Podział administracyjny Polski 1944-1946

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Polska
Rzeczpospolita
Ludowa

Godło PRL

Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka PRL

Portal Portal Polska Ludowa
Podziały administracyjne Polski 22.08.1944-28.06.1946
POLSKA 22-08-1944.png

Podział administracyjny Polski 1944-1946 – podział administracyjny obowiązujący na ziemiach polskich w okresie od 1944 do 1946 roku po oswobodzeniu spod okupacji niemieckiej. Na początku 1944 roku, kiedy to Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną granicę Polski, Polska była podzielona administracyjnie przez niemieckiego okupanta na: tereny włączone do III Rzeszy (Kraj Warty, Gdańsk-Prusy Zachodnie, Prusy Wschodnie wraz z okręgiem białostockim i Górny Śląsk), Generalne Gubernatorstwo i okupowane tereny ZSRR (Komisariat Rzeszy Wschód i Komisariat Rzeszy Ukraina).

W ciągu kolejnych miesięcy front przesuwał się w głąb przedwojennego terytorium Polski. Jednak zgodnie z ustaleniami konferencji teherańskiej z 1943 roku, wiadomym było, że wschodnie ziemie przedwojennej Polski zostaną włączone do ZSRR, a wschodnie tereny Niemiec zostaną włączone do Polski (dokładniejsze określenie tych zmian terytorialnych nastąpiło w czasie konferencji jałtańskiej i konferencji poczdamskiej). Z tego powodu na ziemiach polskich zajętych przez Armię Czerwoną na początku 1944 roku nie utworzono polskiej administracji. Dopiero po przekroczeniu w lipcu 1944 linii Bugu, czyli przyszłej wschodniej granicy Polski, powołano polskie władze w postaci Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN).

Przywrócenie przedwojennego podziału administracyjnego[edytuj | edytuj kod]

W miesiąc po rozpoczęciu swojej działalności PKWN wydał Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 21 sierpnia 1944 r. o trybie powołania władz administracji ogólnej I i II instancji (Dz. U. z 1944 r. Nr 2, poz. 8), który wszedł w życie 22 sierpnia 1944. W dekrecie tym (art. 11) zniesiono strukturę administracyjną wprowadzoną przez Niemcy i przywrócono przedwojenny podział administracyjny Polski. W owym czasie front przebiegał na linii Wisły i Narwi, a pod formalną władzą PKWN pozostawało w całości jedynie województwo lubelskie, a w części województwa białostockie, warszawskie, kieleckie, krakowskie i lwowskie.

Zmiany podziału administracyjnego w latach 1944-46[edytuj | edytuj kod]

20 września 1944 weszła w życie Ustawa z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. z 1944 r. Nr 5, poz. 22), zgodnie z którą z województwa łódzkiego wydzielono miasto Łódź, będące odtąd miastem na prawach województwa (Łódź zyskała rangę miasta wydzielonego w ustawowym terminie powołania rady narodowej miasta, czyli 11 listopada 1944 s. 44; miasto wyzwolono dopiero 19 stycznia 1945).

Kolejnych zmian administracyjnych dokonywał już Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej, który 31 grudnia 1944 zastąpił Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. Nowy rząd 14 marca 1945 dokonał wstępnego podziału administracyjnego ziem niemieckich włączonych do Polski (tzw. Ziemie Odzyskane), jeszcze przed zajęciem wszystkich tych terenów, tworząc na nich 4 okręgi administracyjne nie posiadające statusu województw: Okręg I (Śląsk Opolski), Okręg II (Dolny Śląsk), Okręg III (Pomorze Zachodnie), Okręg IV (Mazurski). Na części z tych terenów faktyczną władzę jeszcze przez pewien czas sprawowała Armia Czerwona (np. w Szczecinie do lipca 1945) lub znajdujące się tam jeszcze władze albo oddziały niemieckie (np. do początków maja 1945 Wrocław).

Kolejne zmiany w podziale administracyjnym następowały dosyć często[1]:

