Pochwiak okazały

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pochwiak okazały
Volvariella.gloiocephala.-.lindsey.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina drobnołuszczakowate
Rodzaj Volvopluteus
Gatunek pochwiak okazały
Nazwa systematyczna
Volvopluteus gloiocephalus (DC.) Vizzini, Contu & Justo
Beitr. Kenntn. Pilze Mitteleur. 2: 78 (1986)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Dolna strona kapelusza

Pochwiak okazały Volvopluteus gloiocephalus (DC.) Vizzini, Contu & Justo) – gatunek grzybów należący do rodziny drobnołuszczakowatych (Pluteaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten po raz pierwszy został opisany w 1815 przez Augustina Pyramus de Candolle`a jako Agaricus glojocephalus, potem przez różnych mykologów jeszcze wielokrotnie był klasyfikowany pod różnymi nazwami. W 2011 Vizzini, Contu & Justo zaklasyfikowali go jako Volvopluteus gloiocephalus. Obecnie ma około 20 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[2]:

  • Agaricus gloiocephalus DC. 1815
  • Agaricus speciosus Fr. 1818
  • Amanita speciosa Fr. 1818
  • Pluteus speciosus (Fr.) Fr. 1836
  • Volvaria gloiocephala (Fr.) Gillet 1876
  • Volvaria speciosa (Fr.) P. Kumm. 1871
  • Volvaria gloiocephala var. abyssinica Henn. 1891
  • Volvaria speciosa (Fr.) P. Kumm. 1871 f. speciosa
  • Volvaria speciosa var. gloiocephala (DC.) R. Heim 1936
  • Volvariella gloiocephala (DC.) Wasser 1988
  • Volvaria speciosa (Fr.) P. Kumm. 187) f. speciosa
  • Volvariella gloiocephala var. speciosa (Fr.) Bon 1993
  • Volvariella speciosa (Fr.) Singer 1951
  • Volvariella speciosa f. gloiocephala (DC.) Courtec. 1984
  • Volvariella speciosa (Fr.) Singer (1949) f. speciosa
  • Volvariopsis gloiocephala (DC.) Murrill 1917
  • Volvariopsis speciosa (Fr.) Murrill 1918

Polską nazwę nadali mu Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka wytworna lub bedłka okazała[3]. Nazwy te nie są obecnie spójne z nazwą naukową.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Osiąga średnicę 5-12(15) cm. Białawy, barwy kości słoniowej z szarym, szarobrązowawym środkiem. Młody jajowaty, potem rozpostarty z uwypukleniem w centrum. Skórka naga, rzadko z białymi szczątkami osłony, podczas wilgotnej pogody śluzowata[4]

Trzon

Brudnobiaławy. Równogruby, długi, smukły, głęboko tkwiący w glebie. Bez pierścienia, suchy i gładki. Podstawa ze skórkowatą, białą pochwą[4].

Blaszki

Białe, z wiekiem łososioworóżowe. Dość szerokie i gęste, wolne[4].

Miąższ

Biały, miękki. Zapach przypominający rzodkiew, smak łagodny[4].

Wysyp zarodników

Łososioworóżowy. Zarodniki o rozmiarach 12-16 x 7-9 µm[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Nie jest grzybem często spotykanym. Owocniki wyrastają zwykle gromadnie, od maja do października, na polach uprawnych, łąkach, w parkach, w ogrodach, na glebie nawożonej. Najłatwiej znaleźć go jesienią w zasiewach oziminy – wystające kapelusze są widoczne z dużej odległości. Saprofit[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof, grzyb jadalny, jednak ze względu na niebezpieczeństwo pomylenia z trującymi muchomorami mogą go zbierać tylko znawcy[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten, z uwagi na pewne zewnętrzne podobieństwo do białych, śmiertelnie trujących muchomorów (na przykład muchomor jadowity (Amanita virosa)) może być zbierany wyłącznie przez grzybiarzy dobrze znających jego cechy. Pochwiaki odróżniają się różową barwą wysypu zarodników (i dojrzałych blaszek) od muchomorów, które charakteryzują się białym wysypem zarodników i taką samą barwą dojrzałych blaszek. Dodatkowo muchomory maja pierścień, którego brak u pochwiaków[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  3. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 50. ISBN 83-7404-513-2.