Podzamcze (gmina Chęciny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chęciny. Zobacz też: Podzamcze ujednoznacznienie.
Podzamcze
Podzamcze Chęcińskie
Dwór obronny w Podzamczu
Dwór obronny w Podzamczu
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kielecki
Gmina Chęciny
Strefa numeracyjna (+48) 41
Tablice rejestracyjne TKI
SIMC 0234471
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
PodzamczePodzamcze Chęcińskie
Podzamcze
Podzamcze Chęcińskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
PodzamczePodzamcze Chęcińskie
Podzamcze
Podzamcze Chęcińskie
Ziemia 50°46′N 20°28′E/50,766667 20,466667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Podzamcze (też: Podzamcze Chęcińskie) – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Chęciny[1].

We wsi znajduje się kompleks budynków Regionalnego Centrum Naukowo-Technologicznego. Do nich zaliczają się: zabytkowy dwór obronny udostępniony do zwiedzania po uprzedniej rezerwacji, Biobank, Centrum Nauki Leonardo.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dwór obronny. Powstał na początku XVII wieku na rozkaz starosty chęcińskiego Jana Branickiego na miejscu folwarku. Po spustoszeniu Chęcin, w tym zamku chęcińskiego przez Szwedów w czasie Potopu do Podzamcza przeniesiono siedzibę starosty chęcińskiego i rozbudowano dwór, dobudowując oficynę. Na początku XVIII wieku, w związku z odbudową Chęcin, starosta opuścił Podzamcze, a sam dwór pełnił już tylko rolę folwarku. W XIX wieku przebudowano dwór na spichlerz skuwając większość elementów wystroju barokowego. W latach 20. XX wieku przekazano budynki jako siedzibę szkoły rolniczej, wtedy też przebudowano dwór i oficynę i dobudowano dwa łączniki między głównym budynkiem dworu a sąsiednimi budowlami. Kolejny remont miał miejsce w okresie 1939-1944. Po 1945 we dworze mieściła się siedziba technikum rolniczego, a następnie dyrekcji tej szkoły.

Współcześnie z pierwotnego założenia zachował się główny budynek (południowy) dworu obronnego, choć znacznie przebudowany i pozbawiony prawie całego wystroju barokowego, z wyjątkiem jednego portalu okiennego z herbem Gryf fundatorów dworu, oficyna (również mocno przebudowana) oraz resztki fosy wykorzystywane obecnie jako staw.

Barokowy łuk triumfalny

Barokowa brama ozdobna, będąca wolno stojącym łukiem triumfalnym wzniesionym na część zwycięstwa Jana III Sobieskiego pod Wiedniem w 1683 r. Według innych źródeł powstała ona w pierwszej dekadzie XVII wieku z fundacji starosty chęcińskiego Stanisława z Ruszczy, a intencją bramy było uczczenie odzyskania dla katolików kościoła franciszkańskiego w Chęcinach, zajmowanego do 1603 r. przez Braci polskich.

Aleja lipowa, której drzewa liczą ponad 300 lat oraz otaczający Dwór park.

We dworze i parku kręcono w 1959 r. sceny do komedii Tysiąc talarów, reżyserem której był Stanisław Wohl, współscenarzystą był Edmund Niziurski, a grała m.in. Irena Kwiatkowska i Jarema Stępowski.

Dwór, wraz z otaczającym parkiem został nabyty pod koniec 2010 r. przez Regionalne Centrum Naukowo-Techniczne[2].

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-02-26].
  2. Lidia Cichocka: Dwór starosty w Podzamczu Chęcińskim będzie jak nowy (pol.). echodnia.eu, 2010-10-20. [dostęp 2010-12-20].