Pobiedna (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pobiedna
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat lubański
Gmina Leśna
Wysokość 401-474 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 1294
Strefa numeracyjna (+48) 75
Kod pocztowy 59-814
Tablice rejestracyjne DLB
SIMC 0190160
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Pobiedna
Pobiedna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pobiedna
Pobiedna
Ziemia 50°56′13″N 15°17′45″E/50,936944 15,295833Na mapach: 50°56′13″N 15°17′45″E/50,936944 15,295833
Strona internetowa miejscowości

Pobiedna (niem. Wigandsthal) – wieś w Polsce, dawne miasto położone w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Leśna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osada została założona w 1667 przez Wiganda von Gersdorf jako miasto górnicze dla prześladowanych protestantów z terenów Czech. Miasto nie rozwinęło się jednak i utraciło prawa miejskie w 1815 roku. W 1945 miejscowość została przyłączona do Polski. Jej dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. W latach 1945-54 siedziba gminy Pobiedna. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie jeleniogórskim.

Na przełomie lat 1803-04 w rejonie miejscowości hrabia Adolf Traugott von Gersdorff wybudował kamienną wieżę obserwacyjną, mającą służyć do doświadczeń naukowych (pomiary prędkości światła, badanie wyładowań atmosferycznych, obserwacje planet i gwiazd)[1]. Budowlę zaprojektował hrabia von Reden. W 1850 r. wieżę odrestaurowano; od tego czasu funkcjonowała jako punkt widokowy z przyległą gospodą. Po kolejnym remoncie udostępniono ją dla turystów w 1885r., a rok później nadano jej imię Cesarza Wilhelma[2].

Nazwa miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Osada została założona w 1667 koło wsi Meffersdorf (dzisiejsze Unięcice, stanowiące część Pobiednej) i otrzymała z tego powodu nazwę Meffersdorfer Städtel ("Miasteczko Meffersdorfskie" wzlędnie "Miasteczko Unięcickie"). Nazwa ta jednak funkcjonowała krótko - już w l. 70. XVII w. pojawiła się forma Wigandsthal ("Dolina Wiganda" - od imienia założyciela miasta) i to ona ostatecznie się przyjęła. Po włączeniu miejscowości do Polski w 1945 nadano jej nazwę Pobiedna, nie związaną z wcześniejszą tradycją nazewniczą[3], mimo iż znane są przykłady tworzenia polskiego nazewnictwa związanego z imieniem Wigand (zob. Wigancice, Wigancice Żytawskie).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajdują sie:Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[4]:

  • miasto (ośrodek historyczny)
  • kościół ewangelicki, z XVIII wieku, wewnątrz barokowe nagrobki, obecnie ruina-wieża
  • cmentarz przy kościele, ewangelicki, obecnie katolicki, z XVIII w.
  • zespół pałacowy, z XVIII w.:
  • dom, Rynek 8 (dec. nr 9), z XVIII w.

inne obiekty:

  • czarna aleja.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Arkadiusz Lipin "Zwrócić Moją Przyjemność gwiazdom" [dostęp 28.08.2013]
  2. Arkadiusz Lipin "Pałac Gersdorfów i wieża Mon Plaisir (Cesarza Wilhelma)" [dostęp 28.08.2013]
  3. K. Rymut: Nazwy miast Polski, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1980, s. 188.
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 10.9.2012]. s. 101.
  5. Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 309