  • 1 kwietnia 1945 z województwa kieleckiego przeniesiono do województwa krakowskiego powiat miechowski Dz. U. z 1945 r. Nr 8, poz. 38
  • 6 kwietnia 1945 powołano województwo gdańskie, w którego skład wszedł obszar Wolnego Miasta Gdańska i 6 powiatów województwa pomorskiego (gdyński, kartuski, morski, starogardzki, kościerski i tczewski), stolicę województwa pomorskiego przeniesiono z Torunia do Bydgoszczy Dz. U. z 1945 r. Nr 11, poz. 57
  • 7 maja 1945 anulowano autonomię województwa śląskiego Dz. U. z 1945 r. Nr 17, poz. 92
  • 9 sierpnia 1945 fragment województwa lwowskiego włączono do województwa lubelskiego Dz. U. z 1945 r. Nr 26, poz. 160[2]
  • 18 sierpnia 1945 utworzono województwo rzeszowskie z pozostałej w Polsce części województwa lwowskiego i 4 powiatów województwa krakowskiego (dębicki, gorlicki, jasielski i mielecki) oraz zmieniono granice województw: śląskiego, krakowskiego, kieleckiego, białostockiego i warszawskiego (powiaty będziński i zawierciański przeniesiono z województwa kieleckiego do śląskiego, olkuski z kieleckiego do krakowskiego oraz łomżyński z warszawskiego do białostockiego) Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 168, Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167
  • 25 września 1945 część powiatów z Ziem Odzyskanych przekazano pod zarząd wojewodom: gdańskiemu (powiaty Elbląg, Malbork, Sztum, Kwidzyń, Lębork, Bytów, Miastko, Słupsk i Sławno), białostockiemu (Gołdap, Ełk i Olecko), pomorskiemu (Złotów i Człochów), poznańskiemu (Piła, Trzcianka, Strzelce, Gorzów, Skwierzyna, Rypin, Cielęcin, Międzyrzec, Babimost, Krosno, Sulechów, Wschowa, Gubin i Zielona Góra) – powiaty te de facto stały się częściami województw, choć de iure w dalszym ciągu stanowiły części Ziem Odzyskanych (M. P. z 1945 r. nr 29, poz. 77)

Seria głównych zmian w podziale administracyjnym zakończyła się 28 czerwca 1946, kiedy to obszar Ziem Odzyskanych włączono do zasadniczego podziału kraju tworząc na nim trzy nowe województwa (olsztyńskie, szczecińskie i wrocławskie) oraz część ziem włączając do województw: białostockiego, gdańskiego, poznańskiego i śląskiego (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych., Dz. U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177).

Od 28 czerwca 1946 Polska dzieliła się na 14 województw oraz 2 miasta wydzielone:

Województwa (1946)[edytuj | edytuj kod]

Województwo Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Podział administracyjny Polski
Białostockie 22 552 917 563 41 35 128 POL Białystok COA.svg Białystok
Gdańskie 10 725 732 150 68 24 111 POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
Kieleckie 18 053 1 717 303 95 27 213 Herb miasta Kielce.svg Kielce
Krakowskie 15 918 2 133 389 134 43 186 POL Kraków COA.svg Kraków
Lubelskie 27 742 1 889 650 68 29 236 POL Lublin COA 1.svg Lublin
Łódzkie 20 234 1 772 420 88 38 232 POL Łódź COA.svg Łódź
Olsztyńskie 19 319 351 828 18 36 136 POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
Pomorskie 20 029 1 406 493 70 52 187 POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz
Poznańskie 39 244 2 422 113 62 132 340 POL Poznań COA.svg Poznań
Rzeszowskie 18 201 1 535 400 84 39 160 POL Rzeszów COA.svg Rzeszów
Szczecińskie 30 252 892 567 30 72 230 POL Szczecin COA.svg Szczecin
Śląskie 15 369 2 823 351 184 54 297 Katowice Herb.svg Katowice
Warszawskie 28 999 2 114 415 73 47 273 POL Warszawa COA.svg Warszawa
Wrocławskie 24 740 1 941 149 78 103 292 Herb wroclaw.svg Wrocław
Łódź miasto 212 496 929 2344 1 0 POL Łódź COA.svg Łódź
Warszawa miasto 141 478 755 3396 1 0 POL Warszawa COA.svg Warszawa
Polska 311 730 23 625 475¹ 76 733 3021 POL Warszawa COA.svg Warszawa
¹ Z wojskiem (304 282 osoby) – 23 929 757 osób.

Powiaty według województw[edytuj | edytuj kod]

Województwo białostockie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo białostockie
Augustowski 1641 42 178 26 1 7 POL Augustów COA.svg Augustów
Białostocki 3350 137 250 41 8 15 POL Białystok COA.svg Białystok
Bielski 4628 198 470 43 6 17 POL Bielsk Podlaski COA.svg Bielsk Podlaski
Ełcki 1115 21 595 19 1 12 POL Ełk COA.svg Ełk
Gołdapski 613 2592 4 1 4 POL Gołdap COA.svg Gołdap
Łomżyński 2657 140 657 53 6 19 POL Łomża COA.svg Łomża
Olecki 856 12 282 14 1 6 POL Olecko COA.svg Olecko
Sokólski 2531 89 939 36 1 12 POL Sokółka COA.svg Sokółka
Suwalski 2204 79 354 36 2 16 POL Suwałki COA.svg Suwałki
Szczuczyński 1451 55 910 39 3 10 POL Grajewo COA.svg Grajewo
Wysokomazowiecki 1467 80 577 55 4 10 POL Wysokie Mazowieckie COA.svg Wysokie Mazowieckie
m. Białystok 39 56 759 1456 1 0 POL Białystok COA.svg Białystok

