Podział administracyjny Austrii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Austria
Godło Austrii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Austrii

Wikiprojekt Polityka

Republika Austrii jest federacją, którą tworzy 9 krajów związkowych (niem.: Bundesland lub Land, l.m.: Bundesländer, Länder).

Kraje związkowe podzielone są na miasta statularne (niem.: Statutarstadt, Stadtbezirk, l.m.: Statutarstädte, Stadtbezirke) oraz powiaty (niem.: Bezirk, Landbezirk, l.m.: Bezirke, Landbezirke, w Dolnej Austrii i Vorarlbergu Verwaltungsbezirk, l.m.: Verwaltungsbezirke).

Wyjątek stanowi Wiedeń, który podzielony jest na 23 dzielnice (niem.: Gemeindebezirk, l.m.: Gemeindebezirke).

Powiaty dzielą się na: miasta (niem.: Stadt, l.m.: Städte), gminy targowe (niem.: Marktgemeinde, l.m.: Marktgemeinden) oraz gminy (niem.: Gemeinde, Ortsgemeinde, l.m.: Gemeinden, Ortsgemeinden).

Kraje związkowe[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pięć z dziewięciu krajów związkowych: Dolna Austria, Karyntia, Salzburg, Styria oraz Tyrol, istnieje od średniowiecza. Górna Austria wyodrębniła się za panowania Józefa II około 1783-84. Vorarlberg wyodrębnił się z Tyrolu w roku 1861. Po rozpadzie Austro-Węgier w 1918 roku na podstawie traktatu z Saint-Germain oraz traktatu z Trianon Burgenland został przyłączony do Austrii jako kolejny kraj związkowy. W 1922 z Dolnej Austrii został wyodrębniony Wiedeń, jako 9 kraj związkowy.

Podstawa prawna[edytuj | edytuj kod]

Podstawą prawną podziału Austrii na kraje związkowe jest Konstytucja Austrii uchwalona 1 października 1920 roku z późniejszymi zmianami. Mówi ona:

Artykuł 2

(1) Austria jest państwem federalnym.
(2) Federację tworzą samodzielne kraje: Burgenland, Karyntia, Dolna Austria, Górna Austria, Salzburg, Styria, Tyrol, Voralberg i Wiedeń.

— Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii[1][2]

Lista[edytuj | edytuj kod]

Herb Polska nazwa[3] Niemiecka nazwa Stolica Powierzchnia[4] Ludność (2009)[5]
Burgenland Wappen.svg  Burgenland Burgenland Eisenstadt 3961.80 km2 283506
Kaernten CoA.svg  Karyntia Kärnten Klagenfurt am Wörthersee 9538.01 km2 560056
Niederösterreich CoA.svg  Dolna Austria Niederösterreich Sankt Pölten[6] 19186.26 km2 1606615
Oberoesterreich Wappen.svg  Górna Austria Oberösterreich Linz 11979.91 km2 1411041
Salzburg Wappen.svg  Salzburg Salzburg Salzburg 7156.03 km2 529314
Steiermark Wappen.svg  Styria Steiermark Graz 16401.04 km2 1207588
Tirol Wappen.svg  Tyrol Tirol Innsbruck 12640.17 km2 704792
Vorarlberg CoA.svg  Vorarlberg Vorarlberg Bregencja 2601.12 km2 368061
Wien Wappen.svg  Wiedeń Wien Wiedeń 414.65 km2 1692067

Mapa[edytuj | edytuj kod]

Austria location map.svg

Podział[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Miasta statularne Powiaty Gminy razem w tym miasta w tym gminy targowe Gminy katastralne Miejscowości
 Burgenland 2 7 171 13 66 328 328
 Karyntia 2 8 132 17 45 746 2829
 Dolna Austria 4 21 573 75 326 3040 3859
 Górna Austria 3 15 444 32 147 1213 6675
 Salzburg 1 5 119 11 24 381 732
 Styria 1 16 542 35 125 1593 2073
 Tyrol 1 8 279 11 20 350 672
 Vorarlberg - 4 96 5 11 107 149
 Wiedeń 1 - 1 1 - 89 23
Razem 15 84 2357 200 764 7847 17 340
Źródło: Geographische und meteorologische Übersichten, administrative Einteilungen. W: Statistisches Jahrbuch Österreichs 2011. Wiedeń: Verlag Österreich, 12 2010, s. 36. ISBN 978-3-902703-62-0. (niem.)

