Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obwieszczenie dowódcy SS i policji na dystrykt warszawski z 5.09.1942 informujące o karze śmierci grożącej za udzielenie jakiejkolwiek pomocy Żydom
Obwieszczenie władz Generalnego Gubernatorstwa z września 1942, mówiące o karze śmierci za ukrywanie Żydów, jak również za sprzedaż lub dostarczanie pożywienia
Medale i dyplomy honorowe przyznane pośmiertnie grupie polskich Sprawiedliwych w 2012

Polacy stanowią największą liczbę wśród odznaczonych najwyższym izraelskim odznaczeniem cywilnym nadawanym nie-Żydom, medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, przyznawanym przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Jad Washem.

Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenie to otrzymało 6394 Polaków; czyli 26% liczby wszystkich odznaczonych tym medalem (24 811)[1].

Szacuje się, że liczba Polaków pomagających Żydom jest znacznie większa[2]. Historyk Hans G. Furth podaje liczbę ponad miliona obywateli polskich[3]. Historyk Gunnar S. Paulsson zauważył, że prawdopodobnie 100 tysięcy Polaków zasłużyło na medal sprawiedliwych, setki tysięcy pomagały w drobniejszy sposób, a większość polskiego społeczeństwa była przynajmniej „pozytywnie neutralna” (czyli mogli nie pomagać aktywnie, ale nie współpracowali z okupantem)[4]. Żydom pomagały pojedyncze osoby, całe rodziny i wioski, część ruchu oporu oraz specjalnie stworzone do tego celu organizacje, jak Rada Pomocy Żydom "Żegota".

Na terytoriach okupowanych za pomoc Żydom groziła kara śmierci; kara dotyczyła wszystkich osób w mieszkaniu, w którym pomagano Żydom. Była to znacznie poważniejsza kara niż w innych okupowanych krajach europejskich[5]. Za pomoc uważano nie tylko dawanie schronienia, ale nawet żywności. 704 polskich Sprawiedliwych zostało odznaczonych pośmiertnie, gdyż zginęli, bądź zostali zamordowani przez Niemców[6]; szacuje się, że tysiące Polaków zginęło niosąc pomoc Żydom[2].

Ambasada Izraela w Polsce organizuje kilkanaście uroczystości wręczenia medali polskim Sprawiedliwym rocznie[7]. Prawie wszyscy zostają uhonorowani pośmiertnie.

Artykuły o odznaczonych[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Names and Numbers of Righteous Among the Nations – per Country & Ethnic Origin, as of January 1, 2013 (ang.). yadvashem.org. [dostęp 4 maja 2013 r.].
  2. 2,0 2,1 Richard C. Lukas: Out of the Inferno: Poles Remember the Holocaust. University Press of Kentucky, 1989, s. 13. [dostęp 2010-09-06]. (ang.); także patrz Richard C. Lukas: The Forgotten Holocaust: The Poles Under German Occupation, 1939–1944. University Press of Kentucky, 1996. (ang.)
  3. Hans G. Furth. One million Polish rescuers of hunted Jews?. „Journal of Genocide Research”. 1 (2), s. 227, Jun99. ISSN 6025705 AN 6025705. 
  4. Gunnar S. Paulsson. The Rescue of Jews by Non-Jews in Nazi-Occupied Poland. „The Journal of Holocaust Education”. 7, s. 19–44, nos. 1 & 2 (summer/autumn 1998) (ang.).  Przedruk w Collective Rescue Efforts of the Poles, s. 256.
  5. Jewish Virtual Library: Righteous Among the Nations by country (ang.). [dostęp 2010-09-06].
  6. Registry of over 700 Polish citizens killed while helping Jews During the Holocaust (ang.). [dostęp 2010-09-06].
  7. Ceremonia wręczenia medali Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. W: Senat RP [on-line]. senat.gov.pl, 17 kwietnia 2012. [dostęp 2013-09-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]