Województwo gdańskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo gdańskie
Elbląski 514 27 953 54 2 6 POL Elbląg COA.svg Elbląg
Gdański 1779 82 163 46 4 23 POL Pruszcz Gdański COA.svg Pruszcz Gdański
Kartuski 1302 66 541 51 1 12 POL Kartuzy COA.svg Kartuzy
Kościerski 1162 47 083 41 2 8 POL Kościerzyna COA.svg Kościerzyna
Kwidzyński 526 21 920 42 1 12 POL Kwidzyn COA.svg Kwidzyn
Lęborski 1289 46 305 36 2 8 POL Lębork COA.svg Lębork
Malborski 226 14 811 65 1 4 POL Malbork COA.svg Malbork
Morski 1281 85 493 67 2 12 POL Wejherowo COA.svg Wejherowo
Starogardzki 1127 65 976 59 2 9 POL Starogard Gdański COA.svg Starogard Gdański
Sztumski 623 16 186 26 2 8 POL Sztum COA.svg Sztum
Tczewski 716 61 996 87 3 9 POL Tczew COA 1.svg Tczew
m. Gdańsk 114 117 894 1034 1 0 POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
m. Gdynia 66 77 829 1179 1 0 POL Gdynia COA.svg Gdynia

Województwo kieleckie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo kieleckie
Częstochowski 1855 168 365 91 2 21 POL Częstochowa COA (1944-1992).svg Częstochowa
Iłżecki 1835 156 557 85 2 20 Starachowice herb.svg Wierzbnik
Jędrzejowski 1366 103 715 81 1 13 Gmina Jędrzejów herb.svg Jędrzejów
Kielecki 2052 226 812 111 3 20 Herb miasta Kielce.svg Kielce
Kozienicki 1857 116 878 63 2 19 POL Kozienice COA.svg Kozienice
Opatowski 1639 157 114 96 2 23 POL Opatów COA.svg Opatów
Pińczowski 1148 117 101 102 3 20 POL Pińczów COA.svg Pińczów
Radomski 2095 163 615 78 3 23 POL Radom COA.svg Radom
Sandomierski 1186 112 302 95 3 14 POL Sandomierz COA.svg Sandomierz
Stopnicki 1590 129 210 81 2 25 POL Busko-Zdrój COA.svg Busko-Zdrój
Włoszczowski 1357 94 924 65 2 14 POL gmina Włoszczowa COA.svg Włoszczowa
m. Częstochowa 48 101 255 2108 1 0 POL Częstochowa COA.svg Częstochowa
m. Radom 25 69 455 2776 1 0 POL Radom COA.svg Radom

Województwo krakowskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo krakowskie
Bialski 635 127 610 201 4 8 POL Bielsko-Biała COA.svg Biała Krakowska
Bocheński 877 106 423 121 2 11 POL Bochnia COA.svg Bochnia
Brzeski 849 105 245 124 1 11 POL Brzesko COA 1.svg Brzesko
Chrzanowski 722 127 807 177 5 10 POL Chrzanów COA.svg Chrzanów
Dąbrowski 650 65 650 101 2 8 POL Dąbrowa Tarnowska COA.svg Dąbrowa Tarnowska
Krakowski 767 131 036 171 2 11 POL Kraków COA.svg Kraków
Limanowski 944 89 919 95 1 11 POL Limanowa COA.svg Limanowa
Miechowski 1353 152 490 113 3 24 POL Miechów COA.svg Miechów
Myślenicki 988 104 189 105 3 10 POL Myślenice COA.svg Myślenice
Nowosądecki 1571 156 147 99 6 15 POL Nowy Sącz COA.svg Nowy Sącz
Nowotarski 1893 133 912 71 2 20 POL Nowy Targ COA.svg Nowy Targ
Olkuski 1361 140 734 103 2 14 POL Olkusz COA.svg Olkusz
Tarnowski 881 135 563 154 2 10 POL Tarnów COA.svg Tarnów
Wadowicki 1109 141 274 127 5 13 Wadowice herb.svg Wadowice
Żywiecki 1153 115 994 101 2 10 POL Żywiec COA.svg Żywiec
m. Kraków 165 299 396 1815 1 0 POL Kraków COA.svg Kraków

