Pogorzelica (gmina Rewal)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pogorzelica
Ulica Wojska Polskiego
Ulica Wojska Polskiego
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryficki
Gmina Rewal
Sołectwo Pogorzelica
Liczba ludności (2009) 119
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-351 (Pogorzelica)
Tablice rejestracyjne ZGY
SIMC 0782853
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Pogorzelica
Pogorzelica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pogorzelica
Pogorzelica
Ziemia 54°06′09″N 15°07′13″E/54,102500 15,120278Na mapach: 54°06′09″N 15°07′13″E/54,102500 15,120278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa miejscowości

Pogorzelicawieś, miejscowość wypoczynkowa z letnim kąpieliskiem morskim w północno-zachodniej Polsce, położona nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Szczecińskim, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Rewal.

Według danych z 1. półrocza 2009 roku wieś miała 119 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Pogorzelica leży w środkowej części wybrzeża woj. zachodniopomorskiego, w północnej części powiatu gryfickiego. Miejscowość położona jest nad Zatoką Pomorską, na północny wschód od jeziora Liwia Łuża, na Wybrzeżu Trzebiatowskim – jednym z mezoregionów Pobrzeża Szczecińskiego.

Miejscowość w całości objęta jest specjalnym obszarem ochrony siedlisk Trzebiatowsko-Kołobrzeskim Pasem Nadmorskim. Na wschód i południe od Pogorzelicy został wytyczony obszar specjalnej ochrony ptaków tzw. „Wybrzeże Trzebiatowskie”.

Pogorzelica znajduje się w północnej części Pomorza Zachodniego. W latach 1946-1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Przez miejscowość przechodzi droga powiatowa nr 0105Z z Niechorza do Konarzewa.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Od zachodu Pogorzelica graniczy poprzez Kanał Liwia Łuża z Niechorzem. Na południowy wschód od wsi znajduje się zarastające jezioro Konarzewo, a na południowy zachód jezioro Liwia Łuża będące rezerwatem ptaków. Na południowy wschód od wsi znajduje się porośnięte borem sosnowym wzniesienie Sowia Góra.

Od centralnej części Pogorzelicy do wschodniej granicy gminy Rewal rozciąga się obszar intensywnej akumulacji eolicznej. W partii przybrzeżnej występują typowe nadmorskie wydmy wałowe o wysokości od 6,0 do 10,0 m n.p.m.[2]

W rejonie Pogorzelicy zaplecze nadmorskie wydmy stanowią pagórki barchanów i wydm parabolicznych pokrywających równinę nadmorską[3].

Od strony lądu miejscowość okala bór sosnowy. Na północny wschód od ośrodków wczasowych w Pogorzelicy na obszarze akumulacji eolicznej znajdują się siedliska boru suchego. Na wschód od wsi występują siedliska boru bagiennego. Duża koncentracja starodrzewu znajduje się w kierunku północno-wschodnim od Pogorzelicy (sosna w wieku 120–150 lat, enklawa 130-letniej dąbrowy) oraz w bezpośrednim otoczeniu ośrodków wczasowych w Pogorzelicy – starodrzew sosnowy[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obecną Pogorzelicę tworzą dwie dawne osady, przed 1945 rokiem noszące nazwy:

Po 1945 roku wieś początkowo nosiła nazwę Rybaki[8]. W 1947 r. ustalono urzędowo nazwę Pogorzelica[9].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Pogorzelica – OWS Sandra

W Pogorzelicy nad morzem wyznaczono letnie kąpielisko obejmujące 200 m linii brzegowej[10]. Posiada ono piaszczyste plaże.

Infrastrukturę stanowią drewniane domki letniskowe zlokalizowane na zapleczu wydmy nadmorskiej[3]. Układ wsi tworzy 15 ulic. W Pogorzelicy mieści się urząd pocztowy (czynny w sezonie letnim) oraz kościół filialny parafii w Niechorzu.

Przez Pogorzelicę przebiega szlak turystyczny szlak turystyczny zielony Szlak Liwiej Łuży.

We wsi znajduje się zabytkowy dworzec Gryfickiej Kolei Wąskotorowej z przełomu XIX/XX wieku[11]. Linia została uruchomiona 1 maja 1913 roku. Budynek stacji zbudowano na obszarze dawnej wsi (niem.) Fischerkathen obejmującej rejon obecnych ulic Spokojnej i Leśnej.

Kąpielisko w Pogorzelicy w latach 2006–2013 otrzymywała wyróżnienie Błękitną Flagę.

