Podział administracyjny Budapesztu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dzielnice Budapesztu

Podział administracyjny Budapesztu – aktualnie (od 1994 roku) miasto Budapeszt jest podzielone na 23 dzielnice ((węg.) kerület). Każda z dzielnic posiada własny samorząd.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Połączenie trzech miast[edytuj | edytuj kod]

W chwili połączenia Budy, Óbudy i Pesztu (1873 rok) w nowo powstałym Budapeszcie było 10 dzielnic, w tym siedem w Peszcie. Oznaczano je liczbami rzymskimi – ta tradycja przetrwała do dziś. Były to:

  • I – Zamek, Tabán, Krisztinaváros,
  • II - Országút i Víziváros,
  • III - Újlak i Ó-Buda (wówczas jeszcze pisane z myślnikiem),
  • IV – Belváros (Śródmieście),
  • V - Lipótváros,
  • VI - Terézváros,
  • VII - Erzsébetváros,
  • VIII - Józsefváros,
  • IX – Ferencváros,
  • X - Kőbánya.

Czasy międzywojenne[edytuj | edytuj kod]

W r. 1930 utworzono cztery nowe dzielnice – po dwie na każdym brzegu Dunaju. Dzielnicę XI i XII wydzielono z dotychczasowej I dzielnicy; XI (wówczas Szentimreváros, obecnie Újbuda) zaczęła funkcjonować od 1934 r., XII (Hegyvidék) – od 1940. Dzielnice XIII i XIV utworzono w ten sposób, że z dotychczasowych dzielnic V, VI, VII i X wycięto obszar ograniczony od pd. wsch. obecną al. György Dózsa, od południa ul. Kerepesi, od pn. wsch. północną koleją obwodową, a od zachodu Dunajem, a następnie podzielono go na część zachodnią (dzielnica XIII, działająca od 1938 r.) i wschodnią (dzielnica XIV, działająca od 1935 r.). Linia podziału biegła na linii kolejowej Dworzec NyugatiVác.

Rozszerzenie granic miasta w 1950 r.[edytuj | edytuj kod]

1 stycznia 1950 r. przyłączono do Budapesztu 7 miast na prawach komitatu i 16 gmin, następnie 3 obszary wydzielone z trzech innych gmin (na jednym z nich powstało lotnisko Ferihegy). Tak powstałe miasto było 2,5 razy większe od dotychczasowego. Podzielono je na 22 dzielnice. Dotychczasową IV skasowano, granice pozostałych 13-tu w różnym stopniu zmieniono. Spośród przyłączonych obszarów cztery dołączono do istniejących dzielnic, z pozostałych 22 utworzono 9 nowych dzielnic. Numer IV otrzymał leżący najbardziej na północ Újpest, pozostałe ponumerowano od XV do XXII. Numeracja jest zgodna z ruchem wskazówek zegara zaczynając od środka.

Lata 90. XX wieku[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia zmiana w podziale administracyjnym Budapesztu miała miejsce w 1994 roku, kiedy z obszaru dotychczasowej XX dzielnicy Pesterzsébet wydzielono jako osobne osiedle Soroksár, które stworzyło dzielnicę XXIII. [1]

Obecny podział[edytuj | edytuj kod]