Województwo lubelskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo lubelskie
Bialski 2122 113 271 53 3 20 POL Biała Podlaska COA.svg Biała Podlaska
Biłgorajski 1720 84 218 49 1 15 POL Biłgoraj COA.svg Biłgoraj
Chełmski 1975 127 063 64 1 13 POL Chełm COA 1.svg Chełm
Hrubieszowski 2164 123 287 57 2 16 POL Hrubieszów COA 1.svg Hrubieszów
Krasnostawski 1521 128 922 85 1 14 POL Krasnystaw COA.svg Krasnystaw
Kraśnicki 1960 137 968 70 2 15 POL Kraśnik COA.svg Kraśnik
Lubartowski 1389 98 255 71 2 14 POL Lubartów COA.svg Lubartów
Lubelski 1889 158 039 84 0 16 POL Lublin COA 1.svg Lublin
Łukowski 1762 121 134 69 3 17 POL Łuków COA.svg Łuków
Puławski 1618 139 429 86 2 16 POL Puławy COA.svg Puławy
Radzyński 1621 89 037 55 2 14 POL Radzyń Podlaski COA.svg Radzyń Podlaski
Siedlecki 1988 136 002 68 3 22 Herb Siedlce.svg Siedlce
Tomaszowski 1995 115 849 58 1 17 POL Tomaszów Lubelski COA 1.svg Tomaszów Lubelski
Włodawski 2326 82 215 35 3 14 POL Włodawa COA.svg Włodawa
Zamojski 1662 135 561 82 2 13 POL Zamość COA.svg Zamość
m. Lublin 30 99 400 3313 1 0 POL Lublin COA 1.svg Lublin

Województwo łódzkie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo łódzkie
Brzeziński 1095 119 570 109 4 15 POL Brzeziny COA.svg Brzeziny
Konecki 1619 125 641 78 2 15 POL Konskie COA PioM.svg Końskie
Kutnowski 922 98 311 107 3 12 POL Kutno COA 1.svg Kutno
Łaski 1390 144 798 104 2 18 POL Łask COA.svg Łask
Łęczycki 1317 112 147 85 3 15 POL Łęczyca COA.svg Łęczyca
Łowicki 1258 107 502 85 2 11 POL Łowicz COA.svg Łowicz
Łódzki 755 90 277 120 4 12 POL Łódź COA.svg Łódź
Opoczyński 1773 128 332 72 1 22 POL Opoczno COA.svg Opoczno
Piotrkowski 2073 193 788 93 3 21 POL Piotrków Trybunalski COA 1.svg Piotrków Trybunalski
Radomszczański 2149 174 771 81 2 25 POL Radomsko COA.svg Radomsko
Rawski 1327 92 098 69 3 14 POL Rawa Mazowiecka COA.svg Rawa Mazowiecka
Sieradzki 1618 140 022 87 5 19 POL Sieradz COA.svg Sieradz
Skierniewicki 831 68 943 83 1 8 POL Skierniewice COA.svg Skierniewice
Wieluński 2107 176 220 84 3 25 POL Wieluń COA.svg Wieluń

Województwo olsztyńskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo olsztyńskie
Bartoszycki 473 10 978 23 2 5 POL Bartoszyce COA.svg Bartoszyce
Braniewski 1299 10 701 8 2 9 POL Braniewo COA.svg Braniewo
Giżycki 897 16 674 19 2 6 POL Giżycko COA.svg Giżycko
Iławecki 574 4484 8 1 6 POL Górowo Iławeckie COA.svg Górowo Iławeckie
Kętrzyński 1199 18 520 15 1 11 POL Kętrzyn COA 1.svg Kętrzyn
Lidzbarski 1096 22 460 21 2 8 POL Lidzbark Warmiński COA.svg Lidzbark Warmiński
Morąski 1265 21 160 17 1 7 POL Morąg COA.svg Morąg
Mrągowski 1232 34 396 28 2 9 POL Mrągowo COA.svg Mrągowo
Nidzicki 1146 15 444 13 1 7 POL Nidzica COA.svg Nidzica
Olsztyński 1303 29 968 23 1 9 POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
Ostródzki 1536 31 394 20 3 11 POL Ostróda COA.svg Ostróda
Pasłęcki 858 13 366 16 1 8 POL Pasłęk COA.svg Pasłęk
Piski 1684 15 674 9 3 7 POL Pisz COA.svg Pisz
Reszelski 851 23 002 27 4 8 POL Biskupiec COA.svg Biskupiec
Suski 1038 16 606 16 5 7 POL Iława COA.svg Iława
Szczycieński 1703 32 681 19 3 9 POL Szczytno COA.svg Szczytno
Węgorzewski 1112 5267 5 1 9 POL gmina Węgorzewo COA.svg Węgorzewo
m. Olsztyn 53 29 053 547 1 0 POL Olsztyn COA.svg Olsztyn

