Podział administracyjny Polski 1944-1946

Polska Rzeczpospolita Ludowa

Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka PRL Ustrój polityczny Konstytucja Sejm Rada Społeczno-Gospodarcza Trybunał Konstytucyjny Rada Państwa Przewodniczący Rząd Premier Podział administracyjny 1944-46 Podział administracyjny 1944-50 Podział administracyjny 1950-57 Podział administracyjny 1957-75 Podział administracyjny 1975-98 Rady Narodowe Partie polityczne Prezydent PRL Senat Wikiprojekt Polityka

Podziały administracyjne Polski 22.08.1944-28.06.1946

 

Na początku 1944 roku, kiedy to Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną granicę Polski, Polska była wówczas podzielona administracyjnie przez niemieckiego okupanta na: tereny włączone do III Rzeszy (Kraj Warty, Gdańsk-Prusy Zachodnie, Prusy Wschodnie wraz z okręgiem białostockim i Górny Śląsk), Generalne Gubernatorstwo i okupowane tereny ZSRR (Komisariat Rzeszy Wschód i Komisariat Rzeszy Ukraina).

W ciągu kolejnych miesięcy front przesuwał się w głąb przedwojennego terytorium Polski. Jednak zgodnie z ustaleniami konferencji teherańskiej z 1943 roku, wiadomym było, że wschodnie ziemie przedwojennej Polski zostaną włączone do ZSRR, a wschodnie tereny Niemiec zostaną włączone do Polski (dokładniejsze określenie tych zmian terytorialnych nastąpiło w czasie konferencji jałtańskiej i konferencji poczdamskiej). Z tego powodu na ziemiach polskich zajętych przez Armię Czerwoną na początku 1944 roku nie utworzono polskiej administracji. Dopiero po przekroczeniu w lipcu 1944 linii Bugu, czyli przyszłej wschodniej granicy Polski, powołano polskie władze w postaci Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN).

Przywrócenie przedwojennego podziału administracyjnego

W miesiąc po rozpoczęciu swojej działalności PKWN wydał Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 21 sierpnia 1944 r. o trybie powołania władz administracji ogólnej I i II instancji (Dz. U. z 1944 r. Nr 2, poz. 8), który wszedł w życie 22 sierpnia 1944. W dekrecie tym (art. 11) zniesiono strukturę administracyjną wprowadzoną przez Niemcy i przywrócono przedwojenny podział administracyjny Polski. W owym czasie front przebiegał na linii Wisły i Narwi, a pod formalną władzą PKWN pozostawało w całości jedynie województwo lubelskie, a w części województwa białostockie, warszawskie, kieleckie, krakowskie i lwowskie.

Zmiany podziału administracyjnego w latach 1944-46

20 września 1944 weszła w życie Ustawa z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. z 1944 r. Nr 5, poz. 22), zgodnie z którą z województwa łódzkiego wydzielono miasto Łódź, będące odtąd miastem na prawach województwa (Łódź zyskała rangę miasta wydzielonego w ustawowym terminie powołania rady narodowej miasta, czyli 11 listopada 1944 s. 44; miasto wyzwolono dopiero 19 stycznia 1945).

Kolejnych zmian administracyjnych dokonywał już Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej, który 31 grudnia 1944 zastąpił Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. Nowy rząd 14 marca 1945 dokonał wstępnego podziału administracyjnego ziem niemieckich włączonych do Polski (tzw. Ziemie Odzyskane), jeszcze przed zajęciem wszystkich tych terenów, tworząc na nich 4 okręgi administracyjne nie posiadające statusu województw: Okręg I (Śląsk Opolski), Okręg II (Dolny Śląsk), Okręg III (Pomorze Zachodnie), Okręg IV (Mazurski). Na części z tych terenów faktyczną władzę jeszcze przez pewien czas sprawowała Armia Czerwona (np. w Szczecinie do lipca 1945) lub znajdujące się tam jeszcze władze albo oddziały niemieckie (np. do początków maja 1945 Wrocław).

