Podgórz (Toruń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Torunia Podgórz
część urzędowa Torunia
Herb
Herb Podgórza (Toruń)
Miasto Toruń
Status część urzędowa
Założono 1611
W granicach Torunia 1938
Powierzchnia 11,47 km²
Ludność (2012)
 • liczba ludności
 • gęstość

10 148[1]
885 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 056
Kod pocztowy 87-103
Tablice rejestracyjne CT
Położenie na planie Torunia
Położenie na planie Torunia
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Podgórz
Podgórz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Podgórz
Podgórz
Ziemia 52°59′15,72″N 18°35′16,08″E/52,987700 18,587800Na mapach: 52°59′15,72″N 18°35′16,08″E/52,987700 18,587800
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Były ratusz Podgórza z 1907 r
Herb Podgórza na ratuszu

Podgórz – jedna z lewobrzeżnych części urzędowych miasta Torunia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najwcześniejsze ślady bytności człowieka w tym miejscu sięgają końca paleolitu, natomiast pierwsza źródłowa wzmianka o Podgórzu pochodzi z roku 1555. Zamek zbudowano w 1422 na przeciwnym brzegu Wisły od miasta Torunia, po zniszczeniu przez Krzyżaków zamku w Nieszawie. Osada była częściowo kontynuacją narosłego w latach 20. XV wieku wokół Zamku Dybów osadnictwa, tzw. Dybowa-Nieszawy. Wskutek interwencji Torunia, zamek przenoszono dwukrotnie (w 1460 w górę rzeki i w 1555). 7 listopada 1611 roku król Zygmunt III Waza nadał Podgórzowi prawa miejskie. Podczas wojen napoleońskich, 21 stycznia 1813 roku na rozkaz marszałka Davout miasteczko zostało spalone – zniszczony został m.in. drewniany kościółek św. Anny. W 1771 roku do osiedla włączono część wsi Piaski. Po oddaniu do użytku fragmentu linii kolejowej Berlin-Warszawa (1862) i powstaniu licznych fortyfikacji, Podgórz przeżywał okres gwałtownego rozwoju. W roku 1876 Rada Miasta zrezygnowała z praw miejskich (błędnie licząc na niższe podatki). W tym samym roku do Podgórza przyłączono osadę Kluczyki. W efekcie osiedle uzyskało powierzchnię 822,35 ha (8,22 km²). 1 stycznia 1925[2] roku Podgórz odzyskał prawa miejskie, a w 1934 osada została połączona z Toruniem linią tramwajową biegnącą po nowo wybudowanym moście (linia przetrwała do roku 1984). Odpowiednio w maju i lipcu 1934 roku Podgórz powiększył się o część gminy Piaski oraz o wieś Stawki. 1 kwietnia 1938 roku Podgórz utracił prawa miejskie stając się dzielnicą Torunia[3]. Do 1954 roku istniała wiejska gmina Podgórz.

Demografia[edytuj | edytuj kod]


1. na podstawie spisu ludności powiatu toruńskiego z 30 września 1921 roku w Słowo Pomorskie nr 39/1923 rok
2. Na podstawie danych Drugiego Powszechnego Spisu Ludności
3. Wartość szacunkowa.

Spośród 469 osób, które zamieszkiwały Podgórz w 1840 roku, było 60,6% Polaków oraz 39,4% Niemców. Z biegiem czasów relatywnie powiększała się ta druga grupa narodowościowa, co spowodowane było napływem urzędników, kolejarzy i żołnierzy. Ostatnich, w podgórskich koszarach, stacjonowało w 1895 roku 305. Po zakończeniu I wojny światowej znaczna część mieszkańców narodowości Niemieckiej opuściła Podgórz (w roku 1921 na ogólną liczbę 3220 mieszkańców 345 (11 %) było narodowości niepolskiej, głównie Niemców). W ich miejsce zaczęli napływać Polacy, którzy w 1927 roku stanowili już 97,9% a w 97,2% ludności miasta. Niemcy stanowili odpowidnio 2,5% oraz 2,7% mieszkańców.

Co tyczy się wyznawanej przez podgórzan religii, to do XIX wieku przewagę w osadzie mieli katolicy (390 osób w 1861 roku przy 327 ewangelikach i 61 żydach). Jednak odpowiednio do zmian struktury narodowościowej osady, zmieniała się także struktura wyznaniowa.

Jednostka Straży Pożarnej nr 2 na Podgórzu w Toruniu

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Obecnie silnie rozwija się budownictwo jedno- i wielorodzinne. W ostatnim czasie poczyniono wiele inwestycji drogowych, które usprawniły komunikację na tym osiedlu. Najważniejsze to: modernizacja ul. Poznańskiej, budowa trasy średnicowej gen. Andersa, budowa południowej obwodnicy Torunia zwanej trasą poligonową, która wyprowadziła ruch tranzytowy z osiedla. W roku 2009 ukończona została budowa Wyższej Szkoły Filologii Hebrajskiej (w okolicach klasztoru franciszkanów). Inwestycja pochłonęła 24 milionów złotych, z czego 19 milionów na budynek[4]. Jest to pierwsza lewobrzeżna uczelnia toruńska. Od początku 2008 roku, kiedy to spłonęła hala produkcyjna zakładów drobiarskich, na Podgórzu nie istnieją wielkie zakłady przemysłowe. Od 2010 roku w dzielnicy znajduje się Centrum Sportowo-rekreacyjne składające się m.in. z boiska "ORLIK2012", 2 boisk piłkarskich, boiska piłkarskiego z trawą syntetyczną, kortów tenisowych, boiska do badmintona i piłki plażowej.

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Spośród zabytkowych obiektów znajdujących się w dzielnicy na uwagę zasługują:

Kamienice przy ulicy Parkowej
  • kompleks zrujnowanej gazowni i stacji wodociągowej z wieżą ciśnień z pocz. XX w.
  • hale lokomotywowni Toruń-Kluczyki wraz z wieżą ciśnień rozbudowane w r. 1943 rękoma więźniów pobliskich stalagów (stalag XX A, tzw. Coppernicus Lager i stalag XX C)
  • rezerwat leśny Kępa Bazarowa

Kościoły[edytuj | edytuj kod]

Na Podgórzu znajduje się rzymskokatolicki Kościół św. św. Piotra i Pawła oraz zbór Kościoła Chrześcijan Baptystów.

Widok na Kościół śś. Piotra i Pawła i budynek WSFH

Inne instytucje i urzędy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane Urzędu Miasta Torunia na dzień 31.12.2012 s.22
  2. Dz.U. nr 117 z 1924r.
  3. Dz. U. z 1937 r. Nr 29, poz. 217
  4. Na podstawie gazety Nowości dnia 22 kwietnia 2009 roku.
  5. Na Podgórzu piękne widoki. „Nowości”, s. 9, 2010-03-11. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]