numer nazwa oficjalna herb data powstania ludność powierzchnia
w km²
gęstość zaludnienia
(osób/km²)
burmistrz
I Várkerület Coa Hungary Town Budapest 1st.svg 17.11.1873 24 528 3,41 7 193 Gábor T. Nagy
II brak - II dzielnica Coa Hungary Town Budapest 2nd.svg 17.11.1873 88 011 36,34 2 422 Zsolt Láng
III Óbuda-Békásmegyer Obuda-cimer.jpg 17.11.1873 123 889 39,70 3 121 Balázs Bús
IV Újpest Coa Hungary Town Budapest 4th.svg 1.01.1950 99 050 18,82 5 263 Zsolt Wintermantel
V Belváros-Lipótváros Coa Hungary Town Budapest 5th big.svg 17.11.1873 27 342 2,59 10 557 Antal Rogán
VI Terézváros Coa Hungary Town Budapest 6th.svg 17.11.1873 43 377 2,38 18 226 Zsófia Hassay
VII Erzsébetváros Coa Hungary Town Budapest 7th big.svg 17.11.1873 64 767 2,09 30 989 Zsolt Vattamány
VIII Józsefváros Coa Hungary Town Budapest 8th (2012) big.svg 17.11.1873 85 173 6,85 12 434 Máté Kocsis
IX Ferencváros Coa Hungary Town Budapest 9th big.svg 17.11.1873 63 697 12,53 5 084 János Bácskai
X Kőbánya X. kerület címere.jpg 17.11.1873 81 475 32,49 2 508 Róbert Kovács
XI Újbuda Coa Hungary Town Budapest 11th.svg 1.03.1934 145 510 33,49 4 345 Tamás Hoffmann
XII Hegyvidék XII kerület címere.jpg 1.07.1940 55 776 26,68 2 091 Zoltán Pokorni
XIII Újlipótváros-Angyalföld XIII. kerület címere.jpg 15.06.1938 118 320 13,44 8 804 József Tóth
XIV Zugló XIV. kerület címere.jpg 15.06.1935 123 786 18,13 6 828 Ferenc Papcsák
XV brak - XV dzielnica XV. kerület címere.jpg 1.01.1950 79 779 26,94 2 961 Tamás László
XVI brak - XVI dzielnica XVI. kerület címere.jpg 1.01.1950 68 235 33,51 2 036 Péter Kovács
XVII Rákosmente XVII. ker. címere.jpg 1.01.1950 78 537 54,82 1 433 Levente Riz
XVIII Pestszentlőrinc-Pestszentimre XVIII. kerület címere.jpg 1.01.1950 94 663 38,60 2 452 Attila Ughy
XIX Kispest XIX. kerület címere.jpg 1.01.1950 62 210 9,38 6 632 Péter Gajda
XX Pesterzsébet XX. kerület címere.jpg 1.01.1950 63 887 12,18 5 245 Ákos Szabados
XXI Csepel BlasonHU budapest21.png 1.01.1950 76 976 25,75 2 989 Szilárd Németh
XXII Budafok-Tétény Bp XXII. ker. címere.jpg 1.01.1950 51 071 34,25 1 491 Attila Szabolcs
XXIII Soroksár XXIII. kerület címere.jpg 11.12.1994 19 982 40,77 490 Ferenc Geiger

Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Większość dzielnic (kerület) jest podzielona na mniejsze jednostki (városrész), które odpowiadają polskim osiedlom.