Kolejne zmiany w podziale administracyjnym następowały dosyć często:

• 1 kwietnia 1945 z województwa kieleckiego przeniesiono do województwa krakowskiego powiat miechowski Dz. U. z 1945 r. Nr 8, poz. 38
• 6 kwietnia 1945 powołano województwo gdańskie, w którego skład wszedł obszar Wolnego Miasta Gdańska i 6 powiatów województwa pomorskiego (gdyński, kartuski, morski, starogardzki, kościerski i tczewski), stolicę województwa pomorskiego przeniesiono z Torunia do Bydgoszczy Dz. U. z 1945 r. Nr 11, poz. 57
• 7 maja 1945 anulowano autonomię województwa śląskiego Dz. U. z 1945 r. Nr 17, poz. 92
• 9 sierpnia 1945 fragment województwa lwowskiego włączono do województwa lubelskiego Dz. U. z 1945 r. Nr 26, poz. 160
• 18 sierpnia 1945 utworzono województwo rzeszowskie z pozostałej w Polsce części województwa lwowskiego i 4 powiatów województwa krakowskiego (dębicki, gorlicki, jasielski i mielecki) oraz zmieniono granice województw: śląskiego, krakowskiego, kieleckiego, białostockiego i warszawskiego (powiaty będziński i zawierciański przeniesiono z województwa kieleckiego do śląskiego, olkuski z kieleckiego do krakowskiego oraz łomżyński z warszawskiego do białostockiego) Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 168, Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167
• 25 września 1945 część powiatów z Ziem Odzyskanych przekazano pod zarząd wojewodom: gdańskiemu (powiaty Elbląg, Malbork, Sztum, Kwidzyń, Lębork, Bytów, Miastko, Słupsk i Sławno), białostockiemu (Gołdap, Ełk i Olecko), pomorskiemu (Złotów i Człochów), poznańskiemu (Piła, Trzcianka, Strzelce, Gorzów, Skwierzyna, Rypin, Cielęcin, Międzyrzec, Babimost, Krosno, Sulichów, Wschowa, Gubin i Zielona Góra) – powiaty te de facto stały się częściami województw, choć de iure w dalszym ciągu stanowiły części Ziem Odzyskanych (M. P. z 1945 r. nr 29, poz. 77)

Seria głównych zmian w podziale administracyjnym zakończyła się 28 czerwca 1946, kiedy to obszar Ziem Odzyskanych włączono do zasadniczego podziału kraju tworząc na nim trzy nowe województwa (olsztyńskie, szczecińskie i wrocławskie) oraz część ziem włączając do województw: białostockiego, gdańskiego, poznańskiego i śląskiego (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych., Dz. U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177).

Od 28 czerwca 1946 Polska dzieliła się na 14 województw oraz 2 miasta wydzielone:

• województwo białostockie
• województwo pomorskie
• województwo gdańskie
• województwo śląskie
• województwo kieleckie
• województwo krakowskie
• województwo lubelskie
• województwo łódzkie
• województwo olsztyńskie
• województwo poznańskie
• województwo rzeszowskie
• województwo szczecińskie
• województwo warszawskie
• województwo wrocławskie
• miasta wydzielone:
  • Warszawa
  • Łódź

Województwa (1946)

Województwo		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Podział administracyjny Polski
Białostockie		22 552	917 563	41	35	128	Białystok
Gdańskie		10 725	732 150	68	24	111	Gdańsk
Kieleckie		18 053	1 717 303	95	27	213	Kielce
Krakowskie		15 918	2 133 389	134	43	186	Kraków
Lubelskie		27 742	1 889 650	68	29	236	Lublin
Łódzkie		20 234	1 772 420	88	38	232	Łódź
Olsztyńskie		19 319	351 828	18	36	136	Olsztyn
Pomorskie		20 029	1 406 493	70	52	187	Bydgoszcz
Poznańskie		39 244	2 422 113	62	132	340	Poznań
Rzeszowskie		18 201	1 535 400	84	39	160	Rzeszów
Szczecińskie		30 252	892 567	30	72	230	Szczecin
Śląskie		15 369	2 823 351	184	54	297	Katowice
Warszawskie		28 999	2 114 415	73	47	273	Warszawa
Wrocławskie		24 740	1 941 149	78	103	292	Wrocław
Łódź miasto		212	496 929	2344	1	0	Łódź
Warszawa miasto		141	478 755	3396	1	0	Warszawa
Polska		311 730	23 625 475	76	733	3021	Warszawa