Województwo pomorskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo bydgoskie
Brodnicki 912 53 355 59 2 12 POL Brodnica COA.svg Brodnica
Bydgoski 1334 53 239 40 3 10 POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz
Chełmiński 738 47 659 65 1 10 POL Chełmno COA.svg Chełmno
Chojnicki 1854 67 301 36 2 9 POL Chojnice COA.svg Chojnice
Grudziądzki 758 35 226 46 2 7 POL Grudziądz COA.svg Grudziądz
Inowrocławski 1267 63 054 50 2 8 POL Inowrocław COA.svg Inowrocław
Lipnowski 1535 93 381 61 2 16 POL Lipno COA.svg Lipno
Lubawski 833 49 184 59 2 11 POL Nowe Miasto Lubawskie COA.svg Nowe Miasto Lubawskie
Nieszawski 1278 111 101 87 4 13 POL Aleksandrów Kujawski COA.svg Aleksandrów Kujawski
Rypiński 1188 77 770 65 1 14 POL Rypin COA.svg Rypin
Sępoleński 681 29 797 44 3 6 POL Sępólno Krajeńskie COA.svg Sępólno Krajeńskie
Szubiński 917 44 217 48 4 7 POL Szubin COA.svg Szubin
Świecki 1533 76 616 50 2 14 POL Świecie COA.svg Świecie
Toruński 864 48 928 57 1 12 POL Toruń COA.svg Toruń
Tucholski 1039 37 660 36 1 8 POL Tuchola COA (1990-2014).svg Tuchola
Wąbrzeski 673 49 738 74 3 9 POL Wąbrzeźno COA.svg Wąbrzeźno
Włocławski 1325 132 641 100 7 13 POL Włocławek COA.svg Włocławek
Wyrzyski 1101 60 274 55 6 8 POL Wyrzysk COA 1.svg Wyrzysk
m. Bydgoszcz 75 134 614 1795 1 0 POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz
m. Grudziądz 28 36 805 1314 1 0 POL Grudziądz COA.svg Grudziądz
m. Inowrocław 37 35 808 968 1 0 POL Inowrocław COA.svg Inowrocław
m. Toruń 59 68 035 1154 1 0 POL Toruń COA.svg Toruń

Województwo poznańskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo poznańskie
Babimojski 282 9186 33 2 3 POL Babimost COA.svg Babimost
Chodzieski 893 38 952 44 4 6 POL Chodzież COA.svg Chodzież
Czarnkowski 919 37 401 41 2 5 POL Czarnków COA.svg Czarnków
Gnieźnieński 1126 51 098 45 3 9 POL Gniezno COA.svg Gniezno
Gorzowski 1253 46 931 37 3 11 POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg Gorzów Wielkopolski
Gostyński 701 55 336 79 4 6 POL Gostyń COA.svg Gostyń
Gubiński 513 6174 12 1 5 POL Gubin COA.svg Gubin
Jarociński 1124 85 180 76 3 8 POL Jarocin COA.svg Jarocin
Kaliski 1478 161 966 110 3 18 POL Kalisz COA 1.svg Kalisz
Kępiński 1179 82 922 70 3 12 POL Kępno COA.svg Kępno
Kolski 1097 93 411 85 3 11 POL Koło COA.svg Koło
Koniński 2152 167 474 78 8 23 POL Konin COA.svg Konin
Kościański 1057 73 458 69 5 9 POL Kościan COA.svg Kościan
Krośnieński 1307 14 238 11 2 10 POL Krosno Odrzańskie COA.svg Krosno Odrzańskie
Krotoszyński 915 70 560 77 6 8 POL Krotoszyn COA.svg Krotoszyn
Leszczyński 827 55 882 68 3 7 POL Leszno COA.svg Leszno
Międzychodzki 755 25 761 34 2 5 POL gmina Międzychód COA.svg Międzychód
Międzyrzecki 706 20 511 29 4 10 POL Międzyrzecz COA.svg Międzyrzecz
Mogileński 1059 61 482 58 4 7 POL Mogilno COA.svg Mogilno
Nowotomyski 1276 74 766 59 6 9 POL Nowy Tomyśl COA.svg Nowy Tomyśl
Obornicki 966 43 963 46 3 5 POL Oborniki COA.svg Oborniki
Ostrowski 1194 101 591 85 4 12 POL Ostrów Wielkopolski COA.svg Ostrów Wielkopolski
Pilski 967 36 933 38 3 9 POL Piła COA 1.svg Piła
Poznański 1089 74 756 69 3 10 POL Poznań COA.svg Poznań
Rawicki 523 43 366 83 5 5 POL Rawicz COA.svg Rawicz
Rzepiński 1189 12 282 10 5 9 POL Rzepin COA 1.svg Rzepin
Skwierzyński 658 8984 14 1 4 POL Skwierzyna COA.svg Skwierzyna
Strzelecki 1102 26 029 24 3 13 POL Strzelce Krajeńskie COA.svg Strzelce Krajeńskie
Sulęciński 1120 13 542 12 1 9 POL Sulęcin COA.svg Sulęcin
Szamotulski 1076 59 992 56 4 10 POL Szamotuły COA.svg Szamotuły
Średzki 800 47 313 60 3 7 POL Środa Wielkopolska COA.svg Środa
Śremski 910 55 528 61 5 5 POL Śrem COA.svg Śrem
Świebodziński 911 27 091 30 3 13 POL Świebodzin COA.svg Świebodzin
Turecki 1591 114 338 72 4 13 POL Turek COA.svg Turek
Wągrowiecki 1037 50 772 49 3 6 POL Wągrowiec COA 1.svg Wągrowiec
Wolsztyński 754 41 617 55 2 6 POL Wolsztyn COA.svg Wolsztyn
Wrzesiński 608 43 042 71 2 5 POL Września COA.svg Września
Wschowski 272 11 517 42 2 2 POL Wschowa COA.svg Wschowa
Zielonogórski 875 39 596 45 1 9 POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góra
Żniński 732 38 902 53 2 6 POL Żnin COA.svg Żnin
m. Gniezno 18 30 292 1683 1 0 POL Gniezno COA.svg Gniezno
m. Poznań 226 267 978 1186 1 0 POL Poznań COA.svg Poznań

