Pojemność czaszki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Race brain size cranial capacity.png
Średnia pojemność czaszki człowieka według regionów zamieszkania (1984). [1]

     1 450 i więcej cm3

     1 400-1 449 cm3

     1 350-1 399 cm3

     1 300-1 349 cm3

     1 250-1 299 cm3

     1 200-1 249 cm3

     poniżej 1 200 cm3

     obszary niezamieszkane

Pojemność czaszki – mierzona (najczęściej) w centymetrach sześciennych średnia objętość mózgoczaszki, w przybliżeniu określająca rozmiar mózgu kręgowców. Wielkość mózgu to najprostsze z kryteriów używanych do porównania mózgów kręgowców i większości bezkręgowców (tych bezkręgowców, które posiadają mózg). Pojemność mózgoczaszki jest używana zamiast wielkości mózgu ponieważ jest ona łatwiejsza do określenia dla żyjących osobników i osiągalna dla kręgowców kopalnych. Wadą używania pojemności mózgoczaszki jest to, że jej korelacja z wielkością mózgu jest generalnie skomplikowana i często słaba.[2]

Przyjmuje się, że pojemniejsza mózgoczaszka czy większy mózg może (lub powinien) generalnie wskazywać na potencjalnie większą inteligencję organizmu. W rzeczywistości jednak pojemniejsza czaszka w oczywisty sposób często nie oznacza większej inteligencji. Wielkość czaszki/mózgu jest wysoko skorelowana z wielkością zwierzęcia. Np. porównaj wielkości mózgu słonia (5-6 kg) i człowieka (ok. 1,5 kg). Ponadto nawet u osobników tego samego gatunku o zbliżonej masie ciała istnieją nie wpływające na obserwowalną inteligencję znaczące różnice w wielkości mózgu. Spekuluje się, że większy mózg może być konieczny do kontroli bardziej umięśnionego ciała, albo jako element przystosowania do życia w zimnym klimacie, itp.

Rozwinięto także bardziej złożone kryteria porównania cech anatomicznych z "inteligencją", n.p stosunek objętości mózgu do masy ciała zwierzęcia (współczynnik encefalizacji).

Przykładowe pojemności czaszki naczelnych:

Przykładowe pojemności czaszki wybranych kopalnych człowiekowatych:

Takson Pojemność (cm3) Liczba badanych osobników Wiek (milionów lat)
Australopithecus afarensis 438 4 3,6–2,9
Australopithecus africanus 452 7 3,0–2,4
Australopithecus boisei 521 1 2,3–1,4
Australopithecus robustus 530 1 1,9–1,4
Homo habilis 612 6 1,9–1,6
Homo rudolfensis 752 1 2,4–1,6
Homo ergaster 871 3 1,9–1,7

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henry M. McHenry: 23. Introduction to the fossil record of human ancestry. W: The Primate Fossil Record. Walter C. Hartwig (red.). Cambridge University Press, 2002, s. 402. ISBN 0521663156. (ang.)
  • Lynn, R: Race Differences in Intelligence: An Evolutionary Analysis. Augusta, GA: Washington Summit Publishers, 2006. ISBN 159368021X. (ang.)

Przypisy

  1. Kenneth L. Beals, Courtland L. Smith, and Stephen M. Dodd. Brain Size, Cranial Morphology, Climate, and Time Machines CURRENT ANTHROPOLOGY V01. 25, NO 3, June 1984 01984 by The Wenner-Gren Foundation for Anthropological Research 0011-320418412503-0003S2 25 (pp. 304).
  2. 2,0 2,1 John S. Allen, "The Lives of the Brain: human evolution and the organ of mind", Harvard University Press, Apr 2012.
  3. Brown P, Sutikna T, Morwood MJ, et al. "A new small-bodied hominin from the Late Pleistocene of Flores, Indonesia". Nature 431 (7012): 1055–61, 2004. doi:10.1038/nature02999. PMID 15514638.
  4. Kathleen McAuliffe, "If Modern Humans Are So Smart, Why Are Our Brains Shrinking?", Discover, Jan. 20, 2010. http://discovermagazine.com/2010/sep/25-modern-humans-smart-why-brain-shrinking#.UtnaI_go7q4

Przypisy

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.