Polityka narkotykowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Polityka narkotykowa – ogół działań i regulacji ze strony państwa mających wpływać na spożycie narkotyków w społeczeństwie i jego negatywne skutki. Może w różnym stopniu opierać się na działaniach policyjnych, edukacyjnych lub związanych z redukcją szkód.

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

W PRL zjawisko narkomanii przez długi czas było ignorowane przez władzę jako problem nękający wyłącznie kraje kapitalistyczne. Dopiero w latach 80. zaczęło być traktowane jako poważny problem społeczny (m.in. w celu podkreślenia błędów polityki rządu Gierka, do czego dążyła nowa władza) i pojawiło się w debacie publicznej, czego rezultatem było uchwalenie 13 stycznia 1985 roku pierwszej w Polsce ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Przyjęto w niej profilaktyczno-leczniczy model zapobiegania narkomanii, nie kryminalizując np. posiadania substancji kontrolowanych.

Przemiany w Polsce lat 90. wpłynęły także na charakter sceny narkotykowej, doprowadzając do uchwalenia 24 kwietnia 1997 roku nowej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Oprócz innych zmian, regulowała ona kwestię leczenia substytucyjnego, a także kryminalizowała posiadanie substancji kontrolowanych, z wyjątkiem nieznacznych ilości przeznaczonych na własny użytek. Ten wyjątek dotyczący niewielkich ilości nie znalazł się w kolejnej wersji ustawy z października 2000 roku. Ocena skutków kryminalizacji posiadania narkotyków na własny użytek jest przedmiotem debaty publicznej.

W 2010 roku wprowadzono do ustawy pojęcie środków zastępczych, przez wielu prawników krytykowane jako mało precyzyjne, w celu walki z tzw. dopalaczami.

W nowelizacji ustawy z 2011 roku wprowadzono zapis o możliwości umorzenia postępowania przez prokuraturę w przypadku posiadania niewielkich ilości narkotyku na własny użytek, jednak nie jest ono w żadnym wypadku obligatoryjne. Nałożyła ona także na prokuraturę obowiązek zbierania informacji na temat uzależnienia podejrzanego.

Na świecie[edytuj | edytuj kod]

Status prawny wielu substancji psychotropowych jest określany przez liczne traktaty międzynarodowe, takich jak Konwencja o substancjach psychotropowych ONZ z 1971 roku.

Holandia[edytuj | edytuj kod]

Polityka narkotykowa Holandii opiera się na założeniu, że narkotyki stanowią problem zdrowotny, nie kryminalny, a także na rozróżnieniu między narkotykami miękkimi i twardymi. Handel narkotykami miękkimi (marihuana, haszysz) w wyznaczonych miejscach jest tolerowany.

Portugalia[edytuj | edytuj kod]

W 2001 roku Portugalia zdekryminalizowała posiadanie wszystkich narkotyków na własny użytek. Produkcja i handel są wciąż karane.

Stany Zjednoczone[edytuj | edytuj kod]

Polityka narkotykowa w USA opiera się głównie na idei wojny z narkotykami, zapoczątkowanej przez Richarda Nixona. O statusie prawnym substancji psychoaktywnych decyduje rząd federalny. Szczegółowe przepisy dotyczące kar za posiadanie nielegalnych subtancji oraz redukcji szkód różnią się między poszczególnymi stanami. USA prowadzą swoją politykę narkotykową także poza granicami własnego kraju, interweniując w krajach, w których narkotyki są produkowane.

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 2011 roku w otwartym liście dwadzieścia światowych osobistości zaapelowało o szersze spojrzenie na sprawę narkotyków i depenalizację, leczenie oraz profilaktykę zamiast kryminalizacji. „Wizja świata wolnego od narkotyków, z tak wielkim przekonaniem nakreślona przez osoby wspierające wojnę z narkotykami, nigdy nie była bardziej odległa. Musimy poważnie rozważyć wycofanie środków wykorzystywanych obecnie dla kryminalizowania dziesiątków milionów ludzi i przeznaczenie ich na politykę redukcji szkód. To jedno z kluczowych wyzwań naszych czasów” – te słowa zawierała petycja, pod którą podpisali się m. in. Lech Wałęsa oraz Wisława Szymborska[1].

Przypisy

  1. Ewa Siedlecka: Narkotyki – czas na rewolucję. „Gazeta Wyborcza”, 2011-11-21. [dostęp 2011-12-11].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]