Podanie (literatura)

Podanie - w literaturze to utwór prozatorski, który odznacza się społeczną aktualizacją treści. Podejmuje ono ważną w danej chwili i w danej społeczności problematykę. Podanie przekazywane jest drogą tradycji ustnej przez wiele pokoleń. Podobnie jak mit i baśń, jest przepełniona elementami fantastyki, ma także związek z wierzeniami ludowymi. Jednak w przeciwieństwie do ww. gatunków treść podań dotyczy wydarzeń, miejsc, opowiada o przeszłości historycznej, legendarnej ważnej dla danego regionu.
Jako gatunek folklorystyczny zaliczane jest do tzw. prozy niebajkowej, która charakteryzuje się specyficznym sposobem odzwierciedlania rzeczywistości oraz swoistą organizacją czasu artystycznego (czas otwarty).

Podział

Wszelkie opowieści wierzeniowe możemy podzielić pod względem komunikowania treści na dwie grupy:

• przekaz jako relacja z bezpośrednich doświadczeń narratora

wypowiedź przyjmuje formę zwierzenia z przeżyć najbardziej osobistych, ich zobrazowanie i nazwanie następuje zgodnie z regułami myślenia panującymi w danej społeczności

• przekaz jako relacja o powiązaniach człowieka z otaczającym go światem

uogólnienie wiedzy o nim i jego ocena, synteza doświadczeń społecznych, propagowanie określonych wzorców zachowań i działań

Podanie dawniej i dziś

Dawne opowiadania wierzeniowe (o utopcach, diabłach, zmorach, błędnych ogniach, skarbnikach, itp.) posiadały wyraźne granice socjalne. Były znane i rozpowszechniane wyłącznie w środowisku wiejskim, później ewentualnie robotniczym. Współczesne podania wierzeniowe nie posiadają żadnych granic socjalnych. W środowisku miejskim dominują wyraźne tematy związane z medycyną, astrologią, telepatią.