Pokój w Jassach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pokój w Jassach
Data 9 stycznia 1792
Miejsce Jassy
Wynik zakończenie wojny rosyjsko-tureckiej
Strony traktatu
Imperium Rosyjskie
Imperium Rosyjskie
Imperium osmańskie
Imperium osmańskie
Przywódcy
Wojna rosyjsko-turecka 1787-1792

Pokój w Jassach – traktat pokojowy zawarty 9 stycznia 1792 (według starego kalendarza 29 grudnia 1791) w miejscowości Jassy w Mołdawii pomiędzy Rosją a Turcją, kończący wojnę prowadzoną w latach 1787-1792. Rozmowy ze strony rosyjskiej prowadzili G. A. Potiomkin, później A. A. Biezborodko, ze strony tureckiej wielki wezyr Jusup-pasza. Umowa pokojowa w Jassach potwierdzała postanowienia pokoju z 1774 r. i Gieorgiewskiego traktatu 1773 r. oraz innych umów rosyjsko-tureckich, z wyjątkiem postanowień zmienionych tym traktatem. Traktat wzmacniał pozycję Rosji nad Morzem Czarnym, na Kaukazie i na Bałkanach.

Postanowienia:

  • przyznawał Rosji północne ziemie nad M. Czarnym, łącznie z Krymem, a tym samym potwierdził rosyjskie zdobycze terytorialne nad Morzem Czarnym, w tym aneksję Chanatu Krymskiego z 1783.
  • Rosja otrzymywała ziemie między Bohem i Dniestrem (Jedysan). Pokój ustanowił Dniestr rzeką graniczną.
  • Potwierdzał przywileje dla Mołdawii i Wołoszczyzny przyznane w 1773 r.
  • Na Kaukazie rzeka Kubań stawała się rzeką graniczną pomiędzy Rosją a Turcją.
  • Turcja zrzekała się pretensji do Gruzji i zobowiązywała się nie prowadzić żadnych wrogich działań w stosunku do ziem i narodów gruzińskich.

Z polsko-litewskiego punktu widzenia, pokój w Jassach umożliwił Katarzynie II podjęcie działań zbrojnych (18 maja 1792) w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, mających na celu doprowadzenie do obalenia postanowień Konstytucji 3 maja.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia t. 30 Moskwa 1978.