Podbrodzie

Podbrodzie
Herb Podbrodzia
Widok miasta
Państwo	Litwa
Okręg	wileński
Burmistrz	Kazys Vainickas
Powierzchnia	11,11 km²
Położenie	54°59′N 25°47′E
Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość	6 398 576 os./km²
Nr kierunkowy	387
Kod pocztowy	18175
Położenie na mapie Litwy Podbrodzie
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Podbrodzie (lit. Pabradė) – miasto na Litwie, w Auksztocie, nad Żejmianą, u ujścia Dubinki, 38 km na południowy wschód od Święcian, węzeł kolejowy na linii Wilno–Dyneburg dawnej Kolei Warszawsko-Petersburskiej; ośrodek kultury polskiej na Litwie, polska szkoła średnia

Położone w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, do 1945 w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie święciańskim.

Dworzec kolejowy w Podbrodziu

Historia

Pierwsze wzmianki o Podbrodziu pochodzą z końca XV wieku. W tym czasie była to tylko mała wieś, w której do 1928 nie było żadnej szkoły. W końcu XIX wieku, wraz z przeprowadzeniem przez Podbrodzie Kolei Warszawsko-Petersburskiej, znacznie wzrosła liczba mieszkańców (około 312 domostw). Większość ludzi było niepiśmiennych, zamożniejsi wyjeżdżali uczyć się do Kiemieliszek.

W 1905 we wsi Bajorele obok Podbrodzia (dzisiaj to część miasta) założono trzyletnią szkołę początkową. Uczniowie 1, 2 i 3 klasy uczyli się w jednym pokoju. Nauczanie odbywało się w języku rosyjskim, z wyjątkiem lekcji języka polskiego. W czasie I wojny światowej wprowadzono lekcje języka niemieckiego.

W 1919 przejazdem do rodzinnego dworku w Zułowie na stacji kolejowej w Podbrodziu zatrzymał się marszałek Józef Piłsudski. Podbrodzianie zwrócili się wówczas do marszałka z prośbą o nadanie Podbrodziu statusu miasta. W drodze wyjątku status ten został przyznany. W okresie II RP Podbrodzie było siedzibą wiejskiej gminy Podbrodzie.

W 1928 rozpoczęto budowę szkoły, środki pochodziły z Fundacji J. Piłsudskiego. Prace trwały trzy lata. Po zbudowaniu szkoły nadano jej imię Marszałka Józefa Piłsudskiego. Była to szkoła siedmioletnia. Uczono w niej religii, języka polskiego, historii, geografii, przyrody, arytmetyki z geometrią, rysunków, śpiewu. Kierownikiem szkoły był Antoni Duchnowicz.

Kiedy Wileńszczynę przyłączono do Litwy, w Podbrodziu nauczyciele Polacy zostali wymienieni na Litwinów. Większość uczniów opuściła szkołę, ze względu na nieznajomość języka litewskiego.

Linki zewnętrzne

• Podbrodzie w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.
• Podbrodzie.info.pl
• Galeria zdjęć z Podbrodzia