Podział administracyjny Czech

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czechy
Godło Czech
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Czech

Wikiprojekt Polityka

Aktualny podział administracyjny Czech obejmuje 13 krajów samorządowych + miasto wydzielone Praga (czes. Samosprávné kraje), które są jednostkami samorządu terytorialnego z własną administracją (odpowiednik polskiego województwa) oraz 7 okręgów terytorialnych (+ Praga) (czes. Územní kraje) z 1960 r. dla licznych instytucji państwowych (sądy, státní zastupitelství i niektóre inne urzędy państwowe). Czeskie kraje (czes. kraj - odpowiednik województw) są na język polski tłumaczone też jak kraje[1] lub województwa[2] lub okręgi[3] lub regiony.

Obecny podział na kraje obowiązuje od 2000 roku, wcześniej obecne okręgi terytorialne były jednocześnie jednostkami samorządowymi. Kraje były podzielone na mniejsze jednostki zwane okresami (czes. okres - odpowiednik powiatu[4] ). Od 1 stycznia 2003 powiaty nie są już jednostką podziału administracyjnego Czech a ich dotychczasowe uprawnienia przeniesiono częściowo na szczebel wyższy - krajowy i niższy, gdzie powołano nowe jednostki administracyjne w postaci gmin z rozszerzonymi uprawnieniami (czes. obce s rozšířenou působností) oraz gmin z gminnym urzędem nadzoru (cz. obce s pověřeným obecním úřadem). Podział na powiaty zachowały jednak sądy, státní zastupitelství (odpowiednik prokurator), policja i niektóre inne urzędy państwowe. Został również zachowany dla celów statystycznych.

24 czeskie miasta: Brno, Cieplice, Chomutov, Frydek-Mistek, Czeskie Budziejowice, Děčín, Hawierzów, Hradec Králové, Igława, Karlowe Wary, Karwina, Kladno, Liberec, Mladá Boleslav, Most, Ołomuniec, Opawa, Ostrawa, Pardubice, Pilzno, Praga (de facto), Przerów, Uście nad Łabą i Zlin to miasta statutarne, których administracja zorganizowana jest według lokalnego prawa zawartego w statucie miejskim.

Kraje samorządowe[edytuj | edytuj kod]

Cesko-kraje.svg


  • Flag of Prague.svg Praga, miasto wydzielone (Hlavní město Praha)
stolica: Czeskie Budziejowice (České Budějovice)
powiaty: Czeskie Budziejowice - Český Krumlov - Jindřichův Hradec - Písek - Prachatice - Strakonice - Tabor
stolica: Brno
powiaty: Blansko - Brno-miasto - powiat Brno - Brzecław - Hodonín - Vyškov - Znojmo
stolica: Karlowe Wary (Karlovy Vary)
powiaty: Cheb - Karlowe Wary - Sokolov
stolica: Hradec Králové
powiaty: Hradec Králové - Jiczyn - Náchod - Rychnov nad Kněžnou - Trutnov
stolica: Liberec
powiaty: Czeska Lipa - Jablonec nad Nysą - Liberec - Semily
stolica: Ostrawa (Ostrava)
powiaty: Bruntál - Frydek-Mistek - Karwina - Nowy Jiczyn - Opawa - powiat grodzki Ostrawa-miasto
stolica: Ołomuniec (Olomouc)
powiaty: Jesionik - Ołomuniec - Prościejów - Przerów - Šumperk
stolica: Pardubice
powiaty: Chrudim - Pardubice - Svitavy - Uście nad Orlicą
stolica: Pilzno (Plzeň)
powiaty: Domažlice - Klatovy - Pilzno-Południe - powiat grodzki Pilzno-miasto - Pilzno-Północ - Rokycany - Tachov
stolica: Praga (Praha)
powiaty: Benešov - Beroun - Kladno - Kolín - Kutná Hora - Mielnik - Mladá Boleslav - Nymburk - Praga-Wschód - Praga-Zachód - Przybram - Rakovník
stolica: Uście nad Łabą (Ústí nad Labem)
powiaty: Chomutov - Děčín - Litomierzyce - Louny - Most - Cieplice - Uście nad Łabą
stolica: Igława (Jihlava)
powiaty: Havlíčkův Brod - Igława - Pelhřimov - Třebíč - Zdziar nad Sazawą
stolica: Zlin
powiaty: Kromieryż - Uherské Hradiště - Vsetín - Zlin

Okręgi terytorialne[edytuj | edytuj kod]

  1. Miasto stołeczne Praga (Hlavní město Praha)
  2. Kraj południowoczeski (Jihočeský kraj) > stolica: Czeskie Budziejowice
  3. Kraj południowomorawski (Jihomoravský kraj) > stolica: Brno
  4. Kraj północnoczeski (Severočeský kraj) > stolica: Uście nad Łabą
  5. Kraj północnomorawski (Severomoravský kraj) > stolica: Ostrawa
  6. Kraj środkowoczeski (Středočeský kraj) > stolica: Praga
  7. Kraj wschodnioczeski (Východočeský kraj) > stolica: Hradec Králové
  8. Kraj zachodnioczeski (Západočeský kraj) > stolica: Pilzno

Gminy z rozszerzonymi uprawnieniami[edytuj | edytuj kod]

Podział Czech na obwody gmin z rozszerzonymi uprawnienami

Gminy z rozszerzonymi uprawnieniami to gminy o rozszerzonym zakresie kompetencji (czasem nazywane gminami III stopnia). Urzędy takich gmin pośredniczą między urzędami krajowymi (cz. Krajský úřad) a urzędami gmin zwykłych (nazywanymi gminami I stopnia). Urzędy gminne w gminach o rozszerzonym zakresie kompetencji funkcjonują zwykle nie tylko dla własnej gminy ale i dla okolicznych tworząc jej obwód.

Gminy z gminnym urzędem nadzoru[edytuj | edytuj kod]

Gminy z gminnym urzędem nadzoru (cz. obce s pověřeným obecním úřadem) to gminy, w których funkcjonują urzędy gminne podejmujące decyzje w pierwszej instancji prawa administracyjnego przewidzianych dla osób fizycznych i prawnych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z reguły urzędy te pełnią tę rolę nie tylko dla gminy, w której się znajdują (nazywanymi gminami II stopnia) ale i dla okolicznych tworząc jej obwód, częstokroć pokrywający się z obwodami gmin z rozszerzonymi uprawnieniami.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kraj Ołomuniecki
  2. Województwo pardubickie
  3. Mapa letnia Okręg Morawsko-Śląski
  4. Iwona Imioło: Kieszonkowy słownik czesko-polski, polsko czeski. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, 2008, s. 165. ISBN 978-83-7435-949-8.