Powiaty według województw

Województwo białostockie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo białostockie
Augustowski		1641	42 178	26	1	7	Augustów
Białostocki		3350	137 250	41	8	15	Białystok
Bielski		4628	198 470	43	6	17	Bielsk Podlaski
Ełcki		1115	21 595	19	1	12	Ełk
Gołdapski		613	2 592	4	1	4	Gołdap
Łomżyński		2657	140 657	53	6	19	Łomża
Olecki		856	12 282	14	1	6	Olecko
Sokólski		2531	89 939	36	1	12	Sokółka
Suwalski		2204	79 354	36	2	16	Suwałki
Szczuczyński		1451	55 910	39	3	10	Grajewo
Wysokomazowiecki		1467	80 577	55	4	10	Wysokie Mazowieckie
m. Białystok		39	56 759	1456	1	0	Białystok

Województwo gdańskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo gdańskie
Elbląski		514	27 953	54	2	6	Elbląg
Gdański		1779	82 163	46	4	23	Pruszcz Gdański
Kartuski		1302	66 541	51	1	12	Kartuzy
Kościerski		1162	47 083	41	2	8	Kościerzyna
Kwidzyński		526	21 920	42	1	12	Kwidzyn
Lęborski		1289	46 305	36	2	8	Lębork
Malborski		226	14 811	65	1	4	Malbork
Morski		1281	85 493	67	2	12	Wejherowo
Starogardzki		1127	65 976	59	2	9	Starogard Gdański
Sztumski		623	16 186	26	2	8	Sztum
Tczewski		716	61 996	87	3	9	Tczew
m. Gdańsk		114	117 894	1034	1	0	Gdańsk
m. Gdynia		66	77 829	1179	1	0	Gdynia

Województwo kieleckie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo kieleckie
Częstochowski		1855	168 365	91	2	21	Częstochowa
Iłżecki		1835	156 557	85	2	20	Wierzbnik
Jędrzejowski		1366	103 715	81	1	13	Jędrzejów
Kielecki		2052	226 812	111	3	20	Kielce
Kozienicki		1857	116 878	63	2	19	Kozienice
Opatowski		1639	157 114	96	2	23	Opatów
Pińczowski		1148	117 101	102	3	20	Pińczów
Radomski		2095	163 615	78	3	23	Radom
Sandomierski		1186	112 302	95	3	14	Sandomierz
Stopnicki		1590	129 210	81	2	25	Busko-Zdrój
Włoszczowski		1357	94 924	65	2	14	Włoszczowa
m. Częstochowa		48	101 255	2108	1	0	Częstochowa
m. Radom		25	69 455	2776	1	0	Radom

Województwo krakowskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo krakowskie
Bialski		635	127 610	201	4	8	Biała Krakowska
Bocheński		877	106 423	121	2	11	Bochnia
Brzeski		849	105 245	124	1	11	Brzesko
Chrzanowski		722	127 807	177	5	10	Chrzanów
Dąbrowski		650	65 650	101	2	8	Dąbrowa Tarnowska
Krakowski		767	131 036	171	2	11	Kraków
Limanowski		944	89 919	95	1	11	Limanowa
Miechowski		1353	152 490	113	3	24	Miechów
Myślenicki		988	104 189	105	3	10	Myślenice
Nowosądecki		1571	156 147	99	6	15	Nowy Sącz
Nowotarski		1893	133 912	71	2	20	Nowy Targ
Olkuski		1361	140 734	103	2	14	Olkusz
Tarnowski		881	135 563	154	2	10	Tarnów
Wadowicki		1109	141 274	127	5	13	Wadowice
Żywiecki		1153	115 994	101	2	10	Żywiec
m. Kraków		165	299 396	1815	1	0	Kraków

