Podejźrzon księżycowy
| Podejźrzon księżycowy | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Systematyka[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | eukarionty |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Królestwo | rośliny |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Podkrólestwo | naczyniowe |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | monilofity |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasa | psylotowe |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rząd | nasięźrzałowce |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzina | nasięźrzałowate |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj | podejźrzon |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Gatunek | podejźrzon księżycowy |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Botrychium lunaria (L.) Sw. | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kategoria zagrożenia | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
Podejźrzon księżycowy (Botrychium lunaria (L.) Sw.) – gatunek psylota z rodziny nasięźrzałowatych. Gatunek kosmopolityczny – jest to najbardziej rozprzestrzeniony przedstawiciel rodzaju.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Roślina występuje na terenie prawie całej Europy, Azji, Ameryce Północnej, na południowym krańcu Ameryki Południowej, Australii, po piętro alpejskie[2].
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Roślina wysoka na 5-30 cm z podziemnym kłączem, z którego wyrasta jeden liść.
- Liście
- Podzielony jest na część płodną i płonną. Blaszka siedząca, do 10 cm długości, 4 cm szerokości, podługowata zwykle pierzasta. Ogonek liściowy długi do 15 cm, gruby na 5 mm. Zarodnionośna część (płodna) oddziela się w połowie długości liścia, dzieli się dwu-trzykrotnie pierzasto i tworzy wiechę. W okresie dojrzewania zarodników gałązki wiechy skupiają się i ich "pierzastość" jest mało widoczna. Płonna część liścia jest żółtozielona, pojedynczo pierzasta, wydłużona, połyskująca, w zarysie podłużnie owalna. Z każdej strony jest 2–9 odcinków pierzastego liścia, częściowo zakrywających się. Dolne odcinki są półksiężycowate, górne klinowane. Listki całobrzegie lub lekko karbowane, z widlastym unerwieniem bez wyraźnego nerwu głównego.
- Zarodnie
- Dojrzewają od maja do września. Ściana zarodni podejźrzona zbudowana jest z wielu warstw komórek i na tej podstawie gatunek ten włączany był do grupy paproci grubozarodniowych (Eusporangiatae).
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina. Rośnie na łąkach, wrzosowiskach, porębach leśnych, piaszczystych przydrożach, miedzach, trawiastych skarpach, na łąkach, w ubogich murawach. Preferuje glebę ubogą w wapń, umiarkowanie kwaśną, próchniczną i gliniastą. Nie toleruje cienia i nawożenia.
Ochrona [edytuj]
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Jest to jeden ze szczególnie chronionych w Europie gatunków.
Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski pośród gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V)[3].
Przypisy
- ↑ Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-11-11].
- ↑ Grabowska B., Kubala T.: 'Encyklopedia bylin, tom I. Poznań: ZYSK I S-KA WYDAWNICTWO, 2011.
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.