Podbeskidzie Bielsko-Biała
|
|||
| Pełna nazwa | TS Podbeskidzie Spółka Akcyjna | ||
| Przydomek | Górale, TSP, Ceramed | ||
| Maskotka | Reksio | ||
| Barwy | czerwono-biało-niebieskie | ||
| Data założenia | 1997 (1907 – BFK/BBTS, 1995 – DKS Komorowice) |
||
| Liga | Ekstraklasa | ||
| Debiut w najwyższej lidze | 1 sierpnia 2011 Podbeskidzie – Jagiellonia Białystok 2:2 |
||
| Adres | ul. Rychlińskiego 21 43-300 Bielsko-Biała |
||
| Stadion | Stadion Miejski | ||
| Numer KRS | 0000390966 | ||
| Właściciel | Spółka Akcyjna Podbeskidzie | ||
| Prezes | Marek Glogaza | ||
| Trener | Robert Kasperczyk | ||
| Asystent trenera | Tomasz Świderski | ||
| Strona internetowa | |||
TS Podbeskidzie Bielsko-Biała (Towarzystwo Sportowe Podbeskidzie) – polski klub piłkarski z Bielska-Białej, powstały w obecnej formie 11 lipca 1997 w wyniku fuzji sekcji piłkarskiej BBTS Włókniarz Bielsko-Biała i DKS Inter Komorowice[1], kontynuujący tradycję utworzonej w 1907 sekcji piłkarskiej Bielitzer Fussball Klub – późniejszego Bielsko-Bialskiego Towarzystwa Sportowego[2][3] – a także innych bielskich klubów, m.in. DKS Komorowice, Inter (Budowlani) Bielsko-Biała, Biała Lipnik i Włókniarz Bielsko-Biała.
BBTS (BFK/BBSV) było jednym z pierwszych klubów powstałych na dzisiejszym obszarze Polski[2]. W 1921 reprezentacja Bielska, składająca się głównie z graczy ówczesnego BBSV, była drugim przeciwnikiem reprezentacji Polski w historii (mecz nieoficjalny)[4]. Do 1928 drużyna rozegrała wiele spotkań z zespołami krakowskimi, przede wszystkim Cracovią i Wisłą – zarówno towarzyskich, jak i ligowych. Przed II wojną światową należała do czołowych drużyn rozgrywek w województwie śląskim[5], później występowała głównie na szczeblu wojewódzkim i okręgowym.
Po fuzji z 1997 drużyna zdołała w ciągu 5 lat awansować z klasy okręgowej do II ligi (o trzy poziomy ligowe wyżej). W drugiej klasie rozgrywkowej Podbeskidzie występowało nieprzerwanie w latach 2002–2011. W klasyfikacji wszech czasów tego poziomu zajmuje 54. miejsce, wyprzedzając inny bielski klub – BKS Stal (78. miejsce)[6].
Największymi sukcesami klubu są: 2. miejsce w I lidze i awans do Ekstraklasy oraz osiągnięcie półfinału Pucharu Polski w sezonie 2010/2011.
Nazwa klubu nawiązuje do potocznej nazwy regionu Podbeskidzie, obejmującego pogranicze Śląska Cieszyńskiego i Małopolski[7].
[edytuj] Historia
[edytuj] Protoplaści (do 1997)
[edytuj] 1907–1921: Początki piłkarstwa w Bielsku
Początki piłkarstwa w Bielsku[uwaga 1] są datowane na rok 1907. W tym czasie miasto należało do Monarchii Austro-Węgierskiej (Śląsk Austriacki), a zdecydowaną większość mieszkańców stanowiła ludność niemieckojęzyczna (według spisu powszechnego z 1910 – 81,6%[8]), stąd też dominowała ona również wśród członków władz przyszłego klubu.
Wiosną 1907 grupa zapaleńców, na czele z Rudolfem Jędrzejowskim i dr. Stonawskim, zorganizowała w Bielsku mecz piłki nożnej. Stonawski zainteresował się tą dyscypliną podczas studiów w Wiedniu; w międzyczasie powstały pierwsze kluby krakowskie – Cracovia i Wisła (1906). Wzorem tych miast, postanowiono założyć stowarzyszenie sportowe również w Bielsku. Pierwsza wzmianka o powstającym klubie znalazła się w gazecie Bielitz-Bialaer Anzeiger – była to informacja o planowanym na 4 czerwca 1907 walnym zgromadzeniu[9]. Nazwa powstającego klubu znalazła się w prasie po raz pierwszy parę miesięcy później – zapraszano wówczas na posiedzenie Bielitzer Fussball Klubu (BFK), które miało odbyć się 12 września 1907[9] Był to najstarszy klub na Śląsku Cieszyńskim[10]. Przyjął on barwy czarno-niebieskie.
Pierwszy boiskiem nowego klubu był plac położony koło parku Franciszka Józefa[uwaga 2], popularne wówczas miejsce rozrywki (obecnie znajduje się tam kompleks sportowy z boiskiem Orlik, sąsiadujący z parkiem, ul. Piastowską i I LO im. Kopernika). BFK podejmował wówczas m.in. takie drużyny, jak: Admira Wiedeń, Cracovia, Wisła Kraków, Germania Katowice czy DSV Opawa[11]. 25 lutego 1909 zmieniono nazwę klubu na Bielitz-Bialaer Fussball Klub (przymiotnik Bialaer odnosił się do sąsiadującej z Bielskiem, odrębnej jeszcze wtedy galicyjskiej Białej), a następnie, w kwietniu 1911 na Bielitz-Bialaer Sport Verein (BBSV)[11]. We wrześniu 1911 otwarto jeden z najstarszych obiektów sportowych w Polsce, który do dzisiaj służy piłkarzom – stadion „na Górce”, położony w dawnym kamieniołomie na Żywieckim Przedmieściu, powyżej ul. Młyńskiej. Pierwszym przeciwnikiem BBSV na nowym obiekcie był Rapid Wiedeń[11] lub Germania Wrocław[10].
W latach 1912–1914 BBSV zdobywał trzykrotnie wicemistrzostwo Moraw i Śląska Cieszyńskiego, ulegając jedynie DSV Opawa (rozgrywki organizował Morawsko-Śląski Związek Piłki Nożnej, podlegający Austriackiemu Związkowi Piłki Nożnej)[12]. W tym czasie BBSV stał się również szerzej znany dzięki występom w meczach towarzyskich. Wśród pokonanych przez bielszczan zespołów znalazły się m.in. Schlesien Wrocław i VfR 1897 Wrocław, Verein für Rasenspiele Królewska Huta czy tradycyjny rywal – Wisła Kraków. Jednymi ze znanych piłkarzy BBSV byli: Ladislaus Dlabać, Emil Reichl i Josef Stürmer – reprezentanci Austrii[13].
Wybuch I wojny światowej w lipcu 1914 wywołał trudności w skompletowaniu drużyny, gdyż wielu zawodników i działaczy klubowych zostało skierowanych na front. Po niedługim czasie udało się zaprosić do gry na bielskim boisku drużyny z Wiednia, Budapesztu czy Pragi, a skład zasilili m.in. piłkarze powołani do wojska, przebywający w miejscowym garnizonie (np. Adolf Fischera z Wiener AF)[10]. Znaczącą rolę odgrywał w tym czasie w klubie Konrad Kwaśniewski, kierownik sekcji piłkarskiej[4].
W 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, a w jej granicach znalazło się również (ostatecznie od 1920) Bielsko. Drużyna piłkarska BBSV została jednym z członków efemerycznego Wschodniośląskiego Związku Piłki Nożnej (z siedzibą właśnie w Bielsku), zdobywając jego mistrzostwo. W czerwcu 1921 przedstawiciele klubu wynegocjowali w Krakowie przyłączenie WZPN do Krakowskiego Związku Okręgowego Piłki Nożnej (KZOPN), co stało się faktem w lipcu 1921[10].
[edytuj] 1921–1927: Występy w krakowskiej klasie A
Lato i jesień 1921 obfitowały w mecze towarzyskie BBSV, rozgrywane zarówno z klubami polskimi (Warta Poznań, Union Łódź, Jutrzenka Kraków, Wisła Kraków), jak i niemieckimi (Beuthener SuSV) czy węgierskimi (Kispesti AC). We wrześniu 1921 bielska drużyna wzięła udział w czterozespołowym turnieju zorganizowanym przez Cracovię, w którym uznała jedynie wyższość gospodarzy[14]. 4 grudnia 1921 reprezentacja Bielska, której trzon stanowili piłkarze BBSV (7 zawodników w składzie), zmierzyła się z kadrą narodową Polski w nieoficjalnym meczu, będąc jej drugim w historii przeciwnikiem[4] (po reprezentacji Lwowa). Spotkanie, zakończone porażką bielszczan 1:3, odbyło się w ramach przygotowań Biało-Czerwonych do historycznego pojedynku z Węgrami, rozegranego 18 grudnia 1921[15].
W 1922 BBSV po raz pierwszy przystąpił do rozgrywek krakowskiej klasy A, będącej przedsionkiem mistrzostw Polski. W inauguracyjnym meczu bielszczanie zostali pokonani przez Cracovię 0:3[16]. Drużyna zakończyła debiutancki sezon na 3. miejscu w tabeli, wyprzedzając Jutrzenkę i Makkabi Kraków oraz lokalnego rywala, Sturm Bielsko[16]. 2 i 3 września 1922 zorganizowano uroczystości jubileuszowe 15-lecia klubu (na czele z prezesem Robertem Jaworkiem), w których udział wzięli – poza działaczami BBSV – m.in. delegaci władz lokalnych, wojska, innych bielskich klubów sportowych, Wisły Kraków oraz zaproszeni do wzięcia udziału w turnieju piłkarskim piłkarze Cracovii, Jutrzenki Kraków i Hakoah Bielsko. W jego ramach BBSV rozegrał dwumecz z Cracovią (3:1 i 0:0)[17].
Sezon 1923 BBSV zakończył na 4. miejscu w krakowskiej klasie A, poza duetem Wisła – Cracovia ulegając również Jutrzence[18]. Podobnie jak w poprzednich latach drużyna rozegrała wiele spotkań towarzyskich (w tym dwumecz z Legią Warszawa), zwyciężyła również w turnieju zorganizowanym z okazji 15-lecia innego niemieckiego klubu z Bielska, Sturmu. Rozgrywek sezonu 1924 BBSV nie mógł zaliczyć do udanych – zajął 5. lokatę, ostatnią chroniącą przed spadkiem. Bielszczanie dokonali jednak historycznego zwycięstwa w meczu o punkty ligowe nad Cracovią 3:1, w dodatku na stadionie rywala[19]. W 1925 nie odbyły się ligowe rozgrywki regionalne[uwaga 3], część zawodników BBSV reprezentowała jednak Bielsko w Pucharze KZOPN, w którym piłkarze z grodu nad Białą dotarli do finału. Po raz pierwszy BBSV wziął również udział w okręgowych rozgrywkach Pucharu Polski.
Kolejne sezony bielszczanie ukończyli na dalszych miejscach, poza pierwszą trójką tabeli. BBSV miał jednak szansę na historyczny udział w rozgrywkach ogólnopolskich; w 1927 powstała z inicjatywy najlepszych polskich klubów Liga, niezależna od Polskiego Związku Piłki Nożnej i utworzona bez jego zgody. Wzięcia udziału w nowym turnieju odmówiła Cracovia, podobnie uczynił później również klub z Bielska[20]. Ostatecznie wolne miejsce w Lidze zajęła Jutrzenka Kraków, a rozgrywki te zostały oficjalnie uznane przez PZPN za mistrzostwa Polski po ich zakończeniu.
[edytuj] 1928–1939: Walka o prymat na Śląsku
Przed sezonem 1928 powstał Podokręg Bielsko-Biała Śląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, którego członkiem stał się BBSV. W latach 1928 i 1929 w województwie śląskim istniały trzy równorzędne grupy klasy A – bielska, katowicka i królewskohucka. Ich zwycięzcy mierzyli się ze sobą o mistrzostwo okręgu, zaś mistrz otrzymywał prawo udziału w eliminacjach do Ligi ogólnopolskiej. BBSV wygrał obie edycje na poziomie podokręgu[21]. W 1930 czołowe kluby województwa ogłosiły powstanie Okręgowej Ligi Śląskiej, w której znalazł się również BBSV. Po roku rozgrywki te stanowiły już wyższy szczebel, niż klasa A. Klub z Bielska zajmował początkowo w nowopowstałych rozgrywkach miejsca w dolnej części tabeli, by w 1932 zająć ostatnią lokatę[5]. Od sezonu 1932/1933 Okręgowa Liga Śląska opierała się na systemie jesień-wiosna[uwaga 4].
W sezonie 1932/1933 drużyna zajęła 10., ostatnie miejsce przed strefą spadkową, by w kolejnym wypaść z ligi. W tym okresie BBSV ponosił dotkliwe porażki, jak 0:7 na własnym boisku z KS 06 Załęże czy 0:10 z Naprzodem w Lipinach. Rundę jesienną 1934/1935 zespół spędził w bielskiej klasie A, klub złożył jednak odwołanie i w lutym 1935 został przywrócony do Okręgowej Ligi Śląskiej[22], nie rozgrywając jednak do końca sezonu żadnych spotkań[23]. Czarno-Niebiescy ponownie opuścili ją jednak po kolejnym sezonie. W latach 1936–1938 drużyna zwyciężała bielską klasę A, co gwarantowało przejście do eliminacji do rozgrywek wojewódzkich[24]. W Okręgowej Lidze Śląskiej bielszczanie znaleźli się ponownie w sezonie 1938/1939, zajmując 6. lokatę.
Poza aspektem sportowym, w połowie lat 30. XX wieku dokonywały się zmiany w strukturze wewnętrznej BBSV. Końcem grudnia 1934 odbyło się walne zebranie klubu, będącego wówczas pod zarządem kuratora. W wyborach do zarządu po raz pierwszy zwyciężyła nieoczekiwanie strona polska[25]. W lutym 1936 doszło do postulowanego wcześniej spolszczenia nazwy klubu na Bielsko-Bialskie Towarzystwo Sportowe (BBTS). Od tej pory otrzymywał on znaczące wsparcie finansowe od władz miasta[uwaga 5], m.in. na remont stadionu, i stał się ogniskiem polskiego ruchu narodowego[25].
