Podział administracyjny Grecji
Podział administracyjny Grecji obowiązujący współcześnie uwzględnia zasadniczy podział na 13 regionów, z których każdy obejmuje pewien większy obszar kraju posiadający własne, niezależne instytucje odpowiedzialne za planowanie, koordynację i realizację polityki regionalnej oraz wypełnianie szczególnych funkcji powierzonych przez władze centralne. Każdy z regionów obejmuje obszar odrębny geograficznie i historycznie, co oznacza, że charakteryzuje się on własną specyfiką geograficzną, ludnościową i kulturową[1].
Tradycyjnie, jak również formalnie do 1987 roku, Grecja była podzielona na 10 regionów. Taki podział jest czasem nadal używany w popularnym dyskursie. Nie należy go jednak mylić z nowym podziałem regionalnym, nawet jeśli pokrywa się on w dużej mierze z poprzednim, ponieważ istnieją spore obszary rozbieżności. Przykładowo – nowe granice regionu Peloponez nie obejmują wszystkich terenów tradycyjnie do niego przynależnych, ponieważ częściowo są one obecnie administrowane przez region Grecja Zachodnia. Podobnie jest z wyspą Kíthira, która choć historycznie zaliczana jest do Wysp Jońskich, to jednak nie należy administracyjnie do regionu Wysp Jońskich, lecz do nomarchii Pireus w regionie Attyka.
Spis treści |
[edytuj] Umocowania prawne i ich zmiany
Ustawa o regionach, która została przyjęta przez rząd Andreasa Papandreu (sygn. ustaw N.1622/86[2] i P.D.51/87[3]), ustanowiła regiony, które w istocie miały charakter pomocniczy w stosunku do rządu centralnego. W późnych latach 90. przeprowadzono reformy ich funkcjonowania przy jednoczesnym rozszerzeniu kompetencji (sygn. ustaw N.2503/97[4] i 2647/98). Mimo to, regiony nadal pozostają w dużym stopniu uzależnione od rządu Grecji poprzez mianowanych przez niego sekretarzy generalnych.
Reforma, która wejdzie w życie w styczniu w 2011, wprowadzi zupełnie nowy ustrój regionów, tzw. "Program Kalikrates" (Πρόγραμμα Καλλικράτης, N.3852/2010[5]). Zgodnie z nowymi zapisami, regiony otrzymają pełną niezależność finansową i administracyjną. Również organy władzy regionalnej (komisarz regionu i sejmiku) będą wybierane w powszechnych wyborach bezpośrednich, przeprowadzanych jednocześnie z wyborami do Parlamentu Europejskiego. Tym samym regiony staną się drugim poziomem samorządu terytorialnego. Przebudowie ulegnie zakres kompetencji poszczególnych jednostek administracyjnych, w tym o ponad 2/3 zmniejszy się liczba gmin miejskich i wiejskich, przy zachowaniu obecnej, rozproszonej w terenie struktury biur.
[edytuj] Sprawy obywatelskie
Wszystkie sprawy, które mogą go dotyczyć, obywatel załatwia w swej gminie lub w organach nomarchii (nazwa administracji nomosu). Obywatel, nie prowadzący bardzo poważnej działalności gospodarczej, może nawet nie orientować się, gdzie mieści się jego "region", gdyż nie jest mu to do niczego potrzebne.
Ponadto, w większości spraw, polegających na uzyskaniu zaświadczeń, potwierdzeń dokumentów, wznowień dokumentów (np. zniszczonego prawa jazdy) itd. czyli w kwestiach "wymagających okrągłej pieczęci państwowej", obywatel może zwrócić się do dowolnego z licznych, lokalnych Centrów Obsługi Obywateli (tzw. Κ.Ε.Π. - pl.K.E.P. ). Nieodpłatnie zasięgnie tam informacji dotyczących prawnych uwarunkowań, istotnych dla danej sprawy, pracownik biura skontaktuje się z urzędami państwowymi, położonymi w odległych nomosach, pomoże obywatelowi skompletować i przyjmie wymagane dokumenty itd. Jeśli problem wykracza poza kompetencje KEP, pracownik wskaże obywatelowi właściwe organy władz. Jest to szczególnie użyteczne dla mieszkańców Grecji, gdy tryb załatwiania ich sprawy przebiega w innym mieście. Niektóre KEP, prócz standardowej działalności, wyspecjalizowane są także w pomocy obcokrajowcom. Np. KEP, mieszczące się w centrum Aten, przy placu Syntagma, doradza i pomaga osobom zainteresowanym okresowym podjęciem nauki w Grecji.
[edytuj] Struktura podziału
Szczegółowy podział administracyjny Grecji przedstawia się obecnie następująco:
- 13 regionów (nwgr. περιφέρεια – periféria, l.mn. περιφέρειες – periféries), z których 12 się na:
- 51 nomosów (nwgr. νομός – nomós, l.mn. νομοί – nomí), tłumaczonych czasem również jako prefektury lub departamenty. Nomosy dzielą się na:
- gminy miejskie (zob. dimos, nwgr. δήμος – dímos, l.mn. δήμοι – dími) i gminy wiejskie (kinotites, nwgr. κοινότητα – kinótita, l.mn. κοινότητες – kinótites).
