Polioksymetylen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polioksymetylen
Polioksymetylen
Ogólne informacje
Monomery HCHO (formaldehyd)
Struktura meru -[-O-CH2-]-
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Polioksymetylen, poliacetal, paraformaldehyd, paraform, poli(tlenek metylenu) (POM z ang. polyoxymethylene) to polimer będący polieterem z grupy termoplastycznych tworzyw sztucznych (termoplastów) o wzorze: -[-O-CH2-]n- należący do łańcuchowych homopolimerów. Stosowany do produkcji armatury wodnej, podzespołów samochodowych, elementów urządzeń elektrotechnicznych, sprzętu AGD oraz kostek (piórek) gitarowych.

Otrzymywany w reakcji polimeryzacji formaldehydu lub trioksanu. Jest więc paraformaldehydem czyli spolimeryzowanym formaldehydem (aldehydem mrówkowym).

Nazwy handlowe: Delrin, Ertacetal, Hostaform, Iupital, Ultraform. Polski poliacetal, produkowany w Zakładach Azotowych w Tarnowie-Mościcach, znany jest na rynku pod nazwą Tarnoform.

Własności[edytuj | edytuj kod]

Jest typowym termoplastem. Zakres przetwórstwa waha się w granicach 210-230 °C. W temperaturze powyżej 230 °C ulega gwałtownej depolimeryzacji z wydzieleniem dużych ilości formaldehydu, co może prowadzić do eksplozji aparatury.

Posiada dużą odporność na ścieranie, wytrzymałość chemiczną oraz ma właściwości izolatora elektrycznego[1]. Odznacza się także termoplastycznością, sztywnością, wytrzymałością na rozciąganie, naturalną smarownością (powierzchnia granulek pokryta jest związkiem smarującym i w związku z tym nie wymagane jest kolejne smarowanie), łatwością przetwórstwa oraz pracą w temperaturach od –50 do +90 °C (okresowo do 140 °C)[2].

Jest bezwonny i bezsmakowy[3].

Zastosowania[edytuj | edytuj kod]

POM jest doskonałym tworzywem konstrukcyjnym, stosowanym we wszystkich gałęziach przemysłu. Wiele wyrobów, nawet dużych i o skomplikowanych kształtach, wytwarza się techniką wtrysku w odpowiednich formach. Z kolei metodą wytłaczania uzyskuje się półfabrykaty w postaci prętów, rur i płyt, z których wykonuje się gotowe wyroby w procesach toczenia, frezowania lub wycinania. Standardowo ma barwę białą, jednak może być łatwo barwiony na praktycznie dowolny kolor w procesie przygotowania granulatu do wtrysku lub wytłaczania, co podnosi walory estetyczne i praktyczne wyrobów.

Jest to materiał stosowany głównie do produkcji odpowiedzialnych wyrobów o wysokich wymaganiach co do wytrzymałości, jak elementy napędów (rolki, wałki, koła zębate, cięgna itp.), elementy konstrukcyjne (korpusy, uchwyty, zawiesia), elementy armatury wodnej i gazowej, pierścienie ślizgowe i elementy ułożyskowań, elementy zespołów uszczelniających do wysokich ciśnień i in. Znajduje on zastosowanie w najróżniejszych pojazdach, urządzeniach AGD, elektronicznych urządzeniach biurowych, urządzeniach automatyki i sterowania i in. Jest również używany m.in. do produkcji kostek gitarowych. Główny składnik parapasty, specyfiku używanego przy dewitalizacji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Technologia produkcji polioksymetylenu została opracowana i opatentowana przez firmę DuPont w latach 50. XX w.

Prace nad opracowaniem twardego i odpornego na ciepło tworzywa sztucznego rozpoczęły się na początku 1950 r. Delrin został wytworzony ok. 1952 r. Przez chemików został nazwany jako „syntetyczny kamień” (ang. synthetic stone), a przez DuPont Delrin®. Firma DuPont złożyła wniosek o ochronę patentową materiału w 1956 r. Budowę zakładu przeznaczonego do produkcji tworzywa zakończono w 1960 r. w Parkersburg, Wirginia Zachodnia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Źródło danych liczbowych[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin, DELRIN, Design News Polska – grudzień 2006 (dostęp: 6 lutego 2009).
  2. http://www.plastech.pl/pub/downloads/delrin-poradnik-przetworstwa-tworzywa-acetalowe-dupont.pdf Poradnik przetwórstwa wtryskowego, www.plastech.pl (dostęp: 29 maja 2008).
  3. http://www.ascojoucomatic.pl/images/site/upload/_pl/pdf1/v1230pl.pdf Informacja techniczna, gumy, tworzywa sztuczne i metale (dostęp: 29 maja 2008).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]