W 1938 klub postawił sobie za cel awans do rozgrywek ogólnopolskich, co wydawało się realne, patrząc na wyniki meczów towarzyskich (w tym zwycięstwo nad Ruchem Chorzów 2:1) i stabilność finansową, utrzymywaną dzięki szerokiemu wsparciu miejscowych fabrykantów[26]. Grającym trenerem został były król strzelców Ligi państwowej w barwach Warty Poznań, reprezentant Polski Kajetan Kryszkiewicz. Plany sportowe przekreślił wybuch II wojny światowej – BBTS rozegrało jedynie mecz 1. kolejki sezonu 1939/1940. Po wkroczeniu do Bielska okupantów hitlerowskich i przyłączeniu miasta do III Rzeszy klub został rozwiązany, a życie piłkarskie przeszło do konspiracji[26].
[edytuj] 1945–1960: Powojenna odbudowa klubu
Po zakończeniu działań wojennych (Armia Czerwona zajęła Bielsko i Białą 10–12 lutego 1945) życie piłkarskie dwumiasta zaczęło wracać do normy. Reaktywowane zostały m.in. BKS Biała i LKS Leszczyny, a w lipcu 1945 – BBTS. Stadion „na Górce” został oddany do użytku po remoncie 21 lipca 1946 (wcześniej piłkarze BBTS grali mecze ligowe na boisku na Leszczynach)[26]. W sezonie 1945/1946 bielszczanie wystartowali w bielskiej klasie A, w której pozostawali do 1950, z wyjątkiem sezonu 1947/1948, gdy awansowali do śląskiej klasy A.
Poza udziałem w rozgrywkach regionalnych, BBTS mierzyło się wówczas w licznych spotkaniach towarzyskich z zespołami zagranicznymi. W listopadzie 1946 odwiedziła Bielsko drużyna Kispesti AC (późniejszy Honvéd Budapeszt) z późniejszymi gwiazdami światowego futbolu, jak: Ferenc Puskás, József Bozsik, Sándor Kocsis i Gyula Grosics. Węgrzy zwyciężyli 5:3, na trybunach zgromadziło się około 8 tysięcy widzów[27]. BBTS grało wówczas również m.in. z Viktorią Pilzno, ŠK Żylina czy reprezentacją Armii Czerwonej[27].
W 1949 doszło do masowej, ogólnopolskiej akcji zmian nazw i struktur organizacji piłkarskich. BBTS przyjęło nazwę Ogniwo Bielsko i żółto-czerwone barwy strojów, stając się jednym z kół Zrzeszenia Sportowego Ogniwo[28] (później nazwa koła zmieniła się na Ogniwo Bielsko-Biała w związku z połączeniem Bielska i Białej Krakowskiej w jedno miasto[29]). Na przełomie lat 40. i 50. XX wieku dokonywano również licznych reform systemu ligowego. W tym czasie Ogniwo rywalizowało w Śląskiej Klasie Wojewódzkiej i śląskiej klasie A. Sezon 1954 rozpoczęło na trzecim poziomie rozgrywkowym – w Lidze Śląskiej. W grudniu 1954, w wyniku połączenia Zrzeszeń Sportowych Spójnia i Ogniwo w ZS Sparta, koło przyjęło nazwę Sparta Bielsko-Biała. Po odwilży politycznej wywołanej śmiercią Bolesława Bieruta i rozpoczętym w latach 1955–1956 procesie destalinizacji w Polsce, zmiany dotknęły również organizacje sportowe. Zezwolono między innymi na reaktywację samodzielnych klubów i przywrócenie nazw zniesionych przed 1950. Bielski klub pozostał co prawda związany z ZS Sparta, powrócił jednak do historycznego skrótu BBTS. W styczniu 1957 przyjęto nazwę BBTS Sparta Bielsko-Biała[30].
W latach 1954–1960 BBTS Sparta rywalizowało w Lidze Śląskiej (od 1957 Wojewódzkiej) o tytuł mistrzowski, dający prawo gry w eliminacjach do II ligi. W debiutanckim sezonie drużyna zajęła 11., ostatnie miejsce przed strefą spadkową, w kolejnych plasowała się już w górnej części tabeli. W 1958 wywalczyła mistrzostwo swojej grupy, a następnie – po zwycięskim meczu ze Słowianem Katowice – województwa. BBTS Sparta zmierzyło się wówczas w turnieju kwalifikacyjnym do II ligi z Unią Tarnów, Rakowem Częstochowa i KKS Kluczbork, ulegając jednak pierwszej z wymienionych drużyn[31]. Kolejne 2 sezony przyniosły słabsze wyniki – 5. lokatę w 1959 i 10. w 1960, co oznaczało spadek do bielskiej klasy A, ówczesnej IV ligi. Jednocześnie do Ligi Wojewódzkiej awansował inny bielski klub, Włókniarz[32].
[edytuj] 1960–1975: Od trzeciej do piątej ligi
Po spadku z Ligi Wojewódzkiej spodziewano się szybkiego powrotu BBTS Sparta na trzeci poziom ligowy, sekcji piłkarskiej zaczęły jednak doskwierać coraz liczniejsze problemy, w tym znaczne zadłużenie, problemy kadrowe (dyskwalifikacje za niesportowe zachowanie, nieuzasadnione absencje zawodników) czy chuligańskie wybryki na trybunach[32]. W tym czasie klub stracił pozycję najlepszego na scenie piłkarskiej Bielska-Białej, gdyż – poza Włókniarzem – w wyższych klasach rozgrywkowych grał BKS Stal, a w 1961 Czarno-Niebiescy mierzyli się nawet o punkty ligowe z rezerwami bialskiej drużyny. Sezon 1960/1961 (powrócono do systemu jesień-wiosna) BBTS Sparta zakończyło na 5. miejscu w bielskiej klasie A, kolejny na 4., by w 1963 zwyciężyć ją i powrócić do III ligi. W międzyczasie kierownictwo zespołu zdecydowało się na znaczące odmłodzenie składu; większość graczy miała poniżej 25 lat[32].
Sezon 1963/1964 okazał się jednak kompromitacją – z 3 zwycięstwami na 22 mecze bielszczanie zakończyli swój udział na ostatnim miejscu tabeli. W kolejnym – ponownie w klasie A – BBTS Sparta zmierzyło się o mistrzostwo z rywalami zza miedzy, BKS Stal. O awansie drużyny z Białej zadecydował mecz barażowy (obie ekipy zdobyły w sezonie tyle samo punktów). Wiosną 1965 BBTS Sparta wzmocniło się dzięki przybyciu części działaczy i zawodników z rozwiązanej sekcji piłkarskiej Startu Bielsko-Biała. Jednocześnie do Stali Mielec odszedł czołowy zawodnik, wychowanek Eryk Hansel, który z nowym zespołem – jako kapitan – zdobył w 1973 tytuł mistrza Polski[32].
W sezonie 1965/1966 BBTS Sparta zwyciężyło bielską klasę A, wyprzedzając kolejną drużynę o 8 punktów. W praktyce oznaczało to jednak pozostanie na tym samym poziomie ligowym, gdyż trafił do nowo powstałej katowickiej klasy okręgowej (grupa II), znajdującej się poniżej utworzonej właśnie III ligi. Rozgrywki na tym szczeblu w 1967 bielszczanie zakończyli na ostatnim miejscu, tracąc aż 64 bramki.
Patrz również: Kluby, które weszły w fuzję z BBTS.
28 czerwca 1968 doszło do planowanej od kilku lat fuzji BBTS z Włókniarzem Bielsko-Biała. Nazwa nowego klubu brzmiała początkowo MKS Włókniarz-BBTS Bielsko-Biała, 24 lutego 1971 została zmieniona na BBTS Włókniarz Bielsko-Biała. Przyjęto nowe barwy: zielono-biało-niebiesko-czarne; w latach 1968–1970 drużyna podejmowała rywali na stadionie Włókniarza, obecnie nieistniejącym. Fuzja, przeprowadzona przy wsparciu władz miejskich, miała przynieść zdecydowany wzrost poziomu sportowego nowego zespołu, jednak oczekiwania te zostały wkrótce zweryfikowane[33]. Od sezonu 1968/1969 BBTS występowało w klasie okręgowej do czasu kolejnej reformy ligowej z 1973[34].
Znacząca poprawa w grze BBTS Włókniarz nastąpiła w sezonie 1972/1973 po objęciu posady trenera przez Józefa Niemczyka. Po rundzie jesiennej bielszczanie byli liderami ligi okręgowej, na wiosnę uzyskali jednak zaledwie 8 punktów, co skutkowało ostatecznie zajęciem 5. miejsca. Po zakończeniu rozgrywek zlikwidowano grupy III ligi, a w ich miejsce powstała Liga Okręgowa A, do której zakwalifikowało się BBTS Włókniarz[33]. W nowych rozgrywkach (przemianowanych w 1974 na ligę wojewódzką) drużyna zajmowała miejsca w dolnej części tabeli – w sezonie 1974/1975 ratując się 1 punktem od spadku.
[edytuj] 1976–1989: Sukces pucharowy i największy kryzys
Kolejna reforma ligowa z 1976 doprowadziła do degradacji Włókniarzy mimo zajęcia wyższego miejsca, niż rok wcześniej; zgodnie z nowym podziałem administracyjnym kraju utworzono klasy międzywojewódzkie, poniżej nich – m.in. bielską ligę wojewódzką (okręgowy, czwarty poziom rozgrywkowy), w której znalazło się BBTS[35]. Na poziomie wojewódzkim znajdował się w ścisłej czołówce, ponowny awans uzyskując w sezonie 1978/1979 pod dowództwem Ryszarda Harężlaka, wcześniej wieloletniego piłkarza klubu. Występ na boiskach trzecioligowych zakończył się jednak przedostatnim, 15. miejscem w tabeli[31]. BBTS Włókniarz powróciło do ligi okręgowej, znów zdobywając tytuł mistrzowski – w sezonie 1980/1981 o awansie decydowały jednak baraże międzywojewódzkie, w których – po dwumeczu i dogrywce – bielszczanie ulegli Granatowi Skarżysko-Kamienna[35].
W 1978 BBTS Włókniarz osiągnęło największy sukces w dotychczasowych występach w Pucharze Polski, docierając do 1/16 finału tych rozgrywek. Po zwycięstwach nad Sandecją Nowy Sącz, ROW Rybnik i Górnikiem Wałbrzych bielszczanie zmierzyli się z pierwszoligową Pogonią Szczecin, ulegając jej 1:2 w kontrowersyjnych okolicznościach (arbiter meczu opuścił szatnię po 4 godzinach pod eskortą milicji[35]).
Kolejne lata przyniosły najgorsze występy ligowe w historii klubu. Po 9. miejscu w lidze okręgowej w 1982, w sezonie 1983/1984 BBTS Włókniarz spadło do bielskiej klasy A (piąty poziom rozgrywkowy), w której zajął dopiero 7. miejsce, m.in. za zespołem rezerw Beskidu Skoczów. W przerwie zimowej tych rozgrywek (zespół znajdował się wówczas na 3. miejscu od końca tabeli) dokonano rewolucji kadrowej, opierając drużynę na mistrzach województwa juniorów[35]. Zmiany te doprowadziły do opuszczenia w 1985 – na następnych 12 lat – piątej klasy rozgrywkowej.
Pierwszy sezon po powrocie BBTS Włókniarz do ligi okręgowej zakończył się 12. miejscem, dzięki czemu jedynie korzystnym bilansem bramek uratowało się od ponownej degradacji. W kolejnych latach drużyna znajdowała się w czołówce ligi, by w sezonie 1988/1989 wywalczyć jej wicemistrzostwo. W wyniku reformy ligowej z 1989 drużyna znalazła się w nowej lidze międzywojewódzkiej (również czwarty poziom rozgrywek), grupującej zespoły z województw: bielskiego, częstochowskiego i opolskiego[36]. W tym samym roku bielszczanie wywalczyli Puchar Polski na szczeblu okręgowym[37].
[edytuj] 1989–1997: Kłopoty finansowe i organizacyjne
Kolejne 2 sezony BBTS Włókniarz zakończyło na 7. i 5. miejscu, by w rozgrywkach 1991/1992 zdobyć mistrzostwo ligi międzywojewódzkiej z bilansem bramek +52. Podobnie jak w 1979, trenerem drużyny był Ryszard Harężlak, który po wywalczeniu awansu ponownie poróżnił się z działaczami klubu i złożył dymisję[36]. W tym czasie sekcja piłkarska BBTS Włókniarz popadła w znaczące problemy finansowe, związane głównie z upadkiem przemysłu włókienniczego po transformacji gospodarczej przełomu lat 80. i 90. XX wieku oraz drastycznym zmniejszeniem dotacji z Ministerstwa Sportu. Po awansie do III ligi zabrakło pieniędzy na etaty dla piłkarzy, którzy przez jakiś czas pozostawali na zasiłku dla bezrobotnych[36]. Pojawiły się liczne zarzuty względem ówczesnego prezesa klubu, trenera i działacza siatkarskiego Wiktora Kreboka, o niechęć wobec rosnącej popularności sekcji piłki nożnej[36].
Ponowny występ na boiskach trzecioligowych w sezonie 1992/1993 zakończył się przedostatnim, 17. miejscem w tabeli, i ponownym spadkiem do ligi międzywojewódzkiej (BBTS Włókniarz odniósło tylko 4 zwycięstwa, w tym tylko 1 wiosną). Poza niepowodzeniami sportowymi, klub wciąż borykał się wciąż z problemami finansowymi. W ruinę zaczął popadać stadion „na Górce”, gdzie – co prawda – w 1991 zburzono drewnianą trybunę główną, a w 1993 zastąpiono ją nową, z zapleczem socjalnym, jednak będący w jego posiadaniu zakład włókienniczy Krepol nie był w stanie utrzymać go w należytym stanie. W lokalnej prasie pojawiło się nawet ogłoszenie o chęci nieodpłatnego przekazania stadionu, z zastrzeżeniem zachowania jego funkcji sportowej[38].
Nadzieje na dobre wyniki w przyszłych latach mogła dawać 9. lokata w lidze międzywojewódzkiej sezonu 1993/1994, wywalczona przez stosunkowo młodą kadrę. W kolejnych dwóch edycjach bielszczanie ratowali się jednak przed spadkiem, dzięki zwycięstwom nad bezpośrednimi rywalami w walce o utrzymanie, odniesionym w ostatnich kolejkach. Sezon 1996/1997 to ostatnie miejsce w tabeli (przy jedynie 4 zwycięstwach na 30 spotkań) i powrót na piątoligowe boiska. Poza nieustającymi problemami finansowymi, zawodnicy BBTS Włókniarz musieli zmierzyć się w trakcie rozgrywek ze stratą tragicznie zmarłego kapitana, Mariusza Brańki[38].