Województwo lubelskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo lubelskie
Bialski		2122	113 271	53	3	20	Biała Podlaska
Biłgorajski		1720	84 218	49	1	15	Biłgoraj
Chełmski		1975	127 063	64	1	13	Chełm
Hrubieszowski		2164	123 287	57	2	16	Hrubieszów
Krasnostawski		1521	128 922	85	1	14	Krasnystaw
Kraśnicki		1960	137 968	70	2	15	Kraśnik
Lubartowski		1389	98 255	71	2	14	Lubartów
Lubelski		1889	158 039	84	0	16	Lublin
Łukowski		1762	121 134	69	3	17	Łuków
Puławski		1618	139 429	86	2	16	Puławy
Radzyński		1621	89 037	55	2	14	Radzyń Podlaski
Siedlecki		1988	136 002	68	3	22	Siedlce
Tomaszowski		1995	115 849	58	1	17	Tomaszów Lubelski
Włodawski		2326	82 215	35	3	14	Włodawa
Zamojski		1662	135 561	82	2	13	Zamość
m. Lublin		30	99 400	3313	1	0	Lublin

Województwo łódzkie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo łódzkie
Brzeziński		1095	119 570	109	4	15	Brzeziny
Konecki		1619	125 641	78	2	15	Końskie
Kutnowski		922	98 311	107	3	12	Kutno
Łaski		1390	144 798	104	2	18	Łask
Łęczycki		1317	112 147	85	3	15	Łęczyca
Łowicki		1258	107 502	85	2	11	Łowicz
Łódzki		755	90 277	120	4	12	Łódź
Opoczyński		1773	128 332	72	1	22	Opoczno
Piotrkowski		2073	193 788	93	3	21	Piotrków Trybunalski
Radomszczański		2149	174 771	81	2	25	Radomsko
Rawski		1327	92 098	69	3	14	Rawa Mazowiecka
Sieradzki		1618	140 022	87	5	19	Sieradz
Skierniewicki		831	68 943	83	1	8	Skierniewice
Wieluński		2107	176 220	84	3	25	Wieluń

Województwo olsztyńskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo olsztyńskie
Bartoszycki		473	10 978	23	2	5	Bartoszyce
Braniewski		1299	10 701	8	2	9	Braniewo
Giżycki		897	16 674	19	2	6	Giżycko
Iławecki		574	4 484	8	1	6	Górowo Iławeckie
Kętrzyński		1199	18 520	15	1	11	Kętrzyn
Lidzbarski		1096	22 460	21	2	8	Lidzbark Warmiński
Morąski		1265	21 160	17	1	7	Morąg
Mrągowski		1232	34 396	28	2	9	Mrągowo
Nidzicki		1146	15 444	13	1	7	Nidzica
Olsztyński		1303	29 968	23	1	9	Olsztyn
Ostródzki		1536	31 394	20	3	11	Ostróda
Pasłęcki		858	13 366	16	1	8	Pasłęk
Piski		1684	15 674	9	3	7	Pisz
Reszelski		851	23 002	27	4	8	Biskupiec
Suski		1038	16 606	16	5	7	Iława
Szczycieński		1703	32 681	19	3	9	Szczytno
Węgorzewski		1112	5 267	5	1	9	Węgorzewo
m. Olsztyn		53	29 053	547	1	0	Olsztyn

Województwo pomorskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo bydgoskie
Brodnicki		912	53 355	59	2	12	Brodnica
Bydgoski		1334	53 239	40	3	10	Bydgoszcz
Chełmiński		738	47 659	65	1	10	Chełmno
Chojnicki		1854	67 301	36	2	9	Chojnice
Grudziądzki		758	35 226	46	2	7	Grudziądz
Inowrocławski		1267	63 054	50	2	8	Inowrocław
Lipnowski		1535	93 381	61	2	16	Lipno
Lubawski		833	49 184	59	2	11	Nowe Miasto Lubawskie
Nieszawski		1278	111 101	87	4	13	Aleksandrów Kujawski
Rypiński		1188	77 770	65	1	14	Rypin
Sępoleński		681	29 797	44	3	6	Sępólno Krajeńskie
Szubiński		917	44 217	48	4	7	Szubin
Świecki		1533	76 616	50	2	14	Świecie
Toruński		864	48 928	57	1	12	Toruń
Tucholski		1039	37 660	36	1	8	Tuchola
Wąbrzeski		673	49 738	74	3	9	Wąbrzeźno
Włocławski		1325	132 641	100	7	13	Włocławek
Wyrzyski		1101	60 274	55	6	8	Wyrzysk
m. Bydgoszcz		75	134 614	1795	1	0	Bydgoszcz
m. Grudziądz		28	36 805	1314	1	0	Grudziądz
m. Inowrocław		37	35 808	968	1	0	Inowrocław
m. Toruń		59	68 035	1154	1	0	Toruń

