidae
Guniak czerwczyk z podrodziny chrabąszczowatych

Poświętnikowate, żukowate (Scarabaeidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych. Największa rodzina nadrodziny żukokształtnych.

Nazewnictwo polskie[edytuj | edytuj kod]

W czasach gdy rodzina Scarbaeidae obejmowała również obecne Geotrupidae funkcjonowała dla niej polska nazwa żukowate. W związku z wydzieleniem Geotrupidae w osobną rodzinę Bunalski zaproponował stosowanie nazwy żukowate właśnie do Geotupidae. Uzasadnia to fakt, że polską nazwą rodzaju Geotrupes jest właśnie żuk. Z kolei dla Scarabaeidae w dzisiejszej formie zaleca się stosowanie nazwy poświętnikowate, gdyż polską nazwą rodzaju Scarabaeus jest właśnie poświętnik[2]. Nazwa poświętnikowate dla Scarabaeidae, a żukowate dla Geotrupidae obowiązuje m. in. w wykazie polskich chrząszczy[3]. Niektórzy autorzy stosują jednak wciąż dla Scarabaeidae nazwę żukowate, wprowadzając dla Geotrupidae nową nazwę gnojarzowate[4].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Przedstawiciele poświętnikowatych wyróżniają się wśród innych Scarabaeidae zestawem cech wskazujących na ich monofiletyczność. Obejmują one budowę przetchlinek śródtułowia, użyłkowanie i nasadę skrzydeł oraz specyficzną budowę wyrostka ekdyzjalnego występującego u larw[5]. Rozmiary ciała tych chrząszczy wahają się od 1,9 mm u Pleurophorus longulus do 150 mm u przedstawicieli rodzaju Goliathus[6].

Różnorodność i zoogeografia[edytuj | edytuj kod]

Poświętnikowate są największą rodziną żukokształtnych[5]. Współcześnie obejmują około 30 tysięcy gatunków rozprzestrzenionych na całym świecie[potrzebne źródło]. W Polsce występują 143 gatunki[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Po rewizji podziału chrząszczy na poziomie rodzin z 2011 do poświętnikowatych zalicza się 19 podrodzin, z czego 2 wymarłe[7]:

Przypisy

  1. Scarabaeidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Marek Bunalski. Nowe trendy w systematyce rodzinowej żuków (Coleoptera, Scarabaeoidea) a nazewnictwo wernakularne. „Biuletyn Entomologiczny”. 4 (16), s. 8-9, Czerwiec-Lipiec 1996. 
  3. 3,0 3,1 Wykaz Chrząszczy Polski On-Line. [dostęp 2014-01-19].
  4. Roland Gerstmeier, przeł. Henryk Grabarczyk: Chrząszcze. Rozpoznawanie i oznaczanie. Seria: Przewodnik kieszonkowy. ISBN 8370731058.
  5. 5,0 5,1 Paweł Jałoszyński: Co się porobiło w Scarabaeoidea, czyli ile jest teraz rodzin żukowatych. maj 2007. [dostęp 2014-01-18].
  6. J. McNamara: Family Scarabaeidae (Scarab beetles).
  7. Patrice Bouchard, Yves Bousquet, Anthony E. Davies, Miguel A. Alonso-Zarazaga i inni. Family-group names in Coleoptera (Insecta). „ZooKeys”. 88, s. 1-972, 2011. doi:10.3897/zookeys.88.807.