Poeci wyklęci

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Poeci wyklęci, także poeci przeklęci (z fr. poètes maudits) – termin będący określeniem grupy poetów, którzy stali się udziałem licznych skandali obyczajowych, ich twórczość literacka spotykała się zwykle z odrzuceniem współczesnych, po śmierci autorów stając się przedmiotem kultu.

Poeta wyklęty to poeta zbuntowany przeciw społeczeństwu, outsider przekraczający normy obyczajowe. Typowe elementy biografii poety wyklętego to nadużywanie bądź uzależnienie od alkoholu lub narkotyków, obłęd, popadanie w konflikty z prawem, wczesna, często samobójcza śmierć. Za pierwowzór poety wyklętego uznaje się francuskiego średniowiecznego poetę François Villona, który prowadził awanturniczy tryb życia. Chociaż Villon uzyskał wykształcenie na Sorbonie, wybrał życie przestępcy.

W literaturze po raz pierwszy termin ten pojawił się w sztuce Alfreda de Vigny'ego Stello (1832). Rozpowszechniony został jednak przez Paula Verlaine'a, który użył go w swojej książce Les poètes maudits (wyd. 1884) do określenia sześciu współczesnych mu poetów (w tym siebie). Poètes maudits według Verlaine'a to: Tristan Corbière, Arthur Rimbaud, Stéphane Mallarmé, Marceline Desbordes-Valmore, Villiers de l'Isle-Adam i Pauvre Lelian (anagram imienia i nazwiska Paula Verlaine'a).

We Francji do poetów wyklętych zalicza się tradycyjnie: Charles'a Baudelaire'a, Arthura Rimbaud, Paula Verlaine'a, czasem również Stéphane'a Mallarmégo, Comte de Lautréamonta i Maxa Jacoba. W literaturze amerykańskiej są to: Edgar Allan Poe, Sylvia Plath i Jim Morrison[1]; w literaturze angielskiej - William Blake i John Keats; w literaturze rosyjskiej - Aleksandr Błok, a w literaturze polskiej: Andrzej Bursa, Edward Stachura, Kazimierz Ratoń, Jan Rybowicz, Christian Belwit, Ireneusz Iredyński, Ryszard Milczewski-Bruno, Walek Dzedzej, Stanisław Grochowiak, Rafał Wojaczek, Stanisław Czycz, Marian Ośniałowski, Włodzimierz Szymanowicz, Józef Gielo i Andrzej Babiński. Do tego grona zalicza się również Olę Hanssona, szwedzkiego pisarza i eseistę[2].

Życie poety wyklętego prowadził również współczesny amerykański pisarz i poeta - Charles Bukowski.

Przypisy

  1. Zaliczenie Jima Morrisona do grona sugeruje Włodzimierz Szturc w książce O obrotach sfer romantycznych, Kraków 1997, str. 193, autor antologii poezji Poeci wyklęci. Od Villona do Morrisona, oraz Jerzy Koperski, a także - członkowie The Doors oraz większość badaczy literatury amerykańskiej
  2. J. Tomkowski, Młoda Polska, Warszawa 2001, str. 10

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]