Polack

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Polack (niem. Pollack, Polacke) – pejoratywne i obraźliwe określenie w stosunku do Polaków używane na zachodzie Europy i w USA.

Znaczenie potoczne[edytuj | edytuj kod]

Określenie Polack stosowane jest jako pejoratywna i pogardliwa nazwa nadawana Polakom.

W amerykańskim angielskim stosuje się "Polack", po niemiecku używa się określenia "Polacke" lub "Pollack", w języku niderlandzkim określenie to brzmi natomiast "Polak".

Pochodzenie terminu[edytuj | edytuj kod]

W dziewiętnastowiecznych słownikach dialektów niemieckich nazwa "Pole" lub "Polacke" jest to pejoratywne określenie, niechęć, wobec ludzi prostych, niewykształconych, prymitywnych za jakich powszechnie uważano w Niemczech polskich robotników sezonowych w XIX wieku[1].

Termin wywodzi się od Niemców, którzy po raz pierwszy zaczęli używać pogardliwego określenia "Pollack" (dosłownie "Polaczysko" bądź "Polaczek") w czasie germanizacji ludności polskiej. Polityka germanizacyjna początkowo w Prusach Królewskich, a później w całych Prusach dyskryminowała Polaków, zabraniając im używania języka polskiego w kościołach, urzędach i szkołach. Publiczne używanie języka polskiego było wyśmiewane i piętnowane. Przykładowo we wsi Nagłady w pow. olsztyńskim, niemiecki nauczyciel dzieciom złapanym na rozmowie po polsku kazał za karę nosić tabliczkę z obelżywym napisem "Pollack"[2]. O praktyce karania dzieci w pruskich szkołach za używanie języka polskiego wieszaniem tabliczki "Pollack" oraz sadzaniem ich w tzw. "oślej ławce" wspominał również działacz polonijny na Mazurach Gustaw Gizewiusz.[3]

Okreslenie Polack przyjęło się także w innych krajach, a po wojnie także w USA, gdzie zostało przeniesione wraz z Polish jokes przez niemieckich emigrantów z Europy, zwłaszcza tych, którzy zostali wysiedleni ze Śląska, Pomorza i Prus Wschodnich w wyniku układu powojennego. Imigranci ci powielali uprzedzenia do Polaków, mające swoje korzenie m.in. w propagandzie nazistowskiej[4].

Przypisy

  1. Śląski kwartalnik historyczny Sobótka: Tom 41, 1986
  2. Edmund Osmańczyk: Wisła i Kraków to Rodło. Nasza Księgarnia, Warszawa 1985, ISBN 83-10-08675-X
  3. Jerzy Oleksiński, "I nie ustali w walce", Nasza Księgarnia, Warszawa 1980, ISBN 831007610, str.105
  4. Christie Davies: The mirth of nations. 2002, ISBN 0765800969