Województwo rzeszowskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo rzeszowskie
Brzozowski 684 75 988 111 2 7 POL Brzozów COA.svg Brzozów
Dębicki 1141 113 323 99 4 10 POL Dębica N COA.svg Dębica
Gorlicki 1079 96 585 90 2 11 POL Gorlice COA 1.svg Gorlice
Jarosławski 1397 132 938 95 3 11 POL Jarosław COA.svg Jarosław
Jasielski 1055 104 104 99 1 12 POL Jasło COA.svg Jasło
Kolbuszowski 873 65 670 75 2 7 POL Kolbuszowa COA.svg Kolbuszowa
Krośnieński 934 102 064 109 2 11 POL Krosno COA.svg Krosno
Lesko 1622 39 354 24 1 12 POL Lesko COA.svg Lesko
Lubaczowski 1258 54 189 43 2 11 POL Lubaczów COA.svg Lubaczów
Łańcucki 889 100 238 113 2 8 POL Łańcut COA.svg Łańcut
Mielecki 901 75 604 84 2 9 POL Mielec COA.svg Mielec
Niżański 973 65 701 68 3 8 POL gmina Nisko COA.svg Nisko
Przemyski 1479 89 842 61 1 10 POL Przemyśl COA.svg Przemyśl
Przeworski 415 66 103 159 2 5 POL Przeworsk COA.svg Przeworsk
Rzeszowski 1270 193 833 153 5 11 POL Rzeszów COA.svg Rzeszów
Sanocki 1282 87 997 69 2 8 POL Sanok COA.svg Sanok
Tarnobrzeski 949 71 867 76 3 9 POL Tarnobrzeg COA.svg Tarnobrzeg

Województwo szczecińskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo szczecińskie
Białogardzki 1650 70 512 43 3 12 POL Białogard COA 1.svg Białogard
Bytowski 617 18 778 30 1 8 POL Bytow COA.svg Bytów
Chojeński 1374 19 537 14 7 10 POL Dębno COA 1.svg Dębno
Choszczeński 1265 16 112 13 3 9 POL Choszczno COA 1.svg Choszczno
Człuchowski 1686 29 975 18 5 9 POL Człuchów COA.svg Człuchów
Drawski 1210 24 042 20 3 6 POL Drawsko Pomorskie COA.svg Drawsko Pomorskie
Gryficki 765 31 932 42 2 8 POL Gryfice COA 1.svg Gryfice
Gryfiński 1108 14 138 13 3 12 POL Gryfino COA 1.svg Gryfino
Kamieński 1138 10 934 10 1 12 POL Kamień Pomorski COA.svg Kamień Pomorski
Kołobrzeski 930 37 325 40 2 10 Herb Kolobrzegu.svg Kołobrzeg
Koszaliński 1286 56 386 44 2 12 POL Koszalin COA.svg Koszalin
Łobeski 1191 22 699 19 4 11 POL Łobez COA.svg Łobez
Miastecki 1213 28 369 23 1 7 POL Miastko COA 1.svg Miastko
Myśliborski 1145 26 059 23 3 8 POL Myślibórz COA.svg Myślibórz
Nowogardzki 1262 20 463 16 4 12 POL Nowogard COA.svg Nowogard
Pyrzycki 1046 16 981 16 2 7 POL Pyrzyce COA 1.svg Pyrzyce
Sławieński 1555 68 533 44 3 9 POL Sławno COA 1.svg Sławno
Słupski 2268 125 553 55 2 19 POL Słupsk COA 1.svg Słupsk
Stargardzki 1219 22 698 19 5 11 POL Stargard Szczecinski COA.svg Stargard Szczeciński
Szczecinecki 2093 61 479 29 4 10 POL Szczecinek COA.svg Szczecinek
Szczeciński 402 11 758 29 1 6 POL Szczecin COA.svg Szczecin
Wałecki 2152 36 435 17 5 10 POL Wałcz COA.svg Wałcz
Woliński 346 21 309 62 3 3 POL Świnoujście COA 1.svg Świnoujście
Złotowski 980 27 612 28 2 9 POL Złotów COA 1.svg Złotów
m. Szczecin 351 72 948 208 1 0 POL Szczecin COA.svg Szczecin

