Pochodzenie świata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pochodzenie świata
Pochodzenie świata
Autor Gustave Courbet
Rok wykonania 1866
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 46 × 55 cm
Muzeum Muzeum d'Orsay

Pochodzenie świata (fr. L’Origine du monde) – obraz Gustave'a Courbeta wykonany olejem na płótnie w 1866. Jego wymiary to około 46 cm na 55 cm. Przedstawia okolicę genitalną oraz brzuch nagiej, leżącej kobiety, która rozkłada swoje nogi.

Kompozycja sceny podkreśla jej erotyzm. Erekcja brodawki sutka oraz zaczerwienione wargi sromowe mogą sugerować, że modelka jest podniecona erotycznie.

Historia obrazu[edytuj | edytuj kod]

Gustave Courbet, La belle Irlandaise (Portret Jo), portret Joanny Hiffernan, modelki prawdopodobnie pozującej do obrazu Pochodzenie świata.

Tożsamość modelki[edytuj | edytuj kod]

W okresie malowania obrazu ulubioną modelką Courbeta była Joanna Hiffernan, znana też jako Jo. Związana była wówczas z Jamesem Whistlerem, amerykańskim malarzem i uczniem Courbeta.

W ciągu swojej kariery Courbet namalował cztery portrety Hiffernan. Była też prawdopodobnie modelką, pozującą do obrazu Pochodzenie świata, co wyjaśniałoby gwałtowne zerwanie z Whistlerem niedługo potem. Wrócił on do Stanów Zjednoczonych, porzucając kochankę. Mimo rudych włosów Hiffernan, wyraźnie kontrastujących z czarnymi włosami łonowymi kobiety przedstawionej na obrazie, przeważa hipoteza, że to właśnie ona była modelką.

James Whistler,Symphony in White, No. 1: The White Girl, inny obraz przedstawiający Hiffernan.

Właściciele obrazu[edytuj | edytuj kod]

Zleceniodawcą obrazu był Chalil Bej, turecki dyplomata, kolekcjonujący dzieła malarskie o tematyce erotycznej. Za pośrednictwem Sainte-Beuve'a poznał on Courbeta, u którego zamówił obraz do swojej kolekcji, w której znajdowało się też płótno Ingres'a Łaźnia turecka, a także inny obraz Courbeta Śpiące, do którego prawdopodobnie pozowała Hiffernan.

Śpiące

Po bankructwie tureckiego dyplomaty obraz kupił na aukcji w 1868 handlarz antykami, Antoine de la Narde. Edmond de Goncourt nabył go w 1889 w antykwariacie i ukrył za specjalnie wykonaną deską, na której wymalowano obraz przedstawiający kościół w zimowym krajobrazie. Przypuszcza się, że węgierski kolekcjoner Ferenc Hatvany kupił go w 1910 roku w galerii Bernheim-Jeune i zabrał go ze sobą na Węgry. Zmuszony do ucieczki przez sowieckie wojska, Hatvany, któremu pozwolono zabrać tylko jeden obraz, wybrał właśnie Pochodzenie świata i przybył z nim do Paryża.

W 1955 obraz został kupiony na aukcji przez francuskiego psychoanalityka Jacques'a Lacana za półtora milona franków francuskich. Razem z żoną, Sylvią Bataille, umieścili go w ich posiadłości wiejskiej, Guitrancourt. Lacan poprosił André Massona o wykonanie ramy z podwójnym dnem i namalowanie na jej powierzchni innego obrazu. André Masson wykonał tedy surrealistyczną wersję Pochodzenia świata. Po śmierci Lacana w 1981 roku obraz miał zostać przekazany Musée d'Orsay. Transakcja została sfinalizowana w 1995 roku.

Wikimedia Commons