Województwo poznańskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo poznańskie
Babimojski		282	9 186	33	2	3	Babimost
Chodzieski		893	38 952	44	4	6	Chodzież
Czarnkowski		919	37 401	41	2	5	Czarnków
Gnieźnieński		1126	51 098	45	3	9	Gniezno
Gorzowski		1253	46 931	37	3	11	Gorzów Wielkopolski
Gostyński		701	55 336	79	4	6	Gostyń
Gubiński		513	6 174	12	1	5	Gubin
Jarociński		1124	85 180	76	3	8	Jarocin
Kaliski		1478	161 966	110	3	18	Kalisz
Kępiński		1179	82 922	70	3	12	Kępno
Kolski		1097	93 411	85	3	11	Koło
Koniński		2152	167 474	78	8	23	Konin
Kościański		1057	73 458	69	5	9	Kościan
Krośnieński		1307	14 238	11	2	10	Krosno Odrzańskie
Krotoszyński		915	70 560	77	6	8	Krotoszyn
Leszczyński		827	55 882	68	3	7	Leszno
Międzychodzki		755	25 761	34	2	5	Międzychód
Międzyrzecki		706	20 511	29	4	10	Międzyrzecz
Mogileński		1059	61 482	58	4	7	Mogilno
Nowotomyski		1276	74 766	59	6	9	Nowy Tomyśl
Obornicki		966	43 963	46	3	5	Oborniki
Ostrowski		1194	101 591	85	4	12	Ostrów Wielkopolski
Pilski		967	36 933	38	3	9	Piła
Poznański		1089	74 756	69	3	10	Poznań
Rawicki		523	43 366	83	5	5	Rawicz
Rzepiński		1189	12 282	10	5	9	Rzepin
Skwierzyński		658	8 984	14	1	4	Skwierzyna
Strzelecki		1102	26 029	24	3	13	Strzelce Krajeńskie
Sulęciński		1120	13 542	12	1	9	Sulęcin
Szamotulski		1076	59 992	56	4	10	Szamotuły
Średzki		800	47 313	60	3	7	Środa
Śremski		910	55 528	61	5	5	Śrem
Świebodziński		911	27 091	30	3	13	Świebodzin
Turecki		1591	114 338	72	4	13	Turek
Wągrowiecki		1037	50 772	49	3	6	Wągrowiec
Wolsztyński		754	41 617	55	2	6	Wolsztyn
Wrzesiński		608	43 042	71	2	5	Września
Wschowski		272	11 517	42	2	2	Wschowa
Zielonogórski		875	39 596	45	1	9	Zielona Góra
Żniński		732	38 902	53	2	6	Żnin
m. Gniezno		18	30 292	1683	1	0	Gniezno
m. Poznań		226	267 978	1186	1	0	Poznań

Województwo rzeszowskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo rzeszowskie
Brzozowski		684	75 988	111	2	7	Brzozów
Dębicki		1141	113 323	99	4	10	Dębica
Gorlicki		1079	96 585	90	2	11	Gorlice
Jarosławski		1397	132 938	95	3	11	Jarosław
Jasielski		1055	104 104	99	1	12	Jasło
Kolbuszowski		873	65 670	75	2	7	Kolbuszowa
Krośnieński		934	102 064	109	2	11	Krosno
Lesko		1622	39 354	24	1	12	Lesko
Lubaczowski		1258	54 189	43	2	11	Lubaczów
Łańcucki		889	100 238	113	2	8	Łańcut
Mielecki		901	75 604	84	2	9	Mielec
Niżański		973	65 701	68	3	8	Nisko
Przemyski		1479	89 842	61	1	10	Przemyśl
Przeworski		415	66 103	159	2	5	Przeworsk
Rzeszowski		1270	193 833	153	5	11	Rzeszów
Sanocki		1282	87 997	69	2	8	Sanok
Tarnobrzeski		949	71 867	76	3	9	Tarnobrzeg