Województwo śląskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo katowickie
Będziński 459 176 564 385 3 10 POL Będzin COA.svg Będzin
Bielski 349 59 622 244 1 11 POL Bielsko-Biała COA.svg Bielsko-Biała
Bytomski 107 77 541 724 0 9 Bytom herb.svg Bytom
Cieszyński 662 83 005 125 2 18 POL Cieszyn COA.svg Cieszyn
Dobrodzieński 323 17 690 55 1 4 POL Dobrodzień COA.svg Dobrodzień
Gliwicki 851 80 569 95 2 12 POL Gliwice COA.svg Gliwice
Głubczycki 692 66 081 96 3 10 POL Głubczyce COA.svg Głubczyce
Grodkowski 520 36 702 71 2 8 POL Grodków COA.svg Grodków
Katowicki 213 328 272 1541 2 25 Katowice Herb.svg Katowice
Kluczborski 555 43 308 78 3 7 POL Kluczbork COA.svg Kluczbork
Kozielski 663 66 636 100 1 10 POL Kędzierzyn Koźle COA.svg Koźle
Lubliniecki 715 47 501 66 2 8 POL Lubliniec COA1.svg Lubliniec
Niemodliński 605 33 298 55 1 7 POL Niemodlin COA.svg Niemodlin
Nyski 714 71 988 101 3 13 POL Nysa COA.svg Nysa
Oleski 893 45 956 52 2 11 POL Olesno COA 1.svg Olesno
Opolski 1427 136 826 96 2 20 POL Opole COA.svg Opole
Prudnicki 799 90 738 114 3 11 POL Prudnik COA.svg Prudnik
Pszczyński 1046 154 829 148 3 24 POL Pszczyna COA.svg Pszczyna
Raciborski 544 64 197 118 1 10 POL Racibórz COA old.svg Racibórz
Rybnicki 890 215 834 242 3 28 POL Rybnik COA.svg Rybnik
Strzelecki 892 75 000 84 3 14 POL Strzelce Opolskie COA.svg Strzelce Opolskie
Tarnogórski 268 103 901 388 3 12 Herb TarnowskieGory.svg Tarnowskie Góry
Zawierciański 945 111 407 118 1 15 POL Zawiercie COA.svg Zawiercie
m. Bielsko b.d. 25 725 b.d. 1 0 POL Bielsko-Biała COA.svg Bielsko-Biała
m. Bytom 30 93 179 3107 1 0 Bytom herb.svg Bytom
m. Chorzów 32 110 675 3459 1 0 POL Chorzów COA.svg Chorzów
m. Gliwice 56 95 980 1714 1 0 POL Gliwice COA.svg Gliwice
m. Katowice 42 128 290 3055 1 0 Katowice Herb.svg Katowice
m. Sosnowiec 33 77 853 2361 1 0 Sosnowiec Herb.svg Sosnowiec
m. Zabrze 44 104 184 2368 1 0 POL Zabrze COA.svg Zabrze

Województwo warszawskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo warszawskie
Błoński 1074 138 885 129 4 13 POL Grodzisk Mazowiecki COA.svg Grodzisk Mazowiecki
Ciechanowski 1209 75 072 62 1 10 POL Ciechanów COA.svg Ciechanów
Działdowski 842 40 639 48 2 8 POL Działdowo COA.svg Działdowo
Garwoliński 2044 158 348 77 2 19 POL Garwolin COA.svg Garwolin
Gostyniński 1147 73 157 64 2 11 POL Gostynin COA.svg Gostynin
Grójecki 1699 122 539 72 4 18 POL Grójec COA.svg Grójec
Makowski 1136 48 728 43 2 8 POL Maków Mazowiecki COA.svg Maków Mazowiecki
Miński 1228 98 358 80 2 15 POL Mińsk Mazowiecki COA.svg Mińsk Mazowiecki
Mławski 1486 94 390 64 1 14 POL Mława COA.svg Mława
Ostrołęcki 2281 103 537 45 1 12 POL Ostrołęka COA.svg Ostrołęka
Ostrowski 1467 89 109 61 2 11 Herb ostrowi.svg Ostrów Mazowiecka
Płocki 1485 121 528 82 2 15 POL Płock COA.svg Płock
Płoński 1289 79 633 62 1 12 POL Płońsk COA.svg Płońsk
Przasnyski 1410 63 744 45 2 10 POL Przasnysz COA.svg Przasnysz
Pułtuski 1527 93 099 61 4 11 POL Pułtusk COA.svg Pułtusk
Radzymiński 1076 79 659 74 2 11 POL Radzymin COA.svg Radzymin
Sierpecki 1204 80 378 67 3 13 POL Sierpc COA.svg Sierpc
Sochaczewski 1052 72 246 69 1 10 POL Sochaczew COA.svg Sochaczew
Sokołowski 1276 75 599 59 1 12 POL Sokołów Podlaski COA.svg Sokołów Podlaski
Warszawski 1766 326 768 185 7 26 POL Warszawa COA.svg Warszawa
Węgrowski 1301 79 004 61 1 14 POL Węgrów COA.svg Węgrów

