Pożyczka papierów wartościowych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Pożyczka papierów wartościowych – specyficzna forma pożyczki, której przedmiotem są papiery wartościowe. Stronami pożyczki są: pożyczkodawca (udzielający pożyczki) i pożyczkobiorca.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest to czynność prawna polegająca na udostępnieniu własnych określonych papierów wartościowych do dyspozycji pożyczkobiorcy, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z ustaleniem obowiązku po stronie pożyczkobiorcy do zwrotu dokładnie tych samych instrumentów finansowych. Standardem jest, że taka pożyczka jest odpłatna.

Pożyczka papierów wartościowych, zwykle, wykorzystywana jest w sytuacjach:

  • dla realizacji krótkiej sprzedaży,
  • dla celów płynnościowych (zapewnienia rozliczenia transakcji mimo chwilowego braku posiadania zbywanych papierów wartościowych na rachunku sprzedającego),
  • gdy instytucja finansowa tworzy instrumenty finansowe i system ich obrotu, przy czym instrumenty te odpowiadają wartością bądź prawami pierwotnych papierów wartościowych, zawierając możliwość 'transakcji na krótko' oraz specyficznych form obrotu (np. między klientami tej instytucji).

Pożyczkodawcą papierów wartościowych (głównie akcji) jest zwykle biura maklerskiego lub bank powiernik przechowujący papiery wartościowe np. funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych, zagranicznych inwestorów (bank powiernik pełni rolę pożyczkobiorcy od swoich klientów, udostępniającego następnie - we własnym imieniu - papiery kolejnym pożyczkobiorcom).

Pożyczka papierów wartościowych wiąże się m.in. z:

  1. koniecznością ustanowienia zabezpieczenia (zwykle pieniądze na rachunku albo obligacje skarbu państwa);
  2. opłatą (prowizją, wynagrodzeniem) z tytułu pożyczki dla pożyczkodawcy;
  3. koniecznością zapewnienia przekazania przychodów (np. dywidendy), gdy w trakcie pożyczki emitent wypłaca;
  4. ustaleniem zasad postępowania w przypadku zmiany istotnych cech pożyczanego papieru wartościowego (niektóre zdarzenia na papierach emitenta moga polegać np. na zmianie wartości nominalnej {w tym np. split}, zamianie akcji na inne, przydziale dodatkowych papierów {spin-off}, etc.);

Pożyczka papierów wartościowych w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce system pożyczania papierów wartościowych tworzy KDPW SA[1]. Ponadto, pożyczki mogą mieć miejsce między zainteresowanymi stronami bezpośrednio (np. klientem domu maklerskiego, a tym brokerem albo klientem banku depozytariusza z tym bankiem). Standard umów ramowych dotyczących krótkiej sprzedaży jest prezentowany przez GPW[2]. Są to dokumenty bazujące na standardach wypracowanych przez International Securities Lending Association (ISLA)[3].

Pożyczka papierów wartościowych nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC), ponieważ pożyczki papierów wartościowych (będących prawami majątkowymi) nazwane w ustawie nie zostały w ustawie o PCC wymienione. Udzielenie pożyczki papierów wartościowych kwalifikowane jest na gruncie ustawy VAT jako usługa finansowa, która – co do zasady – podlega zwolnieniu z podatku VAT. Pozostałe aspekty podatkowe pożyczki papierów wartościowych (np. dotyczące pokazanych powyżej dodatkowych elementów umowy, jak wynagrodzenie, zabezpieczenia, przekazywania przychodów) pokazane są w przygotowanej na zlecenie GPW analizie prawnej[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]