Społeczność lokalna[edytuj | edytuj kod]

Samorząd gminy Rewal utworzył jednostkę pomocniczą "Sołectwo Pogorzelica", obejmujące jedynie miejscowość Pogorzelica. Mieszkańcy wsi wybierają na zebraniu wiejskim sołtysa oraz radę sołecką, która składa się z 5 osób[12].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Kolej wąskotorowa[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywa kolejki wąskotorowej (typ Lxd2, numer 473), linia Pogorzelica-Gryfice
Information icon.svg Osobny artykuł: Gryficka Kolej Wąskotorowa.

Przez Pogorzelicę przebiega trasa Gryfickiej Kolei Wąskotorowej, po której w sezonie wiosenno-letnim kursuje zabytkowy skład, zwany "Ciuchcią Retro". Przewozy turystyczne prowadzone są na 40-kilometrowej trasie GryficeTrzęsaczNiechorze – Pogorzelica (jeden pociąg dziennie) i na krótszym, dziesięciokilometrowym odcinku z Trzęsacza do Pogorzelicy – cztery razy dziennie[13].

W skład taboru wchodzą trzy rodzaje wagonów: odkryte (wykorzystywane w dni pogodne), zamknięte (wykorzystywane w dni deszczowe) oraz zabytkowy wagon barowy[14]. Pociąg ciągnięty jest przez rumuńską lokomotywę spalinową Lxd2, natomiast od 1 czerwca w każdy piątek i sobotę wagoniki ciągnie zabytkowy parowóz Px48 "Parys", rozwijający maksymalną prędkość 25 km/h[13].

Poza sezonem cały zabytkowy tabor można oglądać w Stałej Wystawy Pomorskich Kolei Wąskotorowych w Gryficach, gdzie zgromadzono kilkanaście zachowanych w dobrym stanie różnego typu parowozów i wagonów wąskotorowych[13].

Gazociąg Baltic Pipe[edytuj | edytuj kod]

W odległości kilku km na północny wschód od centrum Pogorzelicy54°06′45,644″N 15°09′04,892″E/54,112679 15,151359 planowano umiejscowić południowy koniec gazociągu wysokiego ciśnienia (15 MPa) Baltic pipe[15]. Gazociąg ten miał łączyć Norwegię z Polską i miał być nim przesyłany gaz ziemny kupowany przez PGNiG od norweskiego koncernu Statoil. Umowa została zerwana pod koniec 2003 roku, a do budowy rurociągu nie doszło[16].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Liczba mieszkańców. Urząd Gminy Rewal. [dostęp 2010-01-29].
  2. 6.2.1 Rzeźba powierzchni ziemi. W: Strategia Rozwoju Gminy Rewal do roku 2015. Urząd Gminy Rewal, 2004-10, s. 40.
  3. 3,0 3,1 Tomasz Arkadiusz Łabuz: Zagospodarowanie wydm nadmorskich w miejscowościach wybrzeża Zatoki Pomorskiej. W: Ryszard K. Borówka, Stanisław Musielak: Środowisko przyrodnicze wybrzeży Zatoki Pomorskiej i Zalewu Szczecińskiego. Szczecin: Wyd. Oficyna In Plus,, 2005, s. 149-158. ISBN 83-89402-30-0.
  4. 6.12.1 Ekosystemy leśne. W: Strategia Rozwoju Gminy Rewal do roku 2015. Urząd Gminy Rewal, 2004-10, s. 49.
  5. nazwę Eiersberg nosiło wówczas pobliskie Skalno
  6. Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt) Nr. 1856 Kirchhagener Fichten, Reichsamt für Landesaufnahme, Berlin, 1940
  7. Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt) Nr. 1956 Karnitz, Reichsamt für Landesaufnahme, Berlin, 1941
  8. Piskorski, Czesław Szczecin i Dolne Przyodrze. Przewodnik wyd. Czytelnik, listopad 1948, s. 109
  9. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. (M.P. z 1947 r. Nr 37, poz. 297, s. 3)
  10. Uchwała Nr XXXVIII/299/13 Rady Gminy Rewal z dnia 24 maja 2013 r. ws. wykazu kąpielisk (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013 r. poz. 2512)
  11. wpisany do rejestru zach.pom. WKZ pod nr rej. A-1286 z dnia 11.05.1995
  12. Uchwała Nr XIV/116/03 Rady Gminy Rewal z dnia 29 października 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2003 r., Nr 111, poz. 1871, s. 13488)
  13. 13,0 13,1 13,2 Anna Ostrowska, Grzegorz Łyś, Robert Wyszyński: Parowozem na plażę. www.rp.pl, 2008-04-12. [dostęp 19 lipca 2010].
  14. Sandra Nejranowska-Białka: Ciuchcia Retro – kolejka wąskotorowa. www.rewal.net. [dostęp 19 lipca 2010].
  15. Uchwała nr XLIII/311/02 Rady Gminy Rewal z dnia 16 sierpnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r., poz. 1403)
  16. wyborcza.pl.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Pogorzelica w Wikisłowniku