- 51 nomosów (nwgr. νομός – nomós, l.mn. νομοί – nomí), tłumaczonych czasem również jako prefektury lub departamenty. Nomosy dzielą się na:
Osobliwościami są:
- region Attyka, składający się tylko z jednego nomosu – Attyka, tworzącego dość specyficzny administracyjnie ustrój stolicy kraju. Nomos ten dzieli się na:
- 4 jednostki zwane nomarchia (νομαρχία), czasami tłumaczone jako półprefektury, dzielące się na:
- gminy miejskie i wiejskie
- 4 jednostki zwane nomarchia (νομαρχία), czasami tłumaczone jako półprefektury, dzielące się na:
- specjalny status posiada Góra Athos, której teren stanowi obszar autonomiczny na Półwyspie Chalcydyckim.
[edytuj] Nazwy regionów i nomosów w Grecji
Grecja |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Numery kolejne odpowiadają numeracji na załączonej mapce regionów.
-
region Attyka (περιφέρεια Αττικής – periferia Attikí)
- nomos Attyka (νομός Αττική), dzieli się na 4 nomarchie:
- nomarchia Ateny (νομαρχία Αθήνα)
- nomarchia Attyka Wschodnia (νομαρχία Ανατολική Αττική)
- nomarchia Pireus (νομαρχία Πειραιάς)
- nomarchia Attyka Zachodnia (νομαρχία Δυτική Αττική)
- nomos Attyka (νομός Αττική), dzieli się na 4 nomarchie:
-
region Grecja Środkowa (περιφέρεια Στερεά Ελλάδα – Stereá Elláda)
-
region Macedonia Środkowa (περιφέρεια Κεντρική Μακεδονία – Kendrikí Makedonía)
-
region Kreta (περιφέρεια Κρήτη – Kríti)
-
region Macedonia Wschodnia i Tracja (περιφέρεια Ανατολική Μακεδονία και Θράκη – Anatolikí Makedonía kie Thráki)
-
region Epir (περιφέρεια Ήπειρος – Ípiros)
-
region Wyspy Jońskie (περιφέρεια Ιόνια νησιά – Iónia Nisiá)
-
region Wyspy Egejskie Północne (περιφέρεια Βόρειο Αιγαίο – Vório Egéo)
-
region Peloponez (περιφέρεια Πελοπόννησος – Pelopónnisos)
-
region Wyspy Egejskie Południowe (περιφέρεια Νότιο Αιγαίο – Nótio Egéo)
-
region Tesalia (περιφέρεια Θεσσαλία – Thessalía)
-
region Grecja Zachodnia (περιφέρεια Δυτική Ελλάδα – Ditikí Elláda)
- Etolia i Akarnania (Αιτωλοακαρνανία)
- Achaja (Αχαΐα)
- Elida (Ηλεία)
-
region Macedonia Zachodnia (περιφέρεια Δυτική Μακεδονία – Ditikí Makedonía)
-
Autonomiczna Republika Góry Athos (Άγιο Όρος – Ajio Oros, dosł. Święta Góra)
Przypisy
- ↑ Θεσμικό πλαίσιο οργάνωσης & λειτουργίας, oficjalny portal regionów Grecji
- ↑ Ν.1622/86 «Τοπική Αυτοδιοίκηση – Περιφερειακή Ανάπτυξη – Δημοκρατικός Προγραμματισμός» (Samorząd – Rozwój Regionalny – Planowanie Demokratyczne), (ΦΕΚ 92/τ.Α΄/14-7-1986) opublikowany w "Efimeris tis Kiwerniseos" (Εφημερίς της Κυβερνήσεως, Dziennik Ustaw)
- ↑ Π.Δ. 51/87 «Καθορισμός των Περιφερειών της Χώρας για το σχεδιασμό, προγραμματισμό και συντονισμό της Περιφερειακής Ανάπτυξης» (Definicja regionów w zakresie projektowania, planowania i koordynacji rozwoju regionalnego), (ΦΕΚ 26/τ.Α΄/06-03-1987) opublikowany w "Efimeris tis Kiwerniseos"
- ↑ Ν.2503/97 «Διοίκηση, οργάνωση, στελέχωση της Περιφέρειας, ρύθμιση θεμάτων για την τοπική αυτοδιοίκηση και άλλες διατάξεις» (Administracja, organizacja i obsada kadrowa w regionie, zagadnienia dotyczące samorządu terytorialnego i inne przepisy), (ΦΕΚ 107/τ.Α΄/30-05-1997) opublikowany w "Efimeris tis Kiwerniseos"
- ↑ Ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης-Πρόγραμμα Καλλικράτης» (Nowa architektura administracji rządowej i programu decentralizacji Kallikratesa), (ΦΕΚ 87/τ.Α΄/07-06-2010) opublikowany w "Efimeris tis Kiwerniseos"
|
||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
