Podgórz (Toruń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Torunia Podgórz
część urzędowa Torunia
Herb
Herb Podgórza (Toruń)
Miasto Toruń
Status część urzędowa
Założono 1611
W granicach Torunia 1938
Powierzchnia 11,47 km²
Ludność (2012)
 • liczba ludności
 • gęstość

10 148[1]
885 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 056
Kod pocztowy 87-103
Tablice rejestracyjne CT
Położenie na planie Torunia
Położenie na planie Torunia
brak współrzędnych
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Były ratusz Podgórza z 1907 r
Herb Podgórza na ratuszu

Podgórz – jedna z lewobrzeżnych części urzędowych miasta Torunia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najwcześniejsze ślady bytności człowieka w tym miejscu sięgają końca paleolitu, natomiast pierwsza źródłowa wzmianka o Podgórzu pochodzi z roku 1555. Zamek zbudowano w 1422 na przeciwnym brzegu Wisły od miasta Torunia, po zniszczeniu przez Krzyżaków zamku w Nieszawie. Osada była częściowo kontynuacją narosłego w latach 20. XV wieku wokół Zamku Dybów osadnictwa, tzw. Dybowa-Nieszawy. Wskutek interwencji Torunia, zamek przenoszono dwukrotnie (w 1460 w górę rzeki i w 1555). 7 listopada 1611 roku król Zygmunt III Waza nadał Podgórzowi prawa miejskie. Podczas wojen napoleońskich, 21 stycznia 1813 roku na rozkaz marszałka Davout miasteczko zostało spalone – zniszczony został m.in. drewniany kościółek św. Anny. W 1771 roku do osiedla włączono część wsi Piaski. Po oddaniu do użytku fragmentu linii kolejowej Berlin-Warszawa (1862) i powstaniu licznych fortyfikacji, Podgórz przeżywał okres gwałtownego rozwoju. W roku 1876 Rada Miasta zrezygnowała z praw miejskich (błędnie licząc na niższe podatki). W tym samym roku do Podgórza przyłączono osadę Kluczyki. W efekcie osiedle uzyskało powierzchnię 822,35 ha (8,22 km²). 1 stycznia 1925[2] roku Podgórz odzyskał prawa miejskie, a w 1934 osada została połączona z Toruniem linią tramwajową biegnącą po nowo wybudowanym moście (linia przetrwała do roku 1984). Odpowiednio w maju i lipcu 1934 roku Podgórz powiększył się o część gminy Piaski oraz o wieś Stawki. 1 kwietnia 1938 roku Podgórz utracił prawa miejskie stając się dzielnicą Torunia[3]. Do 1954 roku istniała wiejska gmina Podgórz.

Demografia[edytuj | edytuj kod]


1. na podstawie spisu ludności powiatu toruńskiego z 30 września 1921 roku w Słowo Pomorskie nr 39/1923 rok
2. Na podstawie danych Drugiego Powszechnego Spisu Ludności
3. Wartość szacunkowa.

Spośród 469 osób, które zamieszkiwały Podgórz w 1840 roku, było 60,6% Polaków oraz 39,4% Niemców. Z biegiem czasów relatywnie powiększała się ta druga grupa narodowościowa, co spowodowane było napływem urzędników, kolejarzy i żołnierzy. Ostatnich, w podgórskich koszarach, stacjonowało w 1895 roku 305. Po zakończeniu I wojny światowej znaczna część mieszkańców narodowości Niemieckiej opuściła Podgórz (w roku 1921 na ogólną liczbę 3220 mieszkańców 345 (11 %) było narodowości niepolskiej, głównie Niemców). W ich miejsce zaczęli napływać Polacy, którzy w 1927 roku stanowili już 97,9% a w 97,2% ludności miasta. Niemcy stanowili odpowidnio 2,5% oraz 2,7% mieszkańców.

Co tyczy się wyznawanej przez podgórzan religii, to do XIX wieku przewagę w osadzie mieli katolicy (390 osób w 1861 roku przy 327 ewangelikach i 61 żydach). Jednak odpowiednio do zmian struktury narodowościowej osady, zmieniała się także struktura wyznaniowa.

Jednostka Straży Pożarnej nr 2 na Podgórzu w Toruniu

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Obecnie silnie rozwija się budownictwo jedno- i wielorodzinne. W ostatnim czasie poczyniono wiele inwestycji drogowych, które usprawniły komunikację na tym osiedlu. Najważniejsze to: modernizacja ul. Poznańskiej, budowa trasy średnicowej gen. Andersa, budowa południowej obwodnicy Torunia zwanej trasą poligonową, która wyprowadziła ruch tranzytowy z osiedla. W roku 2009 ukończona została budowa Wyższej Szkoły Filologii Hebrajskiej (w okolicach klasztoru franciszkanów). Inwestycja pochłonęła 24 milionów złotych, z czego 19 milionów na budynek[4]. Jest to pierwsza lewobrzeżna uczelnia toruńska. Od początku 2008 roku, kiedy to spłonęła hala produkcyjna zakładów drobiarskich, na Podgórzu nie istnieją wielkie zakłady przemysłowe. Od 2010 roku w dzielnicy znajduje się Centrum Sportowo-rekreacyjne składające się m.in. z boiska "ORLIK2012", 2 boisk piłkarskich, boiska piłkarskiego z trawą syntetyczną, kortów tenisowych, boiska do badmintona i piłki plażowej.

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Spośród zabytkowych obiektów znajdujących się w dzielnicy na uwagę zasługują:

Kamienice przy ulicy Parkowej
  • kompleks zrujnowanej gazowni i stacji wodociągowej z wieżą ciśnień z pocz. XX w.
  • hale lokomotywowni Toruń-Kluczyki wraz z wieżą ciśnień rozbudowane w r. 1943 rękoma więźniów pobliskich stalagów (stalag XX A, tzw. Coppernicus Lager i stalag XX C)
  • rezerwat leśny Kępa Bazarowa

Kościoły[edytuj | edytuj kod]

Na Podgórzu znajduje się rzymskokatolicki Kościół św. św. Piotra i Pawła oraz zbór Kościoła Chrześcijan Baptystów.

Widok na Kościół śś. Piotra i Pawła i budynek WSFH

Inne instytucje i urzędy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane Urzędu Miasta Torunia na dzień 31.12.2012 s.22
  2. Dz.U. nr 117 z 1924r.
  3. Dz. U. z 1937 r. Nr 29, poz. 217
  4. Na podstawie gazety Nowości dnia 22 kwietnia 2009 roku.
  5. Na Podgórzu piękne widoki. „Nowości”, s. 9, 2010-03-11. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]