Województwo szczecińskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo szczecińskie
Białogardzki		1650	70 512	43	3	12	Białogard
Bytowski		617	18 778	30	1	8	Bytów
Chojeński		1374	19 537	14	7	10	Dębno
Choszczeński		1265	16 112	13	3	9	Choszczno
Człuchowski		1686	29 975	18	5	9	Człuchów
Drawski		1210	24 042	20	3	6	Drawsko Pomorskie
Gryficki		765	31 932	42	2	8	Gryfice
Gryfiński		1108	14 138	13	3	12	Gryfino
Kamieński		1138	10 934	10	1	12	Kamień Pomorski
Kołobrzeski		930	37 325	40	2	10	Kołobrzeg
Koszaliński		1286	56 386	44	2	12	Koszalin
Łobeski		1191	22 699	19	4	11	Łobez
Miastecki		1213	28 369	23	1	7	Miastko
Myśliborski		1145	26 059	23	3	8	Myślibórz
Nowogardzki		1262	20 463	16	4	12	Nowogard
Pyrzycki		1046	16 981	16	2	7	Pyrzyce
Sławieński		1555	68 533	44	3	9	Sławno
Słupski		2268	125 553	55	2	19	Słupsk
Stargardzki		1219	22 698	19	5	11	Stargard Szczeciński
Szczecinecki		2093	61 479	29	4	10	Szczecinek
Szczeciński		402	11 758	29	1	6	Szczecin
Wałecki		2152	36 435	17	5	10	Wałcz
Woliński		346	21 309	62	3	3	Świnoujście
Złotowski		980	27 612	28	2	9	Złotów
m. Szczecin		351	72 948	208	1	0	Szczecin

Województwo śląskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo katowickie
Będziński		459	176 564	385	3	10	Będzin
Bielski		349	59 622	244	1	11	Bielsko-Biała
Bytomski		107	77 541	724	0	9	Bytom
Cieszyński		662	83 005	125	2	18	Cieszyn
Dobrodzieński		323	17 690	55	1	4	Dobrodzień
Gliwicki		851	80 569	95	2	12	Gliwice
Głubczycki		692	66 081	96	3	10	Głubczyce
Grodkowski		520	36 702	71	2	8	Grodków
Katowicki		213	328 272	1541	2	25	Katowice
Kluczborski		555	43 308	78	3	7	Kluczbork
Kozielski		663	66 636	100	1	10	Koźle
Lubliniecki		715	47 501	66	2	8	Lubliniec
Niemodliński		605	33 298	55	1	7	Niemodlin
Nyski		714	71 988	101	3	13	Nysa
Oleski		893	45 956	52	2	11	Olesno
Opolski		1427	136 826	96	2	20	Opole
Prudnicki		799	90 738	114	3	11	Prudnik
Pszczyński		1046	154 829	148	3	24	Pszczyna
Raciborski		544	64 197	118	1	10	Racibórz
Rybnicki		890	215 834	242	3	28	Rybnik
Strzelecki		892	75 000	84	3	14	Strzelce Opolskie
Tarnogórski		268	103 901	388	3	12	Tarnowskie Góry
Zawierciański		945	111 407	118	1	15	Zawiercie
m. Bielsko		b.d.	25 725	b.d.	1	0	Bielsko-Biała
m. Bytom		30	93 179	3107	1	0	Bytom
m. Chorzów		32	110 675	3459	1	0	Chorzów
m. Gliwice		56	95 980	1714	1	0	Gliwice
m. Katowice		42	128 290	3055	1	0	Katowice
m. Sosnowiec		33	77 853	2361	1	0	Sosnowiec
m. Zabrze		44	104 184	2368	1	0	Zabrze

