Pokój w Jassach
| Pokój w Jassach | |||||||
| Data | 9 stycznia 1792 | ||||||
| Miejsce | Jassy | ||||||
| Wynik | zakończenie wojny rosyjsko-tureckiej | ||||||
|
|||||||
Pokój w Jassach – traktat pokojowy zawarty 9 stycznia 1792 (wg starego kalendarza 29 grudnia 1791) w miejscowości Jassy w Mołdawii pomiędzy Rosją a Turcją, kończący wojnę prowadzoną w latach 1787-1792. Rozmowy ze strony rosyjskiej prowadzili G. A. Potiomkin, później A. A. Biezborodko, ze strony tureckiej wielki wezyr Jusup-pasza. Umowa pokojowa w Jassach potwierdzała postanowienia pokoju z 1774 r. i Gieorgiewskiego traktatu 1773 r. oraz innych umów rosyjsko-tureckich, za wyjątkiem postanowień zmienionych tym traktatem. Pokój w Jassach dawał Rosji północne ziemie nad M. Czarnym, łącznie z Krymem. Potwierdził rosyjskie zdobycze terytorialne nad Morzem Czarnym, w tym aneksję Chanatu Krymskiego z 1783. Rosja otrzymywała ziemie między południowym Bugiem i Dniestrem. Pokój ustanowił Dniestr rzeką graniczną. Potwierdzał przywileje dla Mołdawii i Wołoszczyzny przyznane w 1773 r. Na Kaukazie rzeka Kubań stawała się rzeką graniczną pomiędzy Rosją a Turcją. Turcja zrzekała się pretensji do Gruzji i zobowiązywała się nie prowadzić żadnych wrogich działań w stosunku do ziem i narodów gruzińskich. Wzmacniał pozycję Rosji na Kaukazie i Bałkanach.
Z polsko-litewskiego punktu widzenia, pokój w Jassach umożliwił Katarzynie II podjęcie działań zbrojnych (18 maja 1792) w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, mających na celu doprowadzenie do obalenia postanowień Konstytucji 3 maja.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia t. 30 Moskwa 1978.