[edytuj] Klub w obecnej formie
[edytuj] 1997–2002: Powstanie klubu
Patrz również: Kluby, które weszły w fuzję z BBTS.
W tym samym czasie, co BBTS Włókniarz, degradacji uległy również 2 inne bielskie kluby – BKS Stal i Inter (dawniej Budowlani). Miejscowi działacze piłkarscy poszukiwali odpowiedniego rozwiązania w trudnej sytuacji, jakim okazały się być fuzje. Jako pierwsze – początkiem lipca 1997 – połączyły się: Inter Bielsko-Biała i DKS Ceramed Komorowice (powstały w 1995), tworząc DKS Inter Komorowice[uwaga 6]. Następnie doszło do fuzji tegoż klubu z sekcją piłkarską BBTS Włókniarz, w wyniku czego 11 lipca 1997 utworzono BBTS Ceramed Komorowice, co jest początkiem istnienia klubu w obecnej formie[1]. Nowa drużyna składała się w większości z Włókniarzy[3]. Podejmowała ona rywali na boisku DKS Komorowice przy ul. Olimpijskiej. Powstały w wyniku fuzji zespół zajął miejsce BBTS Włókniarz w klasie okręgowej, zaś rezerwy – miejsce Interu w klasie A. Pierwszym trenerem został Zdzisław Byrdy, wcześniej szkoleniowiec Interu.
BBTS zakończyło rundę jesienną sezonu 1997/1998, co zostało nie zostało uznane za wynik satysfakcjonujący[39]. W jej trakcie, 4 października 1997 zorganizowano mecz towarzyski z Ruchem Chorzów, wówczas beniaminkiem I ligi, który uświetnił obchody 90-lecia klubu. Bielszczanie przegrali 1:2 z najsilniejszym składem 14-krotnego mistrza Polski (w tym: Mariusz Śrutwa, Krzysztof Bizacki, Janusz Nawrocki). Inicjatorem meczu był wychowanek BBTS, wówczas piłkarz Ruchu, Maciej Mizia[39]. Ostatecznie BBTS zostało wyprzedzone w walce o awans przez Garbarza Zembrzyce.
W przerwie letniej 1998 dokonano licznych transferów – do Komorowic przybyli m.in. Grzegorz Więzik i Krzysztof Zagórski, planowano nawet pozyskanie piłkarzy z zagranicy, co uniemożliwiały jednak przepisy[uwaga 7]. Coraz częściej mówiło się o budowie drużyny, której celem miała być co najmniej II liga[40]. W sezonie 1998/1999 BBTS zdominowało rozgrywki okręgowe, kończąc je najokazalszym w historii klubu dorobkiem 94 punktów i 131 zdobytych bramek (bilans bramkowy +111), wyprzedzając kolejnych rywali o 27 punktów. W lidze komorowiczanie wygrali m.in. 11:0 z Metalem Węgierska Górka, ten sam wynik powtarzając w rozgrywkach regionalnych Pucharu Polski z Kalwarianką Kalwaria Zebrzydowska (BBTS wygrało również ten turniej[41]). Wcześniej, w styczniu 1999, dokonano zmiany nazwy klubu na BBTS Bogmar Ceramed Komorowice, barw klubowych na – pozostające do dzisiaj – czerwono-biało-niebieskie; drużynę objął – po raz pierwszy – Wojciech Borecki, późniejszy współtwórca największych sukcesów klubu[40].
Sukces w lidze okręgowej i perspektywy dalszego rozwoju klubu spowodowały powstanie planów przebudowy stadionu w Komorowicach Krakowskich na obiekt mieszczący 4–5 tysięcy widzów. Tańszym rozwiązaniem okazała się jednak przeprowadzka klubu na stadion BKS Stal przy ul. Rychlińskiego, ze zmianą nazwy na BBTS Bogmar Ceramed Bielsko-Biała[42]. Jeszcze w czerwcu 1999 drużyna rozpoczęła udział w rozgrywkach centralnych Pucharu Polski, co było możliwe dzięki zwycięstwu na szczeblu okręgowym tego turnieju nad Góralem Żywiec. Bielszczanie zostali pokonani po 3 rundach w 1/32 finału przez drugoligowy KS Myszków[42]. W rozgrywkach IV ligi BBTS nie miało sobie równych, wyprzedzając wicelidera – Szczakowiankę Jaworzno (która również uzyskała awans) o 11 punktów[43]. Wśród licznych zwycięstw szczególnie okazałe były: 8:0 na boisku Rymeru Niedobczyce i 5:0 w derbach z BKS Stal[44]. Poza sukcesem ligowym, BBTS po raz drugi z rzędu zwyciężyło w rozgrywkach okręgowych Pucharu Polski[45].
Przed sezonem 2000/2001 klub wzmocnił się m.in. Sebastianem Olszarem, Arkadiuszem Kłodą i Marcinem Radzewiczem, pozyskano również pierwszego w historii klubu obcokrajowca – Samsona Godwina. Po rundzie jesiennej BBTS zajmowało 3. miejsce, z kilkupunktową stratą do liderów. W przerwie zimowej zespół opuścili najlepsi zawodnicy – Sebastian Olszar, Tomasz Moskała i Marek Sokołowski, przybył zaś Adrian Sikora[46]. W lutym 2001 doszło do kolejnej zmiany nazwy na BBTS Marbet Ceramed Bielsko-Biała. Pod koniec sezonu strata do prowadzącej Szczakowianki zwiększyła się do 9, a później do 11 punktów, wobec czego decyzję o odejściu z klubu podjęli: trener Borecki oraz Grzegorz Więzik. Ostatecznie BBTS zakończyło rozgrywki na 3. miejscu[47].
Latem 2001 zespół opuścili m.in. Arkadiusz Kłoda i Artur Rozmus, jednym z nabytków był Andrzej Szłapa, reprezentant Polski w futsalu. Nowym szkoleniowcem został Albin Wira, zwolniony jednak już po 5 kolejkach, przy utracie zaledwie 4 punktów[48]. Do trenowania BBTS powrócił Wojciech Borecki, który sprowadził ponownie do Bielska-Białej Grzegorza Więzika. Mimo coraz bardziej dających się we znaki kłopotów finansowych, drużyna zakończyła rundę jesienną sezonu 2001/2002 na pozycji lidera. Bardzo dobre występy wiosną sprawiły, że na 4 kolejki przed końcem rozgrywek BBTS mogło świętować awans do II ligi, stając się pierwszą od 19 lat bielską drużyną na tym szczeblu hierarchii (w 1983 drugoligowe boiska opuścił BKS Stal). Drużyna wyprzedziła kolejnych rywali o 15 punktów[49]. Poza sukcesem ligowym udało się triumfować w rozgrywkach okręgowych Pucharu Polski[50].
W latach 1997–2002 I drużyna BBTS ustanowiła liczne rekordy klubowe, takie jak: 15 zwycięstw z rzędu na własnym boisku, 89 meczów bez porażki w roli gospodarza, 49 meczów z rzędu bez porażki[40], 15 zwycięstw z rzędu ogółem czy 9 wygranych pod rząd na boiskach rywali[44].
[edytuj] 2002–2005: Debiut w drugiej lidze
Przed sezonem 2002/2003 klub został zobowiązany przez PZPN do modernizacji stadionu i instalacji monitoringu, co było warunkiem gry na szczeblu ogólnopolskim. W lipcu 2002 zmieniono nazwę klubu na MC Podbeskidzie Bielsko-Biała[uwaga 8], co miało pomóc w promocji regionu i integrować sympatyków klubu, również spoza miasta[7]. Tym samym ostatecznie została zlikwidowana 66-letnia nazwa BBTS – w odniesieniu do sekcji piłkarskiej. Skład beniaminka wzmocnili m.in. Marcin Cabaj i Marcin Klaczka[7].
W pierwszym meczu w II lidze Podbeskidzie podejmowało Tłoki Gorzyce. Spotkanie zakończyło się rezultatem 0:0[51].
| Podbeskidzie Bielsko-Biała – Tłoki Gorzyce 0:0 4 sierpnia 2002, godz. 16:30; Stadion BKS Stal, widzów: 6 000; sędzia: Mariusz Podgórski (Wrocław) Skład Podbeskidzia: Dawid Bułka – Mariusz Jendryczko, Robert Piekarski, Marcin Klaczka, Jarosław Bujok, Bartosz Woźniak, Zdeněk Dembinný, Grzegorz Więzik (62 Mariusz Gałgan), Grzegorz Bogdan, Andrzej Szłapa, Adrian Sikora (78 Piotr Czak); trener: Wojciech Borecki |
Bielszczanie zakończyli rundę jesienną na 10. miejscu. Pomimo wysokiej frekwencji, klub miał problemy z utrzymaniem płynności finansowej, a do dymisji podał się współtwórca fuzji z 1997, prezes Marian Antonik. W celu wyjścia z impasu, w lutym 2003 powołano Towarzystwo Sportowe Podbeskidzie, którego mogło być wspierane m.in. przez władze miejskie, w przeciwieństwie do funkcjonującej wcześniej sportowej spółki akcyjnej[52]. Przejęło ono organizację meczów i utrzymanie zawodników Podbeskidzia. Ponadto w przerwie zimowej doszło do kilku roszad personalnych, w tym odejścia Wojciecha Boreckiego (na stanowisku trenera zastąpił go Paweł Kowalski) i czołowego strzelca Adriana Sikory[52]. Po ostatnim spotkaniu sezonu (karierę zakończył wówczas Grzegorz Więzik) bielszczanie mogli cieszyć się z 12. pozycji i utrzymania w lidze[uwaga 9].
Latem 2003 na stanowiska trenera Górali, jak coraz częściej nazywano graczy Podbeskidzia, powrócił Borecki. 8 lipca 2003 Towarzystwo Sportowe powstałe w lutym przejęło całkowicie prowadzenie drużyny, a klub zmienił nazwę na TS Podbeskidzie Bielsko-Biała[53]. Równocześnie do rozgrywek klasy A zgłoszono zespół rezerw, a zarząd nawiązał współpracę z młodzieżowym BBTS Podbeskidzie, prowadzącym Szkołę Mistrzostwa Sportowego. Z I drużyny odszedł Marek Sokołowski, przybyli m.in. Mieczysław Sikora i Abel Salami. Po rozegraniu rundy jesiennej Podbeskidzie znajdowało się na 10. pozycji; w międzyczasie zwolniono trenera Boreckiego (do końca sezonu drużynę prowadził Krzysztof Pawlak) Zimą skład Górali zasili: Łukasz Błasiak i Sławomir Cienciała, odeszli – Andrzej Szłapa i Mariusz Jendryczko. Dawida Bułkę, opuszczającego klub w atmosferze skandalu[uwaga 10], na kolejne 6 lat zastąpił w bramce Łukasz Merda. Po zawirowaniach personalnych, nie tylko udało się zespołowi utrzymać w II lidze, ale nawet poprawić miejsce w tabeli na 7. Średnia frekwencja na meczach Podbeskidzia sezonu 2002/2003 w Bielsku-Białej była najwyższa spośród wszystkich drużyn ligi[54].
Przed sezonem 2004/2005 coraz częściej zaczęto mówić o planowanym awansie do I ligi[55][56]. Nad realizacją tego zadania miał czuwać nowy trener, Jan Żurek, a w składzie dokonano rewolucji (wymiana około 3/4 zawodników). Na Rychlińskiego pojawili się tacy gracze, jak: Grzegorz Pater, Adam Kompała, Artur Prokop, Paweł Sibik (już w zimie odszedł z Podbeskidzia) czy Daniel Dubicki. Klub opuścili przede wszystkim piłkarze wywodzący się z regionu. 6. miejsce zajęte przez Górali po rundzie jesiennej przyjęto w dużej mierze z rozczarowaniem[56], mimo niewielkiej straty do pozycji gwarantujących bezpośredni awans do I ligi. W zimie do Górali dołączył m.in. François Endene Elokan. Podobnie jak w poprzednich sezonach, mocnym punktem Podbeskidzia była gra na własnym boisku, dzięki czemu stadion przy ul. Rychlińskiego zyskał miano bielskiej twierdzy[57][58].
W 2005 awansu nie udało się wywalczyć, jednak bielszczanom zabrakło jedynie punktu do zajęcia 4. miejsca w tabeli, gwarantującego udział w barażach o grę w I lidze (Podbeskidzie uzyskało tyle samo punktów co Widzew Łódź, jednak miało niekorzystny bilans meczów bezpośrednich[59]). Sukcesem okazał się za to start Podbeskidzia w Pucharze Polski. Górale z powodzeniem zmierzyli się w fazie grupowej turnieju z Górnikiem Zabrze i GKS Katowice, ustępując jedynie 14-krotnemu mistrzowi kraju[60]. W 1/8 finału Podbeskidzie zmierzyło się z Pogonią Szczecin, przegrywając nieznacznie w dwumeczu 1:2 (1:1, 0:1). Był to najlepszy wynik pucharowy w historii klubu[61].
[edytuj] 2005–2008: Konsekwencje afery korupcyjnej
Udane sparingi przed rozgrywkami sezonu 2005/2006 dawały nadzieję przynajmniej na powtórzenie wyniku z poprzedniej edycji II ligi. Po rundzie jesiennej stało się jasne, że Podbeskidzie będzie jednak walczyć o utrzymanie (16. miejsce, 3 zwycięstwa). Równocześnie rosło zadłużenie klubu, nie było nawet pewne, czy Górale ukończą rozgrywki[62]. Wydział Dyscypliny PZPN wymierzył klubowi liczne kary punktowe (później cofnięte) za zaległości wobec piłkarzy i zwolnionego jesienią Jana Żurka, a nawet zagroził degradacją drużyny (zawieszoną na 6 miesięcy)[62] do III ligi. W trakcie rozgrywek wiosennych zadanie utrzymania zespołu w lidze powierzono Krzysztofowi Tochelowi, do klubu sprowadzono m.in. Krzysztofa Chrapka i Tomasza Jodłowca. Ostatecznie Podbeskidzie opuściło strefę spadkową, osiągając 13. miejsce, a o utrzymanie zmierzyło się z wicemistrzem I grupy III ligi – Pelikanem Łowicz. W dwumeczu barażowym lepsi okazali się Górale (1:1 i 5:2[63]).
