Podolska Brygada Kawalerii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podolska Brygada Kawalerii
Historia
Państwo Polska II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód Brygada Kawalerii Stanisławów[1]
Dowódcy
Ostatni płk dypl. Leon Strzelecki
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Stanisławów
Podporządkowanie Armia Poznań
Rodzaj wojsk Kawaleria

Podolska Brygada Kawalerii (Podol. BK) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego II RP.

W 1924 VI Brygada Jazdy przeformowana została w 6 Samodzielną Brygadę Kawalerii. 1 kwietnia 1937 brygada przemianowana została na Podolską Brygadę Kawalerii.

Organizacja pokojowa w latach 1937 - 1939[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo Podolskiej BK - Stanisławów;
6 Pułk Ułanów Kaniowskich – Stanisławów;
9 Pułk Ułanów MałopolskichTrembowla;
14 Pułk Ułanów JazłowieckichLwów;
6 Dywizjon Artylerii Konnej im. gen. Romana Sołtyka – Stanisławów;
6 Szwadron Pionierów – Stanisławów;
6 Szwadron Łączności – Stanisławów.

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

Udział w kampanii wrześniowej 1939 r.[edytuj | edytuj kod]

Kamień Ułanów Jazłowieckich w Puszczy Kampinoskiej

Podolska Brygada Kawalerii pod dowództwem płk. dypl. Leona Strzeleckiego zgodnie z pierwotnymi zamiarami miała być w składzie Armii "Łódź" gen. dyw. Juliusza Rómmla, ale ostatecznie skierowano ją do Armii "Poznań" gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby.

1 września przybyła na obszar operacyjny Armii. Przez pierwsze dni września Brygada była w odwrocie wraz z resztą Armii bez styczności z Niemcami. Od 8 września brała udział w bitwie nad Bzurą, początkowo jako osłona prawego skrzydła wojsk polskich, działając w kierunku Uniejowa. 9 września zdobyła Wartkowice i Parzęczew, dzięki czemu opanowała główną linię łączności i zaopatrzenia niemieckiego X Korpusu gen. art. Wilhelma von Ulexa. 11 września Armia "Poznań", kontynuując natarcie siłami 25 Dywizji Piechoty gen. bryg. Franciszka Altera i Podolskiej BK, walczyła na południowy zachód od Łęczycy z nadchodzącą niemiecką 221 Dywizją Piechoty gen. por. Johanna Pflugbeila. W następnych dniach Brygada przeciwdziałała kontratakowi 221 DP w kierunku na Wartkowice. Po wycofaniu się 17 września z południowego brzegu Bzury w Witkowicach, Brygada przebijała się do Puszczy Kampinoskiej. 20 września wraz z elementami Wielkopolskiej Brygady Kawalerii i Pomorskiej Brygady Kawalerii przebiła się przez Palmiry do Warszawy. W czasie tych walk szarżę pod Wólką Węglową przeprowadził 14. Pułk Ułanów Jazłowieckich. Z tych brygad kawalerii 23 września sformowano Zbiorczą Brygadę Kawalerii gen. bryg. Romana Abrahama. Walczyła ona w obronie Warszawy do jej kapitulacji 28 września.

Pozycje wojsk polskich 16/17.09.1939
Polozenie 17 09 1939.png

Organizacja wojenna i obsada personalna brygady 1 września 1939[edytuj | edytuj kod]

  • Dowództwo
    • dowódca – płk dypl. Leon Strzelecki
    • szef służby sprawiedliwości - mjr aud. dr Feliks Serbeński
    • oficer ordynansowy - por. inż. Władysław Przybysławski
  • Sztab
    • szef sztabu – ppłk dypl. Witold Święcicki
    • oficer operacyjny - rtm. dypl. Stanisław Łubieński
    • oficer informacyjny - kpt. dypl. Marian Winogrodzki
    • dowódca łączności - mjr Ferdynand Beck
    • kwatermistrz – mjr dypl. Grzegorz Bolesław Doliwa-Dobrowolski
    • szef intendentury - kpt. int. Ludwik Haslinger
    • szef sanitarny - kpt. lek. Franciszek Jakubczak
    • szef służby weterynaryjnej - mjr lek. wet. Mieczysław Zagajewski
    • komendant Kwatery Głównej – rtm. Stanisław Muszyński
  • Szwadron Sztabowy – dowódca por. Niemirowski

Działania brygady wspierał przydzielony do niej I pluton 36 Eskadry Obserwacyjnej pod dowództwem por. obs. Jana Szyszki.

Na obszarze krajowym podporządkowanym Ministrowi Spraw Wojskowych sformowany został Ośrodek Zapasowy Kawalerii "Stanisławów". Ośrodek zmobilizował 6 Pułk Ułanów w Stanisławowie (w przypadku wojny z ZSRR ośrodek miał być mobilizowany w Kraśniku). Zadaniem ośrodka była szkolenie rezerwistów i uzupełnianie nimi oddziałów Podolskiej BK.

Obsada personalna OZ Kaw. "Stanisławów"

  • dowódca ośrodka - płk Tadeusz Kazimierz Kurnatowski
  • I zastępca dowódcy - ppłk Włodzimierz Gilewski
  • II zastępca dowódcy - mjr Karol Dillenius
  • dowódca nadwyżek 14 puł. - mjr Stefan Starnawski
  • dowódca nadwyżek 6 dak - kpt. Stanisław Szewalski

Tradycje[edytuj | edytuj kod]

Tradycje Podolskiej BK kultywowała 6 Brygada Kawalerii Pancernej ze Stargardu Szczecińskiego.

Przypisy

  1. Według innych źródeł, po reorganizacji kawalerii w latach 1929-1930, 6 SBK nie zmieniła nazwy na BK Stanisławów. Zmieniła ją dopiero w 1937 na Podolska BK
  2. O kawalerii polskiej XX wieku s. 66

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, , uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975
  • Marian Winogrodzki, Podolska Brygada Kawalerii w działaniach wojennych 1939 r., cz. I Mobilizacja, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (129), Warszawa 1989, s. 326-342.
  • Bogusław Polak: Lance do boju: szkice historyczne z dziejów jazdy wielkopolskiej X wiek – 1945 r.. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 251-252. ISBN 83-03-01373-4.