Województwo wrocławskie (1946)[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.(km²) Ludność Mieszk.
/km²
Miasta Gminy Siedziba
Województwo wrocławskie
Bolesławiecki 1058 25 700 24 2 7 POL Bolesławiec COA 1.svg Bolesławiec
Brzeski 605 40 724 67 2 9 POL Brzeg COA old.svg Brzeg
Bystrzycki 780 84 831 109 3 10 POL Bystrzyca Kłodzka alt COA.svg Bystrzyca Kłodzka
Dzierżoniowski 546 81 436 149 3 8 POL Dzierżoniów COA.svg Dzierżoniów
Głogowski 1256 29 733 24 4 9 Herb glogow.jpg Głogów
Górowski 760 21 403 28 3 6 POL Góra COA.svg Góra
Jaworski 610 51 606 85 2 7 POL Jawor COA.svg Jawor
Jeleniogórski 691 132 484 192 3 10 POL Jelenia Góra COA 1.svg Jelenia Góra
Kamiennogórski 427 55 876 131 3 10 POL Kamienna Góra COA.svg Kamienna Góra
Kłodzki 850 151 885 179 7 10 POL Kłodzko COA 1.svg Kłodzko
Kożuchowski 731 26 753 37 3 8 POL Kożuchów COA.svg Kożuchów
Legnicki 638 46 758 73 2 7 Legnica herb.svg Legnica
Lubański 524 63 630 121 4 12 POL Lubań COA.svg Lubań
Lubiński 713 17 057 24 2 8 POL Lubin COA.svg Lubin
Lwówecki 744 61 565 83 6 11 POL Lwówek Śląski COA.svg Lwówek Śląski
Milicki 931 25 477 27 3 8 POL Milicz COA.svg Milicz
Namysłowski 501 20 780 42 1 9 POL Namysłów COA.svg Namysłów
Oleśnicki 894 38 709 43 2 9 Arms Olesnica.png Oleśnica
Oławski 560 39 029 70 1 10 POL Oława COA.svg Oława
Strzeliński 588 55 019 94 2 13 POL Strzelin COA.svg Strzelin
Sycowski 431 18 322 42 3 5 POL Syców COA.svg Syców
Szprotawski 744 14 150 19 2 6 POL Szprotawa COA.svg Szprotawa
Średzki 746 44 069 59 1 8 POL Środa Śląska COA.svg Środa Śląska
Świdnicki 657 84 338 128 3 9 POL Świdnica COA.svg Świdnica
Trzebnicki 820 22 682 28 2 7 POL Trzebnica COA.svg Trzebnica
Wałbrzyski 416 124 443 299 5 8 POL Wałbrzych COA.svg Wałbrzych
Wołowski 1018 36 968 36 6 7 POL Wołów COA.svg Wołów
Wrocławski 877 69 877 80 3 8 Herb wroclaw.svg Wrocław
Ząbkowicki 775 96 390 124 6 15 POL Ząbkowice Śląskie COA.svg Ząbkowice Śląskie
Zgorzelecki 836 25 623 31 2 7 POL Zgorzelec COA.svg Zgorzelec
Złotoryjski 850 49 893 59 3 9 POL Złotoryja COA 1.svg Złotoryja
Żagański 727 12 959 18 1 7 POL Żagań COA.svg Żagań
Żarski 1230 27 348 22 6 15 POL Żary COA.svg Żary
m. Wałbrzych 22 72 976 3318 1 0 POL Wałbrzych COA.svg Wałbrzych
m. Wrocław 175 170 656 975 1 0 Herb wroclaw.svg Wrocław

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • S. Jankowiak. Trudny "powrót do macierzy"
  • Wielka encyklopedia powszechna PWN
  • Wielki atlas historyczny, 2002. Warszawa: Wydawnictwo Demart.
  • Narodowy atlas Polski, 1973-1978. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich-Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk

Przypisy

  1. pPodano daty wejścia w życie danej zmiany. Akty prawne wprowadzające zmiany przeważnie mają wcześniejszą datę, jednak zmiany w podziale administracyjnym wchodziły zawsze w dniu określonym w akcie (przeważnie to dzień wejścia w życie aktu), a nie w dniu wydania aktu.
  2. W powojennej Polsce znalazły się m.in. fragmenty powiatów rawskiego i sokalskiego z przedwojennego województwa lwowskiego. Zgodnie z rozporządzeniem z 9 sierpnia 1945 fragment powiatu rawskiego (gmina Tarnoszyn) został włączony do województwa lubelskiego. Brak jest natomiast źródeł stwierdzających kiedy do województwa lubelskiego zostały włączone inne fragmenty powiatu rawskiego i fragment powiatu sokalskiego (najprawdopodobniej włączenie powiatu sokalskiego nastąpiło to przed włączeniem gminy Tarnoszyn, gdyż w przeciwnym razie powiat sokalski byłby esklawą ówczesnego polskiego fragmentu województwa lwowskiego)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]