dzielnica
kerület
osiedla
városrész
I - Várkerület Gellérthegy (część), Krisztinaváros (część), Tabán (część), Vár i Víziváros (część)
II - II dzielnica Adyliget, Budakeszierdő (część), Budaliget, Csatárka, Erzsébetliget, Erzsébettelek, Felhévíz, Gercse, Hársakalja, Hárshegy, Hűvösvölgy, Kővár, Kurucles, Lipótmező, Máriaremete, Nyék, Országút, Pálvölgy, Pasarét, Pesthidegkút-Ófalu, Petneházyrét, Remetekertváros, Rézmál, Rózsadomb, Szemlőhegy, Széphalom, Szépilona, Szépvölgy, Törökvész, Újlak (część), Vérhalom, Víziváros (część), Zöldmál
III - Óbuda-Békásmegyer Aquincum, Aranyhegy, Békásmegyer, Csillaghegy, Csúcshegy, Filatorigát, Hármashatárhegy, Kaszásdűlő, Mátyáshegy, Mocsárosdűlő, Óbuda, Óbudaisziget, Remetehegy, Rómaifürdő, Solymárvölgy, Táborhegy, Testvérhegy, Törökkő, Újlak (część), Ürömhegy
IV - Újpest Istvántelek, Káposztásmegyer, Megyer, Népsziget (część), Székesdűlő, Újpest
V - Belváros-Lipótváros Belváros, Lipótváros
VI - Terézváros Terézváros
VII - Erzsébetváros Erzsébetváros, Istvánmező (część)
VIII - Józsefváros Istvánmező (część), Józsefváros, Kerepesdűlő, Tisztviselőtelep
IX - Ferencváros Ferencváros, Gubacsidűlő, József Attila lakótelep
X - Kőbánya Felsőrákos, Gyárdűlő, Keresztúridűlő, Kőbánya-Kertváros, Kúttó, Laposdűlő, Ligettelek, Népliget, Óhegy, Téglagyárdűlő, Újhegy
XI - Újbuda Albertfalva, Dobogó, Gazdagrét, Gellérthegy (część), Hosszúrét, Kamaraerdő, Kelenföld, Kelenvölgy, Kőérberek, Lágymányos, Madárhegy, Őrmező, Örsöd, Péterhegy, Pösingermajor, Sasad, Sashegy (część), Spanyolrét, Szentimreváros, Tabán (część)
XII - Hegyvidék Budakeszierdő (część), Csillebérc, Farkasrét, Farkasvölgy, Istenhegy, Jánoshegy, Kissvábhegy, Krisztinaváros (część), Kútvölgy, Magasút, Mártonhegy, Németvölgy, Orbánhegy, Sashegy (część), Svábhegy, Széchenyihegy, Virányos, Zugliget
XIII - Újlipótváros-Angyalföld Angyalföld, Margitsziget, Népsziget (część), Újlipótváros, Vizafogó
XIV - Zugló Alsórákos, Herminamező, Istvánmező, Kiszugló, Nagyzugló, Rákosfalva, Törökőr, Városliget
XV dzielnica Pestújhely, Rákospalota, Újpalota
XVI dzielnica Árpádföld, Cinkota, Mátyásföld, Rákosszentmihály, Sashalom
XVII - Rákosmente Akadémiaújtelep, Madárdomb, Rákoscsaba, Rákoscsaba-Újtelep, Rákoshegy, Rákoskeresztúr, Rákoskert, Rákosliget, Régiakadémiatelep
XVIII - Pestszentlőrinc-Pestszentimre Alacskai úti lakótelep, Almáskert, Bélatelep, Belsőmajor, Bókaytelep, Erdőskert, Erzsébettelep, Ferihegy, Ganzkertváros, Ganztelep, Gloriett-telep, Halmierdő, Havanna-telep, Kossuth Ferenc-telep, Lakatostelep, Liptáktelep, Lónyaytelep, Miklóstelep, Rendessytelep, Szemeretelep, Szent Imre-kertváros, Szent Lőrinc-telep, Újpéteritelep
XIX - Kispest Kispest, Wekerletelep
XX - Pesterzsébet Gubacsipuszta, Kossuthfalva, Pacsirtatelep, Pesterzsébet, Pesterzsébet-Szabótelep
XXI - Csepel Csepel-Belváros, Csepel-Kertváros, Csepel-Ófalu, Csepel-Rózsadomb, Csepel-Szabótelep, Csillagtelep, Erdőalja, Erdősor, Gyártelep, Háros, Királyerdő, Királymajor, Szigetcsúcs
XXII - Budafok-Tétény Baross Gábor-telep, Budafok, Budatétény, Nagytétény
XXIII - Soroksár Millenniumtelep, Soroksár, Soroksár-Újtelep

Dzielnice mogą nadać sobie własną nazwę oficjalną (np. Erzsébetváros), która funkcjonuje obok nazwy z numerem, nadanej przez państwo (np. VII dzielnica miasta stołecznego Budapeszt – Budapest főváros VII. kerülete – taką formę ma nazwa oficjalna). [2] Dzielnice: II, XIII, XV i XVI nie posiadają nazwy oficjalnej.[1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Kerületek (węg.). Budapest.hu. [dostęp 2013-04-29].
  2. [1] 1994. évi XLIII. törvény Budapest főváros közigazgatási területéről és kerületi beosztásáról, 2. § (2) (Ust. nr XLIII z 1994 r. o podziale administracyjnym i obszarze Budapesztu, data dostępu 2011-09-25

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • [[2]] - strona internetowa Budapesztu