W tym okresie zostały zakupione przez Urząd Miejski obiekty, na których swoje mecze rozgrywa Podbeskidzie (i dawniej BBTS) – w 2004 Bielsko-Bialski Ośrodek Sportu i Rekreacji przejął zarządzanie stadionem przy ul. Młyńskiej, należący wcześniej do zakładów Krepol[38], a w marcu 2006 – stadion BKS Stal (obecnie Stadion Miejski), będący własnością FSM Wytwórni Wyrobów Różnych[64].
Latem 2006 coraz szersze kręgi zaczęło zataczać dochodzenie w sprawie afery korupcyjnej w polskim futbolu. W ramach działań wrocławskiej Prokuratury Apelacyjnej w czerwcu zatrzymano byłego dyrektora sportowego Podbeskidzia Jerzego Frenkla, w sierpniu – prezesa klubu Stanisława Piecucha[65][66]. Obaj działacze zostali zawieszeni przez Wydział Dyscypliny PZPN, ponadto Piecuch podał się do dymisji[66]. Kierownictwo klubu zdecydowało się na współpracę, co w znacznej mierze wpłynęło na złagodzenie przewidywanych sankcji[67]. 12 kwietnia 2007 Podbeskidzie zostało ukarane 6 punktami ujemnymi w sezonie 2007/2008 oraz przeznaczyło 50 tysięcy złotych na organizację turnieju młodzieżowego Piłka bez korupcji[67][68].
Krzysztof Tochel zadeklarował na początku sezonu 2006/2007 budowanie drużyny na wychowankach i piłkarzach z regionu[69]. Spośród nich wyróżniał się przede wszystkim Mariusz Sacha, uczestnik Mistrzostw Europy U-19 2006 i Mistrzostw Świata U-20 w 2007. Jesienią udało się zrealizować cel sprzed rozpoczęcia rozgrywek – zajęcie miejsca w środku tabeli – 9. miejsce było w dużej mierze zasługą dobrej postawy na własnym boisku. Mimo niewielkiej rotacji składu, Górale grali w rundzie wiosennej znacznie gorzej (trwała m.in. passa 720 minut bez zdobytej bramki[67]), by ostatecznie wywalczyć 12. lokatę, 2 punkty nad strefą barażową[70]. W trakcie rozgrywek zatrzymane zostały – w związku z postępowaniem antykorupcyjnym – kolejne 2 osoby: kapitan Grzegorz Pater (zawieszony przez klub na 1 mecz) i drugi trener Michał Nowak (zwolniony)[67].
W lipcu 2007 trenerem I drużyny został Marcin Brosz. Do Górali dołączyli ponadto m.in. Maciej Szmatiuk, Rafał Jarosz i Juraj Dančík. Przed sezonem Podbeskidzie rozegrało mecz towarzyski z ŁKS Łódź, wygrany 1:0, inaugurujący obchody jubileuszu stulecia BBTS[71]. Główne uroczystości odbyły się 27 października 2007 w hali BBTS przy ul. Widok. W ich trakcie uhonorowano licznych działaczy i piłkarzy klubu, w tym: Czesława Biskupa, Ryszarda Harężlaka, Tadeusza Janika i Zbigniewa Suwaja[71]. W grudniu 2007 oddano do użytku zmodernizowany stadion „na Górce” ze sztuczną trawą[72] (później stał się on obiektem II drużyny Podbeskidzia[71]).
Bardzo dobrze dla Górali rozpoczął się sezon 2007/2008, szczególnie ostatnie mecze rundy jesiennej – przez pewien czas Podbeskidzie byłoby nawet liderem tabeli, gdyby nie kara 6 punktów ujemnych za udział w korupcji[71]. Pierwszą część rozgrywek drużyna zakończyła na 9. miejscu[73]. Wiosną Podbeskidzie uzyskało jeszcze więcej punktów, niż jesienią, a na własnym boisku wygrało wszystkie spotkania[74][uwaga 11]. Ostatecznie Górale zajęli 6. pozycję w tabeli, a do awansu zabrakło jedynie 4 punktów[73]. Bliżej ekstraklasy z bielskich klubów był wcześniej jedynie BKS Stal w sezonie 1981/1982, który przegrał awans zaledwie 1 punktem[75]. Po sezonie wyróżniono m.in. Marcina Brosza (najlepszy trener w województwie według Gazety Wyborczej[76]) i zdobywcę 14 bramek, Dariusza Kołodzieja (najlepszy pomocnik województwa według Wyborczej[76], wybrany do jedenastki sezonu II ligi przez portal SportoweFakty.pl[77]).
| Sezon | Miejsce | Punkty | Bilans bramek |
|---|---|---|---|
| 2002/2003 | 12 | 42 | 0 |
| 2003/2004 | 7 | 40 | –3 |
| 2004/2005 | 5 | 58 | +6 |
| 2005/2006 | 13 | 41 | –1 |
| baraże o utrzymanie 1:1 i 5:2 z Pelikanem Łowicz |
|||
| 2006/2007 | 12 | 39 | –20 |
| 2007/2008 | 6 | 58 | +26 |
| 2008/2009 | 4 | 59 | +31 |
| 2009/2010 | 12 | 40 | +7 |
| 2010/2011 | 2 |
69 | +30 |
[edytuj] 2008–2011: Od walki o utrzymanie do awansu
Kołodziej opuścił klub w przerwie letniej, przybyli zaś m.in. Bartłomiej Konieczny i Michał Osiński. W sezonie 2008/2009 Podbeskidzie wystartowało w I lidze w wyniku zmiany nazewnictwa poszczególnych szczebli rozgrywkowych[78]. Po 8 kolejkach bielszczanie zajmowali 1. miejsce w tabeli, wcześniej przez 616 minut czyste konto zachowywał Łukasz Merda[74]. 3 mecze jesienne Górale rozgrywali na Stadionie Miejskim w sąsiednich Czechowicach-Dziedzicach, co było spowodowane rozpoczęciem przebudowy Stadionu Miejskiego w Bielsku-Białej – instalacją podgrzewanej murawy[74][79] (Podbeskidzie wygrało wszystkie te mecze bez straty bramki[80]). Po rundzie jesiennej bielszczanie zajmowali 5. pozycję, z 3 punktami straty do miejsca barażowego. W składzie zespołu nie doszło do rewolucyjnych zmian – odeszli m.in. Grzegorz Pater i Mariusz Sacha, przybył m.in. Clemence Matawu. Bardzo dobre występy na własnym boisku (tylko 1 porażka) i korzystny bilans bramkowy sprawiły, że celem Podbeskidzia w rundzie wiosennej miało być wejście do Ekstraklasy[81], jednak do zajęcia premiowanego grą w barażach o awans 3. miejsca w tabeli Górale stracili 2 punkty[80]. 3. pozycję na liście strzelców ligi zajął Krzysztof Chrapek z 18 bramkami na koncie[82]. W meczu 32. kolejki Podbeskidzie osiągnęło na Stadionie Miejskim najlepszy wynik na drugim poziomie ligowym – 9:0 z Turem Turek[80].
Po zakończeniu rozgrywek sezonu 2008/2009, 10 czerwca 2009 Sąd Najwyższy uchylił wyrok w sprawie cofnięcia degradacji Widzewa Łódź[83] (mistrza I ligi). Na podstawie tej decyzji Komisja ds. Nagłych PZPN 15 lipca 2009 zdecydowała, że Widzew nie zagra w Ekstraklasie, a awans uzyskały 2. i 3. zespół I ligi (Zagłębie Lubin i Korona Kielce)[84]. Spekulowano również o możliwości gry Podbeskidzia z Cracovią w barażach o miejsce w Ekstraklasie, jednak te zostały odwołane[85][86].
Przed sezonem 2009/2010 odeszli z klubu Krzysztof Chrapek i Maciej Szmatiuk, już w trakcie rozgrywek – Łukasz Merda, pozyskano zaś m.in. Piotra Rockiego i Sylwestra Patejuka, powrócił Dariusz Kołodziej. Od początku rundy jesiennej Podbeskidzie znajdowało się na pograniczu strefy spadkowej (13. miejsce w połowie rozgrywek)[87]. 2 września 2009, meczem z Górnikiem Łęczna, zainaugurowano sztuczne oświetlenie Stadionu Miejskiego[88]. Zimą zakupiono bramkarza Richarda Zajaca, odeszli – Martin Matúš i Damian Świerblewski. Nowym trenerem zespołu został Robert Kasperczyk[89]. Wiosną 2010, mimo dobrej postawy defensywy, a zwłaszcza Zajaca (utrata tylko 10 bramek w 15 meczach), drużyna nadal walczyła do ostatniej kolejki o utrzymanie, głównie dzięki przeciętnym wynikom uzyskanym na własnym boisku. Po raz pierwszy na drugim szczeblu rozgrywkowym Podbeskidzie wywalczyło w sezonie więcej punktów na wyjeździe niż na Stadionie Miejskim w Bielsku-Białej[87]. Górale zakończyli ostatecznie rozgrywki na 12. miejscu, 4 punkty przed strefą spadkową[87].
Latem 2010 nie dokonano zmian w sztabie trenerskim Podbeskidzia. Najpoważniejszym osłabieniem składu było odejście z klubu Clemence'a Matawu, ponadto nie przedłużono kontraktów m.in. z Piotrem Bagnickim i Piotrem Rockim. Skład wzmocnili głównie piłkarze ofensywni, jak Adam Cieśliński, Maciej Rogalski czy Róbert Demjan. Za obiecujące uznano wyniki uzyskane w meczach sparingowych (8 spotkań, bilans 27–3[90]). Rundę jesienną 2010/2011 Podbeskidzie rozpoczęło najlepiej spośród wszystkich drużyn tego poziomu ligowego od 8 lat (5 meczów, 13 pkt, bilans +13)[91], kończąc ją ostatecznie na 2. miejscu, przy stracie 1 punktu do Łódzkiego Klubu Sportowego[92]. W przerwie zimowej Piłka Nożna uhonorowała Adama Cieślińskiego tytułem Pierwszoligowca Roku 2010[93]. Po 8 latach powrócił do klubu Marek Sokołowski, pozyskano również Františka Metelkę.
Górale znajdowali się w strefie premiowanej awansem do Ekstraklasy nieprzerwanie od 4. kolejki, utrzymując się w pierwszej dwójce tabeli ligowej do końca rozgrywek. W wyniku zwycięstwa nad Sandecją Nowy Sącz w 31. kolejce rozgrywek i otrzymaniu walkowera za nierozegrany mecz z GKP Gorzów Wielkopolski (drużyna wycofana z ligi) Podbeskidzie wywalczyło – jako pierwszy klub z Bielska-Białej – awans na najwyższy poziom rozgrywek piłkarskich w Polsce[94]. Z tej okazji została zorganizowana feta, w ramach której 4 czerwca 2011 odbył się mecz towarzyski Górali z Górnikiem Zabrze (1:0), po którym zawodnicy przejechali otwartym autobusem na plac Ratuszowy, gdzie miała miejsce dalsza część uroczystości[95][96]. Ostatecznie Podbeskidzie zakończyło rozgrywki na 2. miejscu, ze stratą 2 punktów do ŁKS. W jedenastce sezonu, wybranej przez redakcję Przeglądu Sportowego, znaleźli się: Sławomir Cienciała, Michał Osiński, Maciej Rogalski i Adam Cieśliński[97], zaś w podobnym zestawieniu tygodnika Piłka Nożna uhonorowano – poza Osińskim, Rogalskim i Cieślińskim – Richarda Zajaca[98]. Robert Kasperczyk został uznany przez Gazetę Wyborczą za najlepszego trenera w województwie[99].
Udany dla Podbeskidzia był udział w Pucharze Polski 2010/2011, gdzie po zwycięstwach nad Startem Otwock (po rzutach karnych), Piastem Gliwice i GKS Bełchatów piłkarze z Bielska-Białej uzyskali historyczny awans do ćwierćfinału, a po dwumeczu z Wisłą Kraków (1:0 w Krakowie i 2:2 u siebie) – do półfinału, gdzie zmierzyli się z Lechem Poznań (1:1 w Poznaniu i 2:3 przy ul. Rychlińskiego)[100]. Był to najlepszy wynik uzyskany w tych rozgrywkach w historii bielskich klubów.
[edytuj] 2011/2012: Debiut w Ekstraklasie
Po uzyskaniu awansu do Ekstraklasy w klubie pozostali wszyscy zawodnicy i trenerzy, którzy wywalczyli awans w poprzednim sezonie. Ponadto powrócili do Podbeskidzia Adrian Sikora i Mariusz Sacha, sprowadzono również kolejnych zawodników z Czech i Słowacji – Ondřeja Šourka oraz Mateja Náthera, a także Mateusza Bąka i Krzysztofa Króla. Powołano drużynę Młodej Ekstraklasy, której trenerem został Andrzej Wyroba[101].
Równocześnie klub podjął działania konieczne dla uzyskania licencji na grę w najwyższej klasie rozgrywkowej, w tym utworzenie spółki akcyjnej[102]. Podbeskidzie otrzymało pierwotnie pozwolenie na grę na Stadionie MOSiR w Wodzisławiu Śląskim (zgłoszonym jako obiekt rezerwowy)[103]. Na Stadionie Miejskim w Bielsku-Białej przeprowadzono prace remontowe, mające na celu dostosowanie obiektu do wymagań licencyjnych, w tym utworzenie sektora dla kibiców gości i wymianę większości krzesełek (brali w nich udział również kibice-wolontariusze dzięki akcji Stowarzyszenia Sympatyków Klubu)[104]. Po wykonaniu niezbędnych prac, Komisja Odwoławcza ds. Licencji PZPN wyraziła zgodę na grę Górali na własnym obiekcie[105].