Miasta statularne[edytuj | edytuj kod]

Podstawa prawna[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie gminy Austrii na podstawie Konstytucji Federalnej podlegają tym samym prawom, niezależnie, czy są to sporej wielkości miasta, czy też gminy wiejskie.

Jednocześnie Konstytucja pozwala na tworzenie miast statularnych:

Artykuł 116

(3) O ile nie zagraża to interesom krajowym, gminie liczącej co najmniej 20 000 mieszkańców, jest nadawany na jej wniosek w drodze ustawy krajowej jej statut (prawo miejskie). Taka ustawa może być ogłoszona tylko za zgodą Rządu Federalnego. Zgodę uważa się za udzieloną, jeżeli Rząd Federalny w ciągu 8 tygodni od dnia, w którym uchwalona ustawa została przedłożona w odpowiednim ministerstwie federalnym, nie powiadomi naczelnika kraju, że zgody odmawia. Miasto posiadające własny statut, obok zadań administracji gminnej, wykonuje również administrację okręgową.

— Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii[1][2]

Lista[edytuj | edytuj kod]

Herb Nazwa Kraj związkowy Ludność Powierzchnia Gęstość Data nadania statutu
AUT Eisenstadt COA.jpg Eisenstadt  Burgenland 12 995 42,91 296 1921
Wappen Graz.svg Graz  Styria 261 540 127,58 1982 1850
AT Innsbruck COA.svg Innsbruck  Tyrol 120 147 104,91 1132 1850
AUT Klagenfurt COA.svg Klagenfurt am Wörthersee  Karyntia 94 303 120,11 777 1850
Krems Coa.jpg Krems an der Donau  Dolna Austria 24 014 51,61 464 1938
Wappen Linz.svg Linz  Górna Austria 189 367 96,05 1973 1866
Wappen Rust (Burgenland).jpg Rust  Burgenland 1893 20,01 93 1921
AUT Salzburg (Stadt) COA.svg Salzburg  Salzburg 148 078 65,68 2276 1869
Coat of Sankt Pölten.svg Sankt Pölten  Dolna Austria 51 956 108,48 475 1922
AUT Steyr COA.svg Steyr  Górna Austria 38 313 26,56 1447 1867
Villach CoA.svg Villach  Karyntia 59 285 134,89 437 1932
AUT Waidhofen an der Ybbs COA.jpg Waidhofen an der Ybbs  Dolna Austria 11 470 131,52 88 1868
Wien Wappen.svg Wiedeń  Wiedeń 1 705 080 414,89 4077 1850
Wappen Wiener Neustadt.jpg Wiener Neustadt  Dolna Austria 41 042 60,96 665 1866

Mapa[edytuj | edytuj kod]


Powiaty[edytuj | edytuj kod]

Podstawa prawna[edytuj | edytuj kod]

Podstawa prawna istnienia powiatów regulowana jest na poziomie krajów związkowych. Jest to odpowiednio:

Kraj związkowy Wiedeń nie dzieli się na powiaty.

Mapa[edytuj | edytuj kod]

Bezirke Österreichs Statutarstädte.svg

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Gminy targowe[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Gminy katastralne[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Mapa[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Podział administracyjny Wiednia[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Mapa[edytuj | edytuj kod]

Austria Vienna location map.svg

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Bundes-Verfassungsgesetz. Linz: Pro-Libris-Verlagsgesellschaft, 2010. ISBN 978-3-9900803-2-0. (niem.)
  2. 2,0 2,1 Konstytucja Austrii. Piotr Czarny (tłum.), Bogumił Naleziński (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2004. ISBN 83-7059-658-4. (pol.)
  3. Andrzej Czerny: Austria. W: Nazewnictwo geograficzne Świata. T. 12: Europa. Część II. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2010, s. 20. ISBN 978-83-254-0825-1. (pol.)
  4. Geographische und meteorologische Übersichten, administrative Einteilungen. W: Statistisches Jahrbuch Österreichs 2011. Wiedeń: Verlag Österreich, 12 2010, s. 37. ISBN 978-3-902703-62-0. (niem.)
  5. Bevölkerung. W: Statistisches Jahrbuch Österreichs 2011. Wiedeń: Verlag Österreich, 12 2010, s. 40. ISBN 978-3-902703-62-0. (niem.)
  6. Do 1986 stolicą Dolnej Austrii był Wiedeń.