Pożegnanie z Marią

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy opowiadania Tadeusza Borowskiego. Zobacz też: film o takim tytule.

Pożegnanie z Marią – zbiór opowiadań Tadeusza Borowskiego z 1947 roku, w skład którego wchodzą:

  • Pożegnanie z Marią
  • Dzień na Harmenzach
  • Proszę państwa do gazu
  • Śmierć powstańca,
  • Bitwa pod Grunwaldem.

Później, zgodnie z wolą autora, do cyklu tego zaliczono także opowiadania Chłopiec z Biblią, U nas, w Auschwitzu..., Ludzie, którzy szli, Ojczyzna, Ofensywa styczniowa.

Opowiadania te łączy tematyka II wojny światowej oraz postać Tadka, który jest zarazem narratorem i głównym bohaterem. W dużej mierze są to opowiadania autobiograficzne, jednak nie można zupełnie utożsamiać Tadka z Tadeuszem Borowskim, a wydarzenia opisane w opowiadaniach nie zawsze odzwierciedlają rzeczywiste przeżycia pisarza.

W opowiadaniach tych pisarz stosuje metodę behawiorystyczną – opisuje tylko zachowania i zewnętrzne reakcje bohaterów, pomijając ich przeżycia wewnętrzne i psychikę.

Opinie[edytuj | edytuj kod]

Wydaje się, że nikt poza Borowskim nie sięgnął tak głęboko w istotę hańbiącej ludzkość sprawy, nikt nie potrafił tak precyzyjnie narysować metod i skutków upodlenia człowieczeństwa. Nikt – to znaczy nikt u nas. Wydaje się, że nowele Borowskiego nie dadzą się porównać z żadną literaturą świata. Jest to szczytowe osiągnięcie w tego rodzaju piśmiennictwie.

Jarosław Iwaszkiewicz w przedmowie do Pożegnania z Marią (wyd. z 1961)

Antoni Halor i Józef Gębski w oparciu o to opowiadanie, z wykorzystaniem oryginalnych taśm filmowych z oświęcimskiego obozu z lat 1939-1945, zrealizowali wielokrotnie nagradzany w kraju i za granicą[potrzebne źródło] pełnometrażowy film dokumentalny "Testament".

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1985 t. 2, s. 232.

Film[edytuj | edytuj kod]

W 1993 r. nakręcono film Pożegnanie z Marią w reżyserii Filipa Zylbera, będący luźną adaptacją opowiadania Tadeusza Borowskiego. Pięć osób otrzymało nagrody indywidualne na 18. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych za wkład do filmu.