W pierwszym meczu w Ekstraklasie Podbeskidzie zremisowało z Jagiellonią Białystok 2:2[106]. Dzięki temu wynikowi Górale osiągnęli liczbę 500 dni bez porażki na Stadionie Miejskim[107] (zakończyła się ona po meczu 5. kolejki sezonu z Koroną Kielce – 2:3).
| Podbeskidzie Bielsko-Biała – Jagiellonia Białystok 2:2 (0:2) 1 sierpnia 2011, godz. 18:30; Stadion Miejski w Bielsku-Białej, widzów: 3 969; sędzia: Szymon Marciniak (Płock) Róbert Demjan 82, Adam Cieśliński 89 (k) – Tomasz Frankowski 6 (k), 41 Skład Podbeskidzia: 1. Richard Zajac – 18. Sławomir Cienciała, 7. Juraj Dančík, 26. Bartłomiej Konieczny, 17. Michał Osiński – 10. Marek Sokołowski, 19. František Metelka (85, 11. Sebastian Ziajka), 9. Dariusz Kołodziej (64, 16. Adam Cieśliński), 8. Piotr Malinowski (63, 13. Sylwester Patejuk), 20. Maciej Rogalski – 23. Róbert Demjan; trener: Robert Kasperczyk |
Pierwsze zwycięstwo na najwyższym poziomie rozgrywkowym Podbeskidzie odniosło w 6. kolejce z Legią Warszawa na jej obiekcie (2:1 dla bielszczan), zaś pierwszą wygraną w Ekstraklasie na własnym boisku – w 8. kolejce z Lechią Gdańsk (1:0). Przez rundę jesienną bielszczanie zajmowali lokaty w środkowej części tabeli, ani razu nie znajdując się w strefie spadkowej – ostatecznie zakończyli ją na 12. miejscu, zaś po rozegranych awansem 2 kolejkach rundy wiosennej znaleźli się na 9. pozycji[108].
W przerwie zimowej odeszli z klubu: Adam Cieśliński, František Metelka i Michał Osiński, pozyskano zaś m.in. Łukasza Mierzejewskiego i Liada Elmaleacha (ten drugi dołączył do sprowadzonego w trakcie rundy jesiennej innego Izraelczyka – Lirana Cohena). Klub po raz pierwszy przedstawił oficjalną maskotkę – Reksia (postać animowaną stworzoną przez Studio Filmów Rysunkowych)[109]. W marcu 2012 rozwiązano kontrakt z Dariuszem Kołodziejem po nałożeniu na niego kary dyskwalifikacji na 1 rok z powodu uczestnictwa w procederze korupcyjnym[110].
[edytuj] Kluby, które weszły w fuzję z BBTS
- Włókniarz Bielsko-Biała – powstał w 1949 w wyniku fuzji klubów RKS Lenko, Grom i Biała Lipnik. Przez większość swego istnienia drużyna piłkarska grała na czwartym poziomie rozgrywkowym (grupa bielska klasy A), jedynie w sezonie 1960/1961 znalazła się w Lidze Wojewódzkiej (poziom trzeci). Obiektem Włókniarza był stadion przy ul. PKWN w Białej[uwaga 12], wcześniej należący do Białej Lipnik, otwarty w 1929, zlikwidowany na początku lat 70. XX wieku. W 1968 Włókniarz połączył się z BBTS, tworząc MKS Włókniarz-BBTS[33].
- Biała Lipnik – jeden z najstarszych klubów regionu, które weszły w skład Włókniarza, powstały w 1910 w Lipniku (od 1925 dzielnicy Białej Krakowskiej i od 1951 – Bielska-Białej). Od początku istnienia do wybuchu II wojny światowej rozegrał liczne mecze towarzyskie z zespołami niemieckimi i austriackimi oraz krakowskimi i lwowskimi (np. Cracovia, Pogoń Lwów), w sezonie 1927 drużyna wystąpiła w krakowskiej klasie A, będącej przedsionkiem nieligowych mistrzostw Polski.
- DKS Inter Komorowice – powstał w 1999 w wyniku fuzji DKS Komorowice i Interu Bielsko-Biała. W tym samym roku połączył się z BBTS Włókniarz, tworząc BBTS Komorowice[3].
- DKS Komorowice (Dzielnicowy Klub Sportowy) – powstał w 1995 w Komorowicach Krakowskich, dzielnicy Bielska-Białej. Jedyny raz drużyna seniorów przystąpiła do rozgrywek klasy C w sezonie 1996/1997, zajmując 4. miejsce. Boisko DKS znajdowało się przy ul. Olimpijskiej w Komorowicach Krakowskich (obecnie trenują tam drużyny juniorskie Podbeskidzia).
- Inter Bielsko-Biała – powstał w 1949 pod nazwą Budowlani Bielsko-Biała (nosił również nazwę Beskid). Sekcja piłkarska nie odniosła większych sukcesów, biorąc udział wyłącznie w rozgrywkach szczebla regionalnego. Klub znany był głównie dzięki drużynie hokeja na trawie, występującej dawniej w ekstraklasie. Stadion Interu w Mikuszowicach Śląskich należy obecnie do Rekordu Bielsko-Biała.
[edytuj] Nazwy
Przed fuzją BBTS i Włókniarza
- 1907 – Bielitzer Fussball Klub
- 1909 – Bielitz-Bialaer Fussball Klub
- 1911 – Bielitz-Bialaer Sport Verein
- 1936 – Bielsko-Bialskie Towarzystwo Sportowe (BBTS)
- 1949 – Ogniwo Bielsko
- 1951 – Ogniwo Bielsko-Biała
- 1954 – Sparta Bielsko-Biała
- 1957 – BBTS Sparta Bielsko-Biała
Po fuzji BBTS i Włókniarza
- 1968 – Międzyzwiązkowy Klub Sportowy Włókniarz-BBTS Bielsko-Biała
- 1971 – BBTS Włókniarz Bielsko-Biała
Po fuzji BBTS Włókniarz i DKS Inter Komorowice
- 1997 – BBTS Ceramed Komorowice
- 1999 – BBTS Bogmar Ceramed Komorowice
- 1999 – BBTS Bogmar Ceramed Bielsko-Biała
- 2001 – BBTS Marbet Ceramed Bielsko-Biała
- 2002 – MC Podbeskidzie Bielsko-Biała
- 2003 – Towarzystwo Sportowe Podbeskidzie Bielsko-Biała
[edytuj] Sukcesy
[edytuj] Klub w obecnej formie
Rozgrywki ligowe
- I liga (do 2008 II liga)
- 2. miejsce – awans do Ekstraklasy: 2010/2011
- 4. miejsce: 2008/2009
- 5. miejsce: 2004/2005
- 6. miejsce: 2007/2008
Rozgrywki pucharowe
- Puchar Polski:
- Puchar Polski – Beskidzki Okręgowy Związek Piłki Nożnej:
- Zdobywca (3): 1999, 2000, 2002
[edytuj] Protoplaści (do 1997)
Rozgrywki ligowe
- śląska liga wojewódzka
- 1. miejsce (grupa II), mistrzostwo Śląska: 1958
- eliminacje do II ligi – 2. miejsce: 1958
Rozgrywki pucharowe
- Puchar Polski:
- 1/16 finału (1): 1978/1979
- Puchar Polski – Beskidzki Okręgowy Związek Piłki Nożnej:
- Zdobywca (2): 1987, 1989
- Puchar Polski – Śląski Okręgowy Związek Piłki Nożnej:
- Finalista: 1970
[edytuj] Rozgrywki
[edytuj] Poszczególne sezony
| Wyniki końcowe sezonów ligowych i pucharowych BBSV/BBTS/Podbeskidzia Bielsko-Biała 1922–2011[111] | ||
|---|---|---|
Cyframi rzymskimi oznaczono poziom rozgrywkowy (od 1928).
|
||
[edytuj] Rozgrywki ligowe
[edytuj] Protoplaści
BBSV wystąpił po raz pierwszy w polskich rozgrywkach ligowych w sezonie 1922, rok po przystąpieniu do Krakowskiego Związku Okręgowego Piłki Nożnej[10]. Drużyna występowała w krakowskiej (1922–1927) i bielskiej (1928–1929) klasie A, następnie została jednym z uczestników powołanej w 1930 Okręgowej Ligi Śląskiej, rozgrywek najlepszych drużyn województwa śląskiego. W okresie międzywojennym bielszczanie tylko przez 2 lata grali poniżej drugiego szczebla rozgrywkowego.
Po reaktywacji w 1945, BBTS występowało przeważnie na trzecim i czwartym poziomie ligowym – do 1976 były to rozgrywki w obrębie województwa śląskiego/katowickiego, później – bielskiego. W 1958 drużyna rywalizowała o wejście do II ligi m.in. z przedstawicielami województw: opolskiego i rzeszowskiego[31]. Później w rozgrywkach międzywojewódzkich BBTS grało w sezonie 1979/1980 oraz w latach 1989–1997 (w tym z zespołami podokręgu częstochowskiego). Najniżej, na piątym szczeblu rozgrywek, zespół znajdował się przed 1997 dwukrotnie – w latach: 1967–1968 i 1983–1985.
- Lata gry na poszczególnych poziomach rozgrywkowych
Obejmuje okres od sezonu 1928, w którym ostatecznie usankcjonowano funkcjonowanie Ligi państwowej i systemu niższych klas rozgrywkowych, do fuzji z 1997.

[edytuj] Klub w obecnej formie
Po fuzji BBTS Włókniarz i DKS Inter Komorowice drużyna występowała najpierw na szczeblu okręgowym, a w latach 2000–2002 na szczeblu międzywojewódzkim. Od tego czasu Podbeskidzie występowało przez 9 lat na drugim poziomie ligowym, by w 2011 po raz pierwszy wystąpić w Ekstraklasie.
- Lata gry na poszczególnych poziomach rozgrywkowych
Obejmuje okres od fuzji BBTS Włókniarz i DKS Inter Komorowice.

[edytuj] Puchar Polski
[edytuj] Protoplaści (do 1997)
Pierwszym sukcesem BBTS Włókniarz w Pucharze Polski było dotarcie do finału rozgrywek Śląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej – 1 lipca 1970 drużyna z Bielska-Białej uległa Polonii II Bytom 1:2[112]. W sezonie 1978/1979, w swoim pierwszym starcie na szczeblu centralnym turnieju, Włókniarze pokonali 3 rywali, docierając do 1/16 finału. 17 września 1978 BBTS zostało pokonane po dogrywce przez pierwszoligową Pogoń Szczecin 1:2[113]. Pod koniec lat 80. XX wieku drużyna wywalczyła dwukrotnie (1987, 1989) Puchar Polski na szczeblu Beskidzkiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (BOZPN), co dało BBTS Włókniarz przepustkę do rozgrywek centralnych, gdzie zespół odpadł w obu przypadkach w II rundzie[113].
[edytuj] Klub w obecnej formie
Po fuzji w 1997 BBTS ponownie dwukrotnie wygrało rozgrywki okręgowe (1998/1999, 1999/2000), w 1999 dochodząc dalej do 1/32 finału szczebla centralnego Pucharu Polski. Kolejny triumf w BOZPN (2002) nie gwarantował już przejścia do właściwej fazy turnieju – BBTS przegrało w nowo powstałych rozgrywkach wojewódzkich[112].
Od sezonu 2003/2004 Podbeskidzie uczestniczy w rozgrywkach krajowych bez konieczności występowania na poziomie wojewódzkim z uwagi na grę na drugim poziomie ligowym[112]. Znaczące sukcesy w Pucharze Polski Górale odnosili w latach 2004–2005. W edycji 2004/2005 po przejściu I rundy rywalizowali w fazie grupowej z pierwszoligowymi: Górnikiem Zabrze i GKS Katowice, ulegając tylko pierwszej z tych drużyn. W dwumeczu 1/8 finału (23 marca i 13 kwietnia 2005) Podbeskidzie przegrało z Pogonią Szczecin 1:2[114]. Do tej samej fazy rozgrywek Górale dotarli również w sezonie 2005/2006, gdzie zostali pokonani przez późniejszego zdobywcę Pucharu i Superpucharu Polski – Wisłę Płock (0:3 i 0:0; 8 i 23 listopada 2005)[115]. W edycji 2010/2011 bielszczanie osiągnęli najlepszy w historii wynik – po wyeliminowaniu Startu Otwock, Piasta Gliwice, GKS Bełchatów i Wisły Kraków Podbeskidzie awansowało do półfinału, gdzie zmierzyło się z Lechem Poznań (1:1 i 2:3; 5 i 19 kwietnia 2011)[100].
[edytuj] Piłkarze
[edytuj] Obecny skład
Stan na 1 marca 2012.
|
|
[edytuj] Składy Podbeskidzia na pierwszym i drugim poziomie rozgrywkowym
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
[edytuj] Reprezentanci Polski w barwach klubu
Uwzględniono zawodników, którzy rozegrali co najmniej w 1 oficjalnym meczu pierwszej reprezentacji seniorskiej Polski lub wystąpili w imprezie mistrzowskiej kadry młodzieżowej.
[edytuj] Mistrzowie Polski w barwach klubu
| Imię i nazwisko | Lata gry w BBTS/Podbeskidziu |
Nazwa klubu mistrzowskiego | Liczba tytułów (rok zdobycia) |
|---|---|---|---|
| Krzysztof Chrapek | 2006–2009 | Lech Poznań | 1 (2010) |
| Daniel Dubicki | 2004–2005 | ŁKS Łódź | 1 (1998) |
| Wisła Kraków | 3 (1999, 2003, 2004) | ||
| Emil Folga | wychowanek – do 1926 i 1929–1933 | Wisła Kraków | 2 (1927, 1928) |
| Eryk Hansel | wychowanek – do 1962 i 1964 | Stal Mielec | 1 (1973) |
| Marian Kozynacki | 1955–1960 | Ogniwo Bytom | 1 (1954) |
| Grzegorz Pater | 2004–2008 | Wisła Kraków | 4 (1999, 2001, 2003, 2004) |
| Stefan Rusin | 1926–1927 | Cracovia | 1 (1930) |
[edytuj] Piłkarze zagraniczni w barwach klubu
Stan na 25 lutego 2012. Uwzględniono wyłącznie mecze ligowe.
| Imię i nazwisko | P | Lata gry | Liczba bramek | Liczba meczów | Czyste konto | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| I poz. | II poz. | Razem | I poz. | II poz. | Razem | I poz. | II poz. | Razem | ||||
| Mikoła Branfiłau | OB | 2006 | — | — | 15 | 15 | — | |||||
| Adam Brzezina | NA | 2008 | — | — | 15 | 15 | — | |||||
| Liran Cohen | PO | 2011– | — | 10 | — | 10 | — | |||||
| Ivan Ćurić | NA | 2012– | — | 1 | — | 1 | — | |||||
| Juraj Dančík | OB | 2007– | 13 | 89 | 102 | — | ||||||
| Zdeněk Dembinný | PO | 2002 | — | — | 4 | 4 | — | |||||
| Róbert Demjan | NA | 2010– | 19 | 30 | 49 | — | ||||||
| Liad Elmaleach | PO | 2012– | — | 2 | — | 2 | — | |||||
| François Endene Elokan | NA | 2005 | — | — | 14 | 14 | — | |||||
| Alaksandr Gierasimowicz | BR | 2006 | — | — | 1 | 1 | — | 0 | 0 | |||
| Samson Godwin | PO | 2000–2001 | — | — | — | 23[uwaga 15] | — | |||||
| Lukáš Hojdys | NA | 2002 | — | — | 3 | 3 | — | |||||
| Uzoma Luke | NA | 2003–2004 | — | — | 13 | 13 | — | |||||
| Clemence Matawu | PO | 2009–2010 | — | — | 39 | 39 | — | |||||
| Martin Matúš | NA | 2007–2009 | — | — | 68 | 68 | — | |||||
| František Metelka | PO | 2011 | 7 | 13 | 20 | — | ||||||
| Vítězslav Mooc[uwaga 16] | NA | 2005 | — | — | 0 | 0 | — | |||||
| Mike Mouzie | OB | 2006–2008 | — | — | 43 | 43 | — | |||||
| Matej Náther | PO | 2011– | — | 13 | — | 13 | — | |||||
| Ndabenkulu Ncube | PO | 2009–2010 | — | — | 12 | 12 | — | |||||
| Alirou Nsangou[uwaga 16] | PO | 2005 | — | — | 0 | 0 | — | |||||
| Bernard Ocholeche | PO | 2008–2010 | — | — | 8 | 8 | — | |||||
| Cristian Popescu[uwaga 17] | OB | 2004 | — | — | 0 | 0 | — | |||||
| Abel Salami | NA | 2003–2004 | — | — | 18 | 18 | — | |||||
| Serginho[uwaga 18] | PO | 2011– | — | 0 | — | 0 | — | |||||
| Patmore Shereni | OB | 2009 | — | — | 1 | 1 | — | |||||
| Andriej Szyło | PO | 2004 | — | — | 15 | 15 | — | |||||
| Ondřej Šourek | OB | 2011– | — | 7 | — | 7 | — | |||||
| Stanley Udenkwor | NA | 2006 | — | — | 12 | 12 | — | |||||
| Richard Zajac | BR | 2009– | 11 | 48 | 59 | 7 | 22 | 29 | ||||
Objaśnienia: P – pozycja na boisku, BR – bramkarz, OB – obrońca, PO – pomocnik, NA – napastnik.