Województwo warszawskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo warszawskie
Błoński		1074	138 885	129	4	13	Grodzisk Mazowiecki
Ciechanowski		1209	75 072	62	1	10	Ciechanów
Działdowski		842	40 639	48	2	8	Działdowo
Garwoliński		2044	158 348	77	2	19	Garwolin
Gostyniński		1147	73 157	64	2	11	Gostynin
Grójecki		1699	122 539	72	4	18	Grójec
Makowski		1136	48 728	43	2	8	Maków Mazowiecki
Miński		1228	98 358	80	2	15	Mińsk Mazowiecki
Mławski		1486	94 390	64	1	14	Mława
Ostrołęcki		2281	103 537	45	1	12	Ostrołęka
Ostrowski		1467	89 109	61	2	11	Ostrów Mazowiecka
Płocki		1485	121 528	82	2	15	Płock
Płoński		1289	79 633	62	1	12	Płońsk
Przasnyski		1410	63 744	45	2	10	Przasnysz
Pułtuski		1527	93 099	61	4	11	Pułtusk
Radzymiński		1076	79 659	74	2	11	Radzymin
Sierpecki		1204	80 378	67	3	13	Sierpc
Sochaczewski		1052	72 246	69	1	10	Sochaczew
Sokołowski		1276	75 599	59	1	12	Sokołów Podlaski
Warszawski		1766	326 768	185	7	26	Warszawa
Węgrowski		1301	79 004	61	1	14	Węgrów

Województwo wrocławskie (1946)

Powiat		Pow.(km²)	Ludność	Mieszk. /km²	Miasta	Gminy	Siedziba
Województwo wrocławskie
Bolesławiecki		1058	25 700	24	2	7	Bolesławiec
Brzeski		605	40 724	67	2	9	Brzeg
Bystrzycki		780	84 831	109	3	10	Bystrzyca Kłodzka
Dzierżoniowski		546	81 436	149	3	8	Dzierżoniów
Głogowski		1256	29 733	24	4	9	Głogów
Górowski		760	21 403	28	3	6	Góra
Jaworski		610	51 606	85	2	7	Jawor
Jeleniogórski		691	132 484	192	3	10	Jelenia Góra
Kamiennogórski		427	55 876	131	3	10	Kamienna Góra
Kłodzki		850	151 885	179	7	10	Kłodzko
Kożuchowski		731	26 753	37	3	8	Kożuchów
Legnicki		638	46 758	73	2	7	Legnica
Lubański		524	63 630	121	4	12	Lubań
Lubiński		713	17 057	24	2	8	Lubin
Lwówecki		744	61 565	83	6	11	Lwówek Śląski
Milicki		931	25 477	27	3	8	Milicz
Namysłowski		501	20 780	42	1	9	Namysłów
Oleśnicki		894	38 709	43	2	9	Oleśnica
Oławski		560	39 029	70	1	10	Oława
Strzeliński		588	55 019	94	2	13	Strzelin
Sycowski		431	18 322	42	3	5	Syców
Szprotawski		744	14 150	19	2	6	Szprotawa
Średzki		746	44 069	59	1	8	Środa Śląska
Świdnicki		657	84 338	128	3	9	Świdnica
Trzebnicki		820	22 682	28	2	7	Trzebnica
Wałbrzyski		416	124 443	299	5	8	Wałbrzych
Wołowski		1018	36 968	36	6	7	Wołów
Wrocławski		877	69 877	80	3	8	Wrocław
Ząbkowicki		775	96 390	124	6	15	Ząbkowice Śląskie
Zgorzelecki		836	25 623	31	2	7	Zgorzelec
Złotoryjski		850	49 893	59	3	9	Złotoryja
Żagański		727	12 959	18	1	7	Żagań
Żarski		1230	27 348	22	6	15	Żary
m. Wałbrzych		22	72 976	3318	1	0	Wałbrzych
m. Wrocław		175	170 656	975	1	0	Wrocław

Bibliografia

• S. Jankowiak. Trudny "powrót do macierzy"
• Wielka encyklopedia powszechna PWN
• Wielki atlas historyczny, 2002. Warszawa: Wydawnictwo Demart.
• Narodowy atlas Polski, 1973-1978. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich-Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk

Zobacz też

• Województwo
• Powiaty w Polsce od 1945