Pokrój kryształu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pokrój kryształu – jest to charakterystyczny wygląd zewnętrzny pojedynczego kryształu lub grupy kryształów, uwzględniający wzajemne proporcje, wielkości i wykształcenia określonych jego ścian powstających w czasie jego wzrostu. Cecha jest związana z warunkami krystalizacji w jakich rozwijają się kryształy. W sytuacji, które wzrost może odbywać się w sposób swobodny, uzyskują one pełen rozwój krystalogiczny. Jednak zwykle podczas wzrostu ściany kryształu mogą rozwijać się nierównomiernie, ponieważ narastają z różną szybkością w różnych kierunkach, wówczas ich bryła jest zniekształcona i nie przyjmuje idealnego wyglądu. W kryształach tego samego minerału jedyną wielkością stałą są kąty dwuścienne między analogicznymi ścianami (prawo stałości kątów). Zasada ta została odkryta w 1669 r. przez Nicolasa Steno (zwanego też Nielsem Stensenem).

Jeśli oznaczy się poszczególne wymiary jako a, b i c, można wyróżnić następujące pokroje[1] :

  • izometryczny – a≈b≈c, identyczne lub zbliżone wymiary w trzech kierunkach,
  • tabliczkowy – a≠b≠c, różne wymiary w trzech kierunkach:
    • listewkowy – wymiary różne w trzech kierunkach, przy czym jeden wymiar wyraźnie przeważa nad pozostałymi;
  • płytkowy – a≈b>c – podobne wymiary w dwóch kierunkach, zaś w trzecim jest wyraźnie mniejszy; pokrój płytkowy dzieli się dalej na:
    • blaszkowy,
    • łuseczkowy;
  • wydłużony – a≈b<c, jeden z wymiarów większy od pozostałych, które z kolei dzieli się na:
    • słupkowy – podobne wymiary w dwóch kierunkach, w trzecim zaś wymiar wyraźnie większy od dwóch poprzednich,
    • pozostałe – gdy trzeci wymiar bardzo znacznie przeważa nad pozostałymi:
      • pręcikowy,
      • igiełkowy,
      • włóknisty;
  • pokroje o nazwach geometrycznych.

Przykładowe pokroje kryształów[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Żaba 2003 ↓, s. 352.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Katowice: Videograf II, 2003, s. 352. ISBN 83-7183-174-9.
  • Elżbieta Liber-Madziarz: Mineralogia i petrografia. Wrocław: Politechnika Wrocławska, 2002, s. 30-31. ISBN 83-7085-606-3.
  • Andrzej Bolewski, Witold Żabiński: Zarys mineralogii. Kraków: Wydawnictwo AGH, 1987.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]