[edytuj] Najwięcej występów w barwach klubu na pierwszym i drugim poziomie rozgrywkowym
Stan na 25 lutego 2012.
| Imię i nazwisko | P | Lata gry | Liczba meczów | Czyste konto | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| I poz. | II poz. | Razem | I poz. | II poz. | Razem | ||||
| Sławomir Cienciała | OB | 2004– | 8 | 154 | 162 | — | |||
| Łukasz Merda | BR | 2003–2009 | — | 154 | 154 | — | 63 | 64 | |
| Piotr Koman | PO | 2000– | 7 | 135 | 142 | — | |||
| Dariusz Kołodziej | PO | 2005–2008, 2009–2012 | 6 | 130 | 136 | — | |||
| Grzegorz Pater | PO | 2004–2008 | — | 127 | 127 | — | |||
| Mariusz Sacha | NA | 2004–2008 | 5 | 106 | 111 | — | |||
| Krzysztof Chrapek | NA | 2006–2009 | — | 101 | 101 | — | |||
| Juraj Dančík | OB | 2007– | 13 | 89 | 102 | — | |||
| Michał Osiński | OB | 2008–2011 | 2 | 89 | 91 | — | |||
| Łukasz Gorszkow | OB | 2005–2008 | — | 90 | 90 | — | |||
| Tomasz Górkiewicz | OB | 2000– | 6 | 84 | 90 | — | |||
Objaśnienia: P – pozycja na boisku, BR – bramkarz, OB – obrońca, PO – pomocnik, NA – napastnik.
[edytuj] Najlepsi strzelcy Podbeskidzia na pierwszym i drugim poziomie rozgrywkowym
Stan na 19 lutego 2012.
[edytuj] Klasyfikacja ogólna
| Imię i nazwisko | Lata gry | Liczba bramek | |||
|---|---|---|---|---|---|
| I poz. | II poz. | Razem | |||
| Krzysztof Chrapek | 2005–2009 | — | 29 | ||
| Dariusz Kołodziej | 2005–2008, 2009–2012 | 0 | 27 | ||
| Sylwester Patejuk | 2009– | 3 | 15 | ||
| Jarosław Bujok | 2002–2005 | — | 18 | ||
| Grzegorz Pater | 2004–2008 | — | 17 | ||
| Martin Matúš | 2007–2009 | — | 17 | ||
| Adam Cieśliński | 2010–2011 | 2 | 12 | ||
| Paweł Żmudziński | 2007–2009 | — | 13 | ||
| Róbert Demjan | 2010– | 3 | 9 | ||
| Mariusz Sacha | 2004–2008, 2011– | 2 | 9 | ||
[edytuj] Najlepsi strzelcy w poszczególnych sezonach
| Sezon | P | Imię i nazwisko | Liczba bramek | Czas gry | Liczba meczów | Uwagi | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Liga | PP | Razem | |||||||
| 2002/2003 | II | Adrian Sikora | 6 | 0 | 1210 min | 15 | |||
| 2003/2004 | II | Jarosław Bujok | 8 | 0 | 2686 min | 31 | |||
| 2004/2005 | II | Artur Rozmus | 4 | 4 | 1386 min | 26 | |||
| 2005/2006 | II | Grzegorz Pater | 10 | 0 | 2977 min | 36 | |||
| 2006/2007 | II | Krzysztof Chrapek | 8 | 1 | 1955 min | 30 | |||
| 2007/2008 | II | Dariusz Kołodziej | 14 | 0 | 2353 min | 32 | |||
| 2008/2009 | II | Krzysztof Chrapek | 18 | 0 | 2403 min | 31 | 3. miejsce w tabeli strzelców I ligi | ||
| 2009/2010 | II | Sylwester Patejuk | 10 | 0 | 2044 min | 31 | |||
| 2010/2011 | II | Adam Cieśliński | 12 | 2 | 2034 min | 33 | |||
Objaśnienia: P – poziom ligowy, PP – Puchar Polski.
[edytuj] Trenerzy i sztab szkoleniowy
[edytuj] Obecna kadra szkoleniowa
| Imię i nazwisko | Funkcja | |
|---|---|---|
| Robert Kasperczyk | Trener | |
| Wojciech Jarosz | II trener | |
| Tomasz Świderski | ||
| Robert Mioduszewski | Trener bramkarzy | |
| Marek Móll | Kierownik drużyny | |
| Marek Ociepka | Masażysta | |
| Paweł Wisła |
[edytuj] Dotychczasowi trenerzy
Lista obejmuje trenerów od 1997 – fuzji BBTS Włókniarz Bielsko-Biała i DKS Inter Komorowice.
|
|
[edytuj] Stadiony
[edytuj] Dawne obiekty
Pierwszym placem gry Bielitzer Fussball Klub, późniejszego BBTS, był plac położony koło dzisiejszego parku Słowackiego, popularne przed II wojną światową miejsce rozrywki (obecnie znajduje się tam kompleks sportowy z boiskiem Orlik, sąsiadujący z parkiem, ul. Piastowską i I LO im. Kopernika). Po kilku latach funkcjonowania drużyny piłkarskiej wybudowano stadion „na Górce”, otwarty w 1911. Jest to jeden z najstarszych czynnych obiektów sportowych w Polsce[11], położony na terenie dawnego kamieniołomu na tzw. Widoku – prowadzi do niego wejście z ul. Młyńskiej. Obecnie stadion wykorzystywany jest przez drużynę rezerw Podbeskidzia oraz zespoły juniorskie. Stadion poddano gruntownej modernizacji (położenie sztucznej nawierzchni oraz remont trybuny), zakończonej ponownym otwarciem 30 grudnia 2007[71][72]. Obiekt posiada około 700 miejsc siedzących, wszystkie są zadaszone.
W wyniku fuzji sekcji piłkarskiej BBTS Włókniarz z DKS Inter Komorowice oraz złego stanu technicznego dotychczasowego obiektu, w latach 1997–1999 zawodnicy powstałej w ten sposób drużyny podejmowali rywali na stadionie przy ul. Olimpijskiej w Komorowicach Krakowskich[3]. Wkrótce jednak – w związku z coraz lepszymi wynikami drużyny – znacząco wzrosła frekwencja na meczach BBTS i obiekt mogący pomieścić kilkuset widzów stał się niewystarczający. Ostatecznie podjęto decyzję o przeprowadzce klubu do centrum Bielska-Białej.
Ponadto BBTS rozgrywało tymczasowo mecze w roli gospodarza na nie istniejących już boiskach w Kamienicy, przy ul. Partyzantów[26] (obiekt Leszczyńskiego i Kolejowego Klubu Sportowego w rejonie obecnego skrzyżowania ul. Partyzantów, Bora-Komorowskiego i al. Andersa) oraz w Białej, przy ul. PKWN[33] (dzisiejszy teren fabryczny przy ul. Legionów), zaś w 2008 roku Podbeskidzie 3 razy podejmowało rywali na Stadionie Miejskim w Czechowicach-Dziedzicach[74].
[edytuj] Obecny stadion
Od 1999 drużyna podejmuje swoich rywali na Stadionie Miejskim przy ul. Rychlińskiego[42] (do 2006 stadion BKS Stal), będącym własnością Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej. Obiekt ten, otwarty w 1927, przeszedł gruntowną modernizację w latach 1954–1957, po której mogło na nim zasiąść ponad 20 tysięcy widzów. Stadion posiadał odtąd boisko piłkarskie, bieżnię lekkoatletyczną, skocznię i rzutnię[116]. Główną imprezą, którą gościł stadion, był Turniej Juniorów UEFA w maju 1978, w ramach którego w Bielsku-Białej rozegrano mecze Szkocja – RFN (1:0) oraz RFN – Włochy (5:3)[117] (z okazji turnieju powstał również zegar na łuku od strony ul. Rychlińskiego, zdemontowany w 2004[118]). Ponadto spotkały się tu we wrześniu 2004 reprezentacje Polski B i Turcji (0:2)[119] a także, w październiku 2010, kadra Polski U-16 z rówieśnikami z Rumunii (0:3)[120]. Poza meczami piłkarskimi, organizowano tu zawody lekkoatletyczne, finały wyścigów kolarskich oraz dożynki.
Z czasem bieżnia, rzutnia i skocznia zostały zlikwidowane, a trybuny na łukach stadionu zamknięto. W związku z wymogami bezpieczeństwa na meczach drugiego poziomu ligowych rozgrywek piłkarskich pojemność stadionu stopniowo ograniczano (od awansu Podbeskidzia do II ligi najwięcej osób – 8000 – obejrzało mecz z Arką Gdynia we wrześniu 2002[121]). Jesienią 2008 przeprowadzono prace przygotowujące budowę nowego stadionu – łuki wyburzono, plac gry został przesunięty w stronę ul. Rychlińskiego oraz zainstalowano podgrzewaną murawę[79], zamknięto równocześnie sektor dla kibiców drużyn przyjezdnych. We wrześniu 2009 rozegrano pierwszy mecz przy sztucznym świetle[88].
W marcu 2011 zainstalowano tymczasową tablicę świetlną oraz bandy LED[118], zaś w kwietniu tegoż roku zbudowano trybunę tymczasową dla 840 widzów od strony południowej (ul. Rychlińskiego), przez co pojemność stadionu wzrosła do prawie 4000 miejsc. Inwestycja ta spowodowana była zwiększeniem zainteresowania meczami Podbeskidzia, związanym z awansem drużyny do półfinału Pucharu Polski 2010/2011 i utrzymywaniem się w czołówce I ligi[122].
Po awansie do Ekstraklasy klub był zobowiązany do przywrócenia sektora dla zorganizowanych grup kibiców drużyn przyjezdnych. Dzięki temu oraz montażowi nowych krzesełek i likwidacji jednego z sektorów buforowych liczba miejsc na stadionie wzrosła do 4 279.
- Nazwa: Stadion Miejski w Bielsku-Białej
- Adres: ul. Rychlińskiego 21
- Rok budowy: 1927 (przebudowany 1954–1957)
- Pojemność: 4279 miejsc (1382 na trybunie krytej, 1837 na otwartej, 840 na tymczasowej i 220 w sektorze dla gości)
- Boisko: 105 × 68 m (wyposażone w podgrzewaną murawę)
- Oświetlenie: 1800 lx (zgodne z systemem HD)
[edytuj] Nowy stadion
W marcu 2011 został rozpisany przetarg na budowę nowego Stadionu Miejskiego, który powstanie w miejscu obecnego obiektu BKS Stal i Podbeskidzia. Łącznie ma ona pochłonąć ok. 105 mln złotych, pochodzących wyłącznie z budżetu Gminy Bielsko-Biała. Całkowicie zadaszony stadion, pomieści ponad 15 tysięcy widzów. Konstrukcją przypominał będzie Stadion Miejski w Kielcach (obydwa obiekty mają tego samego projektanta)[123]. Właściwe prace budowlane miały ruszyć w czerwcu 2011 i potrwać najpóźniej do lata 2014[124]. Przewidziano budowę poszczególnych trybun w 4 etapach, tak aby możliwe było regularne przeprowadzanie meczów piłkarskich obydwu bielskich drużyn – jako pierwsza powstanie trybuna północna, dalej: wschodnia oraz południowa i zachodnia[125]. Główne wejście zostanie zbudowane od strony ul. Rychlińskiego, zaś sektor dla kibiców drużyn przyjezdnych znajdzie się w narożniku między trybuną południową i wschodnią. W związku z budową stadionu wyburzone zostaną 4 budynki wzdłuż ul. Żywieckiej. Po północnej stronie obiektu powstanie boisko treningowe ze sztuczną nawierzchnią i oświetleniem[124].
Podstawowe dane techniczne nowego stadionu:
- Pojemność: 15 292 miejsca (wszystkie siedzące)
- Boisko: 105 × 68 m
- Oświetlenie: 2000 lx
- Wysokość trybun (łącznie z masztami oświetleniowymi): 29 m
[edytuj] Średnia liczba widzów na Stadionie Miejskim – poziom centralny (pierwszy i drugi)
Uwzględniono wyłącznie mecze ligowe, bez spotkań barażowych.
