Pochodne sulfonylomocznika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pochodne sulfonylomocznika (ang.sulphonylurea) to grupa leków doustnych o działaniu hipoglikemicznym, stosowaną do leczenia Cukrzycy typu 2, gdy metody pozafarmakologiczne (np. dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów, wysiłek fizyczny) nie pozwala na osiagnięcie normoglikemii.

Struktura pochodnych sulfonylomocznika

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Warunkiem skuteczności leczenia tej grupy leków jest zdolność do wytwarzania endogennej insuliny - co łatwo można stwierdzić, poprzez badanie poziomu peptydu C. Nieznacznie obniżony poziom peptydu C wskazuje na potencjalną skuteczność tej grupy leków. W razie podwyższenia poziomu peptydu C i istniejącej hiperglikemii wskazane są doustne leki z innych grup znoszących niekorzystne zjawisko insulinooporności. W miarę trwania cukrzycy i jej leczenia lekami tej grupy - zdolności do wytwarzania endogennej insuliny z upływem lat stopniowo maleją. Zbyt niskie wywarzanie insuliny (laboratoryjnie zbyt niski poziom peptydu C) może powodować wtórną nieskuteczność tych leków w leczeniu cukrzycy i wskazywać na konieczność innych działań terapeutycznych. Leki z tej grupy mogą być łaczone z niektórymi innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w tym szczególnie z pochodnymi biguanidu. Ponieważ leki te nie znoszą insulinooporności - nie są zalecane jako leki pierwszego rzutu w przypadku jej wystąpienia, nie są też zalecane u osób z dużą nadwagą.

Leki z tej grupy różnią się między sobą:

  • siłą działania hipoglikemicznego
  • czasem półtrwania
  • obecnością (lub nie) działań pozatrzustkowych.

Przykładowa (rosnąca) siła działania: tolbutamid < chorpropamid < glibenklamid

W przeciwieństwie do pochodnych biguanidu niektóre z tych leków mogą powodować hipoglikemię.

Karbutamid

Pierwszym lekiem z tej grupy był karbutamid, wprowadzony do lecznictwa w połowie lat 50 XX wieku. Został on wycofany dość wcześnie z uwagi na działania niepożądane. Później zsyntezowano wiele leków z tej grupy. Umownie można podzielić leki na:

Pochodne sulfonylomocznika pierwszej generacji[edytuj | edytuj kod]

Leki z pierwszej nie wywoływały pożądanych efeków pozatrzustkowych i praktycznie zostały wyparte z leczenia cukrzycy - zastąpione lekami drugiej generacji.

Pochodne sulfonylomocznika drugiej generacji[edytuj | edytuj kod]

Z tej grupy leków praktycznie nie jest stosowany glibenklamid, z uwagi na poposiłkową hiperinsulinemię i brak korzystnego działania pozatrzustkowego. Łączenie tej grupy leków z inhibitorami α-glukozydazy (np. Akarboza) lub pochodnymi biguanidu (np. metformina) jest możliwe, a wręcz czasem zalecane.

Przeciwskazania[edytuj | edytuj kod]

Przeciwskazaniem do stosowania leków tej grupy jest:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Artur Czyżyk Cukrzyca. W: Endokrynologia Kliniczna pod red. Walentego Hartwiga, Tom II

Przypisy

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.