Pokój w San Stefano

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wstępny traktat pokojowy w San Stefano – kończący X wojnę rosyjsko-turecką (1877-1878), został podpisany 3 marca 1878 w tureckiej miejscowości San Stefano (obecnie Yeşilköy), w pobliżu Stambułu. Wojna zakończyła się rosyjskim zwycięstwem.

Najważniejsze rezultaty X wojny rosyjsko-tureckiej, zawarte w traktacie w San Stefano, to wyzwolenie Bułgarii spod panowania Imperium Osmańskiego oraz utworzenie niepodległych państw sąsiednich.

Sygnatariuszami dokumentu byli hrabia Nikołaj Ignatjew i Aleksander I. Nielidow z ramienia Rosji oraz Safwet Pasza (Minister Spraw Zagranicznych) i Sadullah Bej (ambasador w Berlinie) w imieniu Turcji. Traktat został podpisany na bazie zawartego 19 stycznia w Adrianopolu zawieszenia broni. Oprócz odzyskania niepodległości Czarnogóra, Serbia i Rumunia uzyskiwały korzyści terytorialne. Rumunia uzyskała północną Dobrudżę. Bośnia i Hercegowina otrzymywały autonomię w ramach Imperium Osmańskiego. Bułgaria (jako wasal Turcji) otrzymywała terytorium od Dunaju do M. Egejskiego i od M. Czarnego do jeziora Ochrydzkiego, była ogłoszona jako autonomiczne księstwo z prawem wyboru księcia. Wojska tureckie miały być wycofane z Bułgarii, wojska rosyjskie pozostawały na jej terytorium na okres dwóch lat. Rosja otrzymywała w ramach traktatu: Batumi, Ardagan, Kars, Bajazet i południową Besarabię, oprócz wysp w delcie Dunaju. Turcja zobowiązywała się wypłacić Rosji 310 mln rubli kontrybucji, przeprowadzić reformy w tureckiej Armenii, utworzyć w Epirze, Tesalii i Albanii zarządy typu wcześniej utworzonych w 1868 na Krecie.

Traktat ten zmieniał sytuację na Bałkanach na korzyść Rosji, której wpływy by znacznie wzrosły, gdyby wszedł w życie. Zgodnie z traktatem miała powstać Wielka Bułgaria pod całkowitym wpływem Rosji. Wzbudziło to niezadowolenie Wielkiej Brytanii i Austro-Węgier, które obawiały się nadmiernego umocnienia Rosji na Bałkanach oraz przejęcia kontroli nad Cieśninami (Dardanele i Bosfor). Zawarty Pokój w San Stefano na kongresie berlińskim w 1878 został zamieniony umową znacznie niewygodniejszą dla Rosji i Bułgarii.

Postanowienia[edytuj | edytuj kod]

  • uznanie przez Turcję niepodległości Serbii i Czarnogóry,
  • Rosja uzyskuje część Besarabii
  • Rumunia zyskuje płn. Dobrudżę
Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia, t - 22, Moskwa 1975.