Stan na 25 lutego 2012. Źródło: 90minut.pl 
[edytuj] Lokalni rywale
[edytuj] Derby BBTS – BKS Stal
Oprócz BBTS (BBSV), drugim klubem piłkarskim powstałym jeszcze w okresie międzywojennym i (1922) istniejącym do dziś, jest Bialski Klub Sportowy (Stal)[126]. Obie drużyny, ze względu na osiągane rezultaty (do 2011 BKS Stal był najbliżej wejścia do Ekstraklasy spośród bielskich klubów – w sezonie 1981/1982 zajął 2. miejsce w II lidze[75]), cieszą się w mieście największą popularnością[126].
Najwcześniejszym znanym meczem derbowym obu klubów jest mecz BKS – BBSV III, rozegrany w październiku 1923, zakończony wynikiem 0:2[126]. Pierwsze zespoły BBTS (BBSV) i BKS spotykały się w rozgrywkach ligowych tylko na szczeblach regionalnych. Ich historia rozpoczyna się w sezonie 1928 w bielskiej klasie A, kiedy gospodarzem był BBSV (nie jest znany rezultat meczu), kończy się zaś w kwietniu 2000, gdy BBTS rozgromiło lokalnego rywala 5:0 w spotkaniu IV ligi[127]. Najwięcej meczów derbowych w lidze oba zespoły rozegrały w latach 40. i 50. XX wieku[127].
Znane są 33 pojedynki ligowe BBTS (BBSV) i BKS. Dostępne wyniki 26 spotkań przedstawiają następujący bilans[127]:
| Zwycięstwa BBTS | Remisy | Zwycięstwa BKS | |||
|---|---|---|---|---|---|
| 12 | 6 | 8 | |||
| Bramki zdobyte przez BBTS | Bramki zdobyte przez BKS | ||||
| 58 | 33 | ||||
Ponadto BBTS i BKS mierzyły się w meczach szczebla regionalnego Pucharu Polski.
- Lata, w których BBTS/Podbeskidzie lub BKS Stal znajdowały się wyżej w hierarchii ligowej
Obejmuje okres od 1945.

[edytuj] Inne drużyny
BBTS posiadało dawniej również innych lokalnych rywali, z których większość już nie istnieje, m.in.: Sturm Bielsko, VfR Bielsko, BAC Bielsko, Hakoah Bielsko, TS Biała Lipnik, KS Kamienica, LKS Leszczyny, Start Bielsko-Biała, Budowlani Bielsko-Biała, LZS Mikuszowice, LZS Komorowice, Pogoń (obecnie Zapora) Wapienica[126]. Obecnie na szczeblu wojewódzkim (IV liga – grupa śląska II) konkurują ze sobą: drużyna rezerw Podbeskidzia oraz Rekord Bielsko-Biała[128].
[edytuj] Barwy i herb
Obecne czerwono-biało-granatowe (niebieskie) barwy oraz kształt herbu przyjęto w 2002, po awansie klubu do ówczesnej II ligi[129].
Tarcza herbowa typu szwajcarskiego jest czwórdzielna – w pierwszym i czwartym pole jest czerwone, drugie i trzecie – białe. W polach górnych umieszczono litery T i S (skrót od Towarzystwo Sportowe), w dolnych – tarcze herbu Bielska-Białej (ze zmodyfikowanymi barwami). Pola oddzielone są granatowymi liniami. Pośrodku tarczy znajduje się piłka z pięciokątnymi łatami. Poniżej tarczy umieszczono wstęgę z napisem Podbeskidzie[129]. W latach 2002–2003 zamiast liter T i S korzystano z liter M i C[uwaga 8], co zmieniono po powołaniu dzisiejszego Towarzystwa Sportowego Podbeskidzie.
Kibice Podbeskidzia korzystają z flag o podłużnych pasach czerwono-biało-niebieskich.
BBTS korzystało m.in. z kolorów czarnego i niebieskiego oraz żółtego i czerwonego (jako Ogniwo)[129].
[edytuj] Statystyki występów na szczeblu centralnym
[edytuj] Pierwszy poziom rozgrywkowy
Stan na 25 lutego 2012.
- Liczba sezonów: 1
- Liczba meczów: 19
- Bilans spotkań: 8 – 5 – 6
- Bilans bramek: 17 – 19
- Liczba punktów: 29
- Debiut: Podbeskidzie – Jagiellonia Białystok 2:2 (1 sierpnia 2011)[106]
- Najwyższe zwycięstwo: Jagiellonia Białystok – Podbeskidzie 0:2 (3 grudnia 2011)[130]
- Najwyższa porażka: GKS Bełchatów – Podbeskidzie 6:0 (6 sierpnia 2011)[131]
[edytuj] Drugi poziom rozgrywkowy
- Liczba sezonów: 9
- Liczba meczów: 302[uwaga 19]
- Bilans spotkań: 125 – 81 – 96
- Bilans bramek: 385 – 314
- Liczba punktów: 456
- Najwyższa pozycja w lidze na końcu sezonu: 2 (2010/2011)
- Najniższa pozycja w lidze na końcu sezonu: 13 (2005/2006)
- Debiut: Podbeskidzie – Tłoki Gorzyce 0:0 (4 sierpnia 2002)[51]
- Najwyższe zwycięstwo: Podbeskidzie – Tur Turek 9:0 (23 maja 2009)[132]
- Najwyższa porażka: Ruch Chorzów – Podbeskidzie 4:0 (9 czerwca 2007)[133]
- Najwięcej goli w sezonie: Krzysztof Chrapek – 18 (2008/2009)
- Najwięcej goli w meczu: Krzysztof Chrapek – 5 (Podbeskidzie – Tur Turek 9:0, 23 maja 2009)[132]
[edytuj] Władze
| Imię i nazwisko | Funkcja |
|---|---|
| Marek Glogaza | Prezes zarządu |
| Jerzy Wolas | Członek rady nadzorczej |
| Michał Sapota | Zastępca przewodniczącego rady nadzorczej |
| Leszek Adamus | Sekretarz rady nadzorczej |
| Maria Hetnał | Członek rady nadzorczej |
[edytuj] Sponsorzy i partnerzy
- Parnter strategiczny: Urząd Miejski w Bielsku-Białej;
- Sponsorzy główni: Grupa Żywiec (producent piwa), Murapol (firma budowlana), AQUA (przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne);
- Sponsorzy Premium: SITA Zakład Oczyszczania Miasta, Japan Motors (dealer samochodów japońskich), Pośrednictwo Kredytowe Kredyty – Chwilówki, B.H. Podbeskidzie (dystrybutor środków ochrony pracy), Dromil (budowa dróg), Bielmar (producent wyrobów tłuszczowych), Fortuna (firma bukmacherska);
- Sponsorzy Classic: Ceramed (centrum ceramiki i łazienek), COM4IT (firma informatyczna), Fabryka Zapałek Czechowice, Klinika Was-Med (terapia manualna, rehabilitacja, krioterapia), Zakład Gospodarki Odpadami, Moda-pol (centrum mody ślubnej), Beskidzki Dom Maklerski, Juhas (producent domów z drewna), Aqua System (firma budowlana), Befaszczot (producent szczotek i pędzli), Mirex (dystrybutor artykułów spożywczych), Zakłady Mięsne Wolas, QUEST groups, Reusch (producent rękawic bramkarskich i narciarskich), Off druk Poligrafia, Akademia Techniczno-Humanistyczna, Film Factor (dom mediowy), Therma (przedsiębiorstwo ciepłownicze), Bielskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego;
- Biznes Partnerzy: Nutrend (producent odżywek), Cas Auto (importer samochodów francuskich), Piekarnia – Cukiernia Rąba, Fitness Klub Atmosfera, Spółdzielnia Pokój (zakład cukierniczy), MJD Agencja Energetyczna, Perfumerie Douglas, AL TRANS (transport i spedycja), TOBI Spedycja-Transport-Logistyka, Spartan Patrol (firma ochroniarska), Klub Klimat, Pizzeria Margerita, Centrum Sportowe Modelarnia, Trendy Hair Fashion, American Dream (restauracja), Hotel Sahara, DIMICO Drogi i Mosty, Hive Sports & Media (interaktywna agencja sportowa), Karczma Rogata, Coca-Cola Poland, Eventco (projektant trybun składanych), Kwiaciarnia 4 Pory Roku, Ceramika Pilch (producent płytek ceramicznych).
[edytuj] Podbeskidzie II Bielsko-Biała
II drużyna Podbeskidzia w obecnej formie została powołana w 1997. Do 2004 grała w rozgrywkach klasy A i klasy B podokręgu skoczowskiego i bielskiego (wówczas szósty i siódmy poziom rozgrywkowy), po czym awansowała do klasy okręgowej, gdzie grała przez 6 kolejnych sezonów. Edycja 2009/2010 przyniosła Podbeskidziu II kolejny tytuł mistrzowski i awans na piąty szczebel rozgrywkowy – do IV ligi (grupa śląska II).
Podbeskidzie II czterokrotnie dotarło do finału Pucharu Polski na szczeblu Beskidzkiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, za każdym razem przegrywając decydujące spotkania.
Drużyna podejmuje rywali na stadionie „na Górce”, dawnym obiekcie I drużyny BBTS[134]. Przejściowo Podbeskidzie II grało również jako gospodarz na boisku Kontaktu (Elektrostalu) Czechowice-Dziedzice[135][136].
[edytuj] Zobacz też
Uwagi
- ↑ Nazwa w języku niemieckim: Bielitz.
- ↑ Obecnie park im. Juliusza Słowackiego.
- ↑ W 1925 odbywały się jedynie mistrzostwa Polski, których uczestnicy zostali wyłonieni w rozgrywkach regionalnych sezonu 1924. Przełożenie gier ogólnopolskich miało związek z pierwszym, historycznym udziałem reprezentacji Polski w Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu.
- ↑ Ponieważ sezon 1932 był przejściowy, tzn. żadna z drużyn nie spadała z ligi w wyniku przejścia na system jesień-wiosna, BBSV uratował się od degradacji mimo zajęcia ostatniego, 11. miejsca.
- ↑ Dopiero w 1930 burmistrzem Bielska został wybrany po raz pierwszy Polak, Józef Kobiela; pełnię władzy w Radzie Miejskiej strona polska przejęła kilka lat później, m.in. na skutek działań wojewody Michała Grażyńskiego.
- ↑ Nazwa Ceramed odnosi się do jednego ze sponsorów drużyny.
- ↑ Zgodnie z ówczesnym regulaminem rozgrywek, na poziomie piątoligowym zabronione było posiadanie w składzie obcokrajowców.
- ↑ 8,0 8,1 Skrót MC pochodził od nazw sponsorów: Marbetu i Ceramedu.
- ↑ Ostatecznie w II lidze utrzymała się również 13. drużyna sezonu – Tłoki Gorzyce – w związku z wycofaniem się z rozgrywek Pogoni Szczecin.
- ↑ W marcu 2003 Bułka złożył na policji zawiadomienie o przestępstwie na tle rabunkowym, jakiego miano się na nim dopuścić w czasie jego powrotu z imprezy rodzinnej. Bramkarzowi zadano 7 ran kłutych, potrzebna była operacja. Klub zapewnił Bułce wsparcie finansowe, kibice oddawali krew. Ostatecznie na jaw wyszły rzeczywiste okoliczności zajścia – piłkarz został ugodzony nożem przez znajomego (prawdopodobnie nietrzeźwego) w czasie imprezy towarzyskiej. Klub rozwiązał z Bułką umowę za porozumieniem stron. (Za: Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 127. )
- ↑ Podbeskidzie przegrało co prawda pierwszy mecz rundy wiosennej w Bielsku-Białej z Stalą Stalowa Wola, jednak to spotkanie odbyło się awansem w listopadzie 2007.
- ↑ Obecnie ul. Legionów.
- ↑ BBSV w rundzie jesiennej sezonu 1934/1935 występował w bielskiej klasie A (III poziom), jednak w lutym 1935 Śląski Okręgowy Związek Piłki Nożnej uznał odwołanie klubu w sprawie nieprawidłowości, przez które BBSV spadł w poprzedniej edycji z Okręgowej Ligi Śląskiej. Uchwałą Związku drużyna została przywrócona do tej klasy rozgrywkowej jako 11. zespół, jednak nie grała w niej do końca sezonu żadnych spotkań.
- ↑ Brak danych, czy rozegrano sezon 1950/1951, czy też odrębne sezony 1950 i 1951.
- ↑ Występował w barwach BBTS na trzecim poziomie ligowym.
- ↑ 16,0 16,1 Znajdował się oficjalnie w I kadrze zespołu, występował jednak tylko w drużynie rezerw.
- ↑ Rozegrał 1 mecz w Pucharze Polski.
- ↑ Rozegrał 2 mecze w Pucharze Polski.
- ↑ De facto Podbeskidzie rozegrało na tym szczeblu o 2 mecze więcej, jednak wyniki spotkań z Błękitnymi Stargard Szczeciński i KSZO Ostrowiec Świętokrzyski z rundy jesiennej sezonu 2003/2004 zostały anulowane z powodu wycofania się obu zespołów z rozgrywek po tejże rundzie.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Historia klubu. „TS Podbeskidzie Co i Gdzie?”. Wydanie specjalne, s. 4-27, 2004.
- ↑ 2,0 2,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 5–13.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 97–99.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 23–25.
- ↑ 5,0 5,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 35–48.
- ↑ Skarb kibica I, II, III ligi sezon 2011/2012 – jesień. Ringier Axel Springer Polska, 2011-08-05.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 118–119.
- ↑ Ludwig Patryn: Der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Opawa: Im Verlage des schlesischen Landesausschusses, 1912, s. 9.
- ↑ 9,0 9,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 19.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 15-letni jubileusz BBSV. (Bielsko). „Tygodnik Sportowy”, 8 września 1922.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 20.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 21.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 22.
- ↑ 1921 turniej jesienny Cracovii. WikiPasy.pl. [dostęp 2010-04-30].
- ↑ Reprezentacja Polski – Reprezentacja Bielska 3:1 (1:1). „Przegląd Sportowy”. 30, s. 9–10, 1921-12-10.
- ↑ 16,0 16,1 1922 krakowska Klasa A. WikiPasy.pl. [dostęp 2010-04-30].
- ↑ Jubileusz BBSV. „Przegląd Sportowy”. 36 (69), 1922-09-08.
- ↑ 1923 krakowska Klasa A. WikiPasy.pl. [dostęp 2010-04-30].
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 30.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 31.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 35–36.
- ↑ Sprawy piłkarskie. „Przegląd Sportowy”. 14 (1022), 1935-02-16.
- ↑ Decydujący dzień na Śląsku. „Przegląd Sportowy”. 74 (1082), 1935-07-20.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 192–196.
- ↑ 25,0 25,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 42–43.
- ↑ 26,0 26,1 26,2 26,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 47–50.
- ↑ 27,0 27,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 55–56.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 61.
- ↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 58, poz. 531 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1950 r. w sprawie utworzenia powiatu miejskiego Bielsko-Biała, zmiany granic powiatów: cieszyńskiego, wadowickiego i żywieckiego, zniesienia powiatu bialskiego i utworzenia powiatu oświęcimskiego.
- ↑ BBTS reaktywowane!. „Kronika Beskidzka”. 4, s. 7, 1957-01-27 (pol.).
- ↑ 31,0 31,1 31,2 Paweł Mogielnicki: Poland. Trzecia liga (3rd division) (ang.). Pawel Mogielnicki's Page. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 32,0 32,1 32,2 32,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 70–73.
- ↑ 33,0 33,1 33,2 33,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 79–83.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 224–230.
- ↑ 35,0 35,1 35,2 35,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 85–87.
- ↑ 36,0 36,1 36,2 36,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 88–92.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 338.
- ↑ 38,0 38,1 38,2 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 94–96.
- ↑ 39,0 39,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 100–101.
- ↑ 40,0 40,1 40,2 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 103–105.
- ↑ Paweł Mogielnicki: Poland Cup 1998-99. Puchar Polski – OZPN Bielsko-Biała (ang.). Pawel Mogielnicki's Page. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 42,0 42,1 42,2 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 107–108.
- ↑ Paweł Mogielnicki: Poland Fourth Division 1999/00. Czwarta liga (4th division, group Bielsko-Biała, Katowice) (ang.). Pawel Mogielnicki's Page. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 44,0 44,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 109–110.
- ↑ Paweł Mogielnicki: Poland Cup 1999-00. Puchar Polski – OZPN Bielsko-Biała (ang.). Pawel Mogielnicki's Page. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 112–113.
- ↑ Paweł Mogielnicki: Poland Third Division 2000/01. Trzecia liga (3rd division, group Gorzów Wlkp.-Zielona Góra, Wrocław, Opole, Katowice) (ang.). Pawel Mogielnicki's Page. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 114–115.
- ↑ Maciej Kusina: III liga 2001/2002, grupa: 3 (Lubuskie, Dolny Śląsk, Opolskie, Śląsk). 90minut.pl. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ Łukasz Mizera: Puchar Polski 2001/2002, grupa: Śląski ZPN – Bielsko-Biała. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 51,0 51,1 Maciej Kusina: Podbeskidzie Bielsko-Biała 0 – 0 Tłoki Gorzyce. 90minut.pl. [dostęp 2011-08-01].
- ↑ 52,0 52,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 122–123.
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 125.
- ↑ Frekwencja na stadionach zaplecza Ekstraklasy 2001 – 2008. Zawisza1946.pl, 2008-02-11. [dostęp 2010-09-03].
- ↑ Marzenia o ekstraklasie. „TS Podbeskidzie Co i Gdzie?”. Wydanie specjalne, s. 34, 2004.
- ↑ 56,0 56,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 129–130.
- ↑ Michał Jerzyk: Szczęśliwsi od bielszczan. Tygodnik lechia.gda.pl, 2005-08-09. [dostęp 2010-05-04].
- ↑ Grzegorz Wieczorek: Bielska twierdza niezdobyta. Bielsko.biala.pl, 2008-05-03. [dostęp 2010-05-04].
- ↑ Paweł Mogielnicki: II liga 2004/2005. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-04].
- ↑ Paweł Mogielnicki: Puchar Polski 2004/2005. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-04].
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 131–132.
- ↑ 62,0 62,1 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 135–137.
- ↑ Maciej Kusina: Baraże o udział w II lidze. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ Trzeba kupić stadion BKS. „Magazyn Samorządowy W Bielsku-Białej”. 7/2006 (83), s. 4, 2006-03-31. Urząd Miejski w Bielsku-Białej. ISSN 1730-3796.
- ↑ Piotr Płatek, Wojciech Todur, Maciej Blaut: Skorumpowani w futbolu: cztery lata później. Gazeta Sosnowiec, 2009-05-23. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 66,0 66,1 Dymisja prezesa Podbeskidzia przyjęta. S24.pl, 2006-09-07. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 67,0 67,1 67,2 67,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 142–143.
- ↑ Podbeskidzie zgadza się z karą za korupcję. Sport.pl, 2007-04-13. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 140.
- ↑ Paweł Mogielnicki: II liga 2006/2007. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 71,0 71,1 71,2 71,3 71,4 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 145–147.
- ↑ 72,0 72,1 Sztuczna trawa na „górce". Radio Bielsko, 2007-12-31. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ 73,0 73,1 Paweł Mogielnicki: II liga 2007/2008. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ 74,0 74,1 74,2 74,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 149–150.
- ↑ 75,0 75,1 Paweł Mogielnicki: Poland. Druga liga (2nd division): History, part 4 – 1979/80-1988/89 (ang.). Pawel Mogielnicki's Page. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ 76,0 76,1 Piotr Zawadzki: Najlepsi śląscy piłkarze według „Gazety". Gazeta Wyborcza Katowice, 2008-06-26. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Artur Długosz: Jedenastka sezonu II ligi według portalu SportoweFakty.pl. SportoweFakty.pl, 2008-05-30. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Paweł Mogielnicki: Reforma rozgrywek od sezonu 2008/09. 90minut.pl, 2007-01-07. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ 79,0 79,1 Bielski stadion już ma podgrzewaną murawę. Gazeta Wyborcza Katowice, 2008-12-09. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ 80,0 80,1 80,2 Ernest Siudy: I liga 2008/2009. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Operacja „Ekstraklasa” rozpoczęta. Super-Nowa.pl, 2009-03-14. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Ernest Siudy: I liga 2008/2009. Strzelcy. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Są decyzje sądu! Widzew zdegradowany?!. Ekstraklasa.wp.pl, 2009-06-10. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Widzew nie zagra w ekstraklasie. Wprost 24, 2009-07-16. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Baraże: Podbeskidzie zamiast Korony?!. Terazpasy.pl, 2009-06-10. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ PZPN wyczarował skład ekstraklasy. Super-Nowa.pl, 2009-07-18. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ 87,0 87,1 87,2 Paweł Mogielnicki: I liga 2009/2010. 90minut.pl. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ 88,0 88,1 Stadion w Bielsku-Białej ma sztuczne oświetlenie. Interia.pl, 2009-08-24. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ Kasperczyk zastąpił Brosza. Super-Nowa.pl, 2009-12-04. [dostęp 2010-05-06].
- ↑ "Nie ma co popadać w euforię". Oficjalny serwis klubu TS Podbeskidzie Bielsko-Biała, 2010-07-21. [dostęp 2010-08-23].
- ↑ Michał Trela: Historia ostatnich 10 lat podpowiada, że "Górale" awansują. SportSlaski.pl, 2010-08-30. [dostęp 2010-09-01].
- ↑ Paweł Mogielnicki: I liga 2010/2011. 90minut.pl. [dostęp 2010-11-20].
- ↑ Adam Cieśliński pierwszoligowcem roku! (pol.). TS Podbeskidzie, 2010-12-05. [dostęp 2011-03-25].
- ↑ Podbeskidzie zadebiutuje w Ekstraklasie (pol.). 90minut.pl, 2011-05-25. [dostęp 2011-05-25].
- ↑ Michał Trela: Podbeskidzie – Górnik 1-0. Bielszczanie udanie rozpoczęli święto (pol.). SportSlaski.pl, 2011-06-04. [dostęp 2011-06-06].
- ↑ Michał Trela: „Ekstraklasa jest już nasza” – bielszczanie świętują awans (pol.). SportSlaski.pl, 2011-06-04. [dostęp 2011-06-06].
- ↑ Czterech Górali w jedenastce sezonu Przeglądu Sportowego (pol.). Oficjalny serwis klubu TS Podbeskidzie Bielsko-Biała, 2011-06-13. [dostęp 2011-06-13].
- ↑ Tygodnik Piłka Nożna wyróżnia graczy Podbeskidzia (pol.). Oficjalny serwis klubu TS Podbeskidzie Bielsko-Biała, 2011-06-23. [dostęp 2011-06-23].
- ↑ Ranking "Gazety": Górale i górnicy najlepsi w swoim fachu. Gazeta Wyborcza Katowice, 2011-06-23. [dostęp 2011-07-05].
- ↑ 100,0 100,1 Paweł Mogielnicki: Puchar Polski 2010/2011. 90minut.pl. [dostęp 2011-03-16].
- ↑ Andrzej Wyroba trenerem Podbeskidzia w Młodej Ekstraklasie. Oficjalny serwis klubu TS Podbeskidzie Bielsko-Biała, 2011-06-21. [dostęp 2011-07-05].
- ↑ Spółka już jest!. Oficjalny serwis klubu TS Podbeskidzie Bielsko-Biała, 2011-06-28. [dostęp 2011-07-05].
- ↑ Podbeskidzie otrzymało licencję (pol.). 90minut.pl, 2011-06-29. [dostęp 2011-07-05].
- ↑ Bartłomiej Kawalec: Kibice remontują stadion. SportoweBeskidy.pl, 2011-07-04. [dostęp 2011-07-05].
- ↑ Podbeskidzie i Ruch Radzionków zagrają u siebie (pol.). 90minut.pl, 2011-07-25. [dostęp 2011-07-25].
- ↑ 106,0 106,1 Podbeskidzie Bielsko-Biała 2 – 2 Jagiellonia Białystok. 90minut.pl. [dostęp 2011-08-01].
- ↑ 500 dni bielskiej twierdzy. Oficjalny serwis klubu TS Podbeskidzie Bielsko-Biała, 2011-09-02. [dostęp 2011-08-02].
- ↑ Ernest Siudy: T-Mobile Ekstraklasa 2011/2012. 90minut.pl. [dostęp 2011-11-28].
- ↑ Bartłomiej Kawalec: Reksio „Góralem”, stadion niebawem. SportoweBeskidy.pl, 2012-02-16. [dostęp 2012-02-17].
- ↑ Podbeskidzie rozwiązało kontrakt z Dariuszem Kołodziejem. 90minut.pl, 2012-03-01. [dostęp 2012-03-01].
- ↑ Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 181–342.
- ↑ 112,0 112,1 112,2 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 331–342.
- ↑ 113,0 113,1 Paweł Mogielnicki, Gwidon Naskrent, Hans Schöggl: Poland – Full Cup History (ang.). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. [dostęp 2010-08-25].
- ↑ Paweł Mogielnicki: Puchar Polski 2004/2005. 90minut.pl. [dostęp 2010-08-25].
- ↑ Paweł Mogielnicki: Puchar Polski 2005/2006. 90minut.pl. [dostęp 2010-08-25].
- ↑ Kronika sportowa. „Kronika Beskidzka”. 29, s. 7, 1957-07-21 (pol.).
- ↑ Antony Jordan, Erik Garin: UEFA Youth Tournament Under 18, 1978 (ang.). The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. [dostęp 2010-08-24].
- ↑ 118,0 118,1 Marcin Hetnał: Wypas na stadionie w Bielsku-Białej: tablica świetlna, reklamy LED... (pol.). Gazeta.pl, 2011-02-24. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ 07.09.04 Polska B – Turcja B 0-2. Reprezentacja.com.pl. [dostęp 2010-08-24].
- ↑ U-16: Polska 0-3 Rumunia. 90minut.pl. [dostęp 2010-10-12].
- ↑ Maciej Kusina: Podbeskidzie Bielsko-Biała 1 – 1 Arka Gdynia. 90minut.pl. [dostęp 2011-04-15].
- ↑ Na stadionie w Bielsku-Białej pojawi się tymczasowa trybuna (pol.). 90minut.pl. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ Bielski stadion zmieni się nie do poznania (pol.). Stadiony.net. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ 124,0 124,1 Przetarg na stadion: po długich bojach wreszcie ogłoszony! (pol.). Inwestycje w Bielsku-Białej, 2011-03-15. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ Znamy szczegóły przetargu (pol.). Oficjalny serwis klubu TS Podbeskidzie Bielsko-Biała, 2011-03-18. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ 126,0 126,1 126,2 126,3 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 162-163.
- ↑ 127,0 127,1 127,2 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 164-165.
- ↑ Piotr Malcharek: IV liga 2010/2011, grupa: śląska II. 90minut.pl. [dostęp 2010-08-25].
- ↑ 129,0 129,1 129,2 Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009, s. 160–161.
- ↑ Jagiellonia Białystok 0 – 2 Podbeskidzie. 90minut.pl. [dostęp 2011-12-04].
- ↑ GKS Bełchatów 6 – 0 Podbeskidzie Bielsko-Biała. 90minut.pl. [dostęp 2011-12-04].
- ↑ 132,0 132,1 Podbeskidzie Bielsko-Biała 9 – 0 Tur Turek. 90minut.pl. [dostęp 2010-08-25].
- ↑ Ruch Chorzów 4 – 0 Podbeskidzie Bielsko-Biała. 90minut.pl. [dostęp 2010-08-25].
- ↑ II drużyna. Oficjalny serwis klubu TS Podbeskidzie Bielsko-Biała. [dostęp 2010-08-25].
- ↑ Marcin Kasprzak: Klasa A 2003/2004, grupa: Bielsko-Biała. 90minut.pl. [dostęp 2010-08-25].
- ↑ Paweł Mogielnicki: Liga okręgowa 2005/2006, grupa: Bielsko-Biała. 90minut.pl. [dostęp 2010-08-25].
[edytuj] Bibliografia
- Publikacje książkowe:
- Paweł Bieniecki: BBTS 1907 TS Podbeskidzie 2008. Bielsko-Biała: Arial, 2009.
- Henryk Rechowicz (oprac.): Bielsko-Biała. Zarys rozwoju miasta i powiatu. Katowice: Wydawnictwo Śląsk (Ślaski Instytut Naukowy w Katowicach), 1971.
- WWW:
- Czasopisma sportowe i regionalne:
- MC Podbeskidzie Co i Gdzie? oraz TS Podbeskidzie Co i Gdzie?
- Gazeta Wyborcza Bielsko-Biała i Gazeta Wyborcza Katowice
- Kronika Beskidzka
- Przegląd Sportowy
- Sport
- Tempo
- Tygodnik Sportowy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona TS Podbeskidzie
- Oficjalna strona BBTS Podbeskidzie oraz SMS BBTS Podbeskidzie
- Zdjęcia satelitarne: Stadion Miejski w Bielsku-Białej
|
|||||
|
|||||
|
|||||||
