Polska Agencja Żeglugi Powietrznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej
Forma prawna Państwowa osoba prawna
Data założenia 1 kwietnia 2007
Lokalizacja Warszawa
Siedziba Centrum Zarządzania Ruchem Lotniczym
Prezes Krzysztof Kapis
brak współrzędnych
Strona internetowa
Let L-410 należący do PAŻP

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP), Polish Air Navigation Services Agency (PANSA) – utworzony 1 kwietnia 2007 państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym, podległy Ministerstwu Infrastruktury i Rozwoju.

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Agencja przejęła dotychczasowe zobowiązania prawne i zadania Agencji Ruchu Lotniczego, do których należy:

  • zarządzanie przestrzenią powietrzną (ASM)
  • zarządzanie przepływem ruchu lotniczego (ATFM)
  • zapewnienie służb ruchu lotniczego (ATS)

Głównym celem Agencji jest zapewnienie bezpieczeństwa statków powietrznych w rejonie Warszawy. Statek powietrzny znajdujący się w powietrzu jest pod stałym nadzorem kontrolerów ruchu lotniczego. Ich zadanie polega na zapewnieniu bezpiecznych odległości (separacji) pomiędzy samolotami (a więc zapewnieniu służby kontroli ruchu lotniczego), oraz - w razie zaistnienia niebezpiecznej sytuacji w powietrzu - na udzieleniu pilotowi pomocy.

Działalność Agencji odbywa się na trzech szczeblach kontroli terytorium Polski:

  • służba kontroli obszaru
  • służba kontroli zbliżania
  • służba kontroli lotniska

Dodatkowo Agencja zapewnia także służbę informacji powietrznej (FIS) w przestrzeni niekontrolowanej. Współdziała także z organami poszukiwania i ratownictwa (SAR), zapewniając pełnienie służby alarmowej.

Funkcje te PAŻP realizuje - między innymi - poprzez utrzymywanie naziemnego sprzętu nawigacyjnego i telekomunikacyjnego w należytym stanie, współpracę z organizacjami międzynarodowymi oraz poprzez zapewnienie środków (technicznych, jak i zasobów ludzkich) w celu zapewnienia służb ATS.

Historia[edytuj | edytuj kod]

18 maja 1959 roku, na mocy Zarządzenia Ministra Komunikacji, zaczyna działalność Zarząd Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych. Pierwszym jego dyrektorem został Romuald Pawulski. Siedziba ZRLiLK znajdowała się przy ul.Grójeckiej 17 w Warszawie.

Po okresie działalności organizacyjnej, 1 września 1959 roku weszło w życie zarządzenie Ministra Komunikacji w sprawie nadania statutu Zarządowi. Datę tę przyjmuje się za datę utworzenia Zarządu Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych. Do zadań statutowych ZRLiLK należało między innymi: - kierowanie i kontrola ruchu lotniczego odbywającego się w korytarzach powietrznych i nad lotniskami, - nadzorowanie ruchu lotniczego poza przestrzenią kontrolowaną (tzw. ruch nadzorowany, odpowiednik dzisiejszego ruchu niekontrolowanego), - zarządzanie komunikacyjnymi drogami lotniczymi i naziemnymi urządzeniami technicznymi tych dróg na obszarze PRL.

Wobec ograniczonych nakładów inwestycyjnych i limitów dewizowych, w pierwszej kolejności realizowano inwestycje w międzynarodowych drogach lotniczych w przestrzeni powietrznej PRL i na centralnym lotnisku Warszawa/Okęcie; ich zadaniem było spełnienie minimalnych wymagań Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego /ICAO/. Pozostałe lotniska krajowe były wyposażane w zakresie ograniczonym, albo też nie wyposażano ich w ogóle. Na tak zwanych lotniskach współużytkowanych (lotnisko wojskowe udostępnione dla cywilnego ruchu lotniczego) piloci mieli do dyspozycji głównie wojskowe urządzenia nawigacyjne.

Z uwagi na wzrastający ruch lotniczy już w pierwszym roku swej działalności ZRLiLK podejmuje najpilniejsze działania: - budowa radaru precyzyjnego podejścia (PAR) na Okęciu, radiolatarni VOR PNO, radaru dla kontroli zbliżania (SRE), budynku Centrum Kontroli Ruchu Lotniczego, - adaptacja budynku portu w Rzeszowie na Ośrodek Szkolenia Kontrolerów Ruchu Lotniczego, rozbudowa sieci łączności radiowej, telefonicznej i dalekopisowej.

Wśród wymienionych wcześniej przedsięwzięć ZRLiLK znalazło się także opracowywanie i wprowadzanie od początku licencji kontrolera ruchu lotniczego. Wiązało się to z planem szkolenia przyszłych kontrolerów. Na przełomie roku 1961/1962 po raz pierwszy w historii polskiego ruchu lotniczego czteroosobowa grupa pracowników Wydziału Ruchu została skierowana na szkolenie w zakresie kontroli ruchu lotniczego do szkoły AERO RADIOLIMITED w Anglii. Owymi pionierami byli: Ignacy Piotrowski i Ludwik Cybulski (kurs kontroli Zbliżania) oraz Bronisław Hułas i Henryk Kot (kurs kontroli Obszaru). Po powrocie absolwenci utworzyli pierwszy Zespół Instruktorów Ruchu Lotniczego, którego kierownikiem został Ignacy Piotrowski.

W roku 1962 uruchomiono radar PAR, w 1963 ośrodek w Rzeszowie, w 1964 oddano budynek CKRL (w stanie surowym); prace wykończeniowe trwały w nim aż do roku 1967.

W roku 1963 zorganizowano pierwszy kurs teoretyczny, w którym udział wzięło 20 osób. Jeszcze w tym samym roku przeprowadzono pierwszy kurs radarowy dla PAR, który prowadził - we współpracy z B. Hułasem i H. Kotem - przedstawiciel firmy Telefunken, Franz Lang. W kursie uczestniczyli: M. Dobrzyński, J. Chojnacki, M. Skolimowski i W. Matusiak, który w 1964 otrzymał pierwszą licencję kontrolera ruchu lotniczego w ZRLiLK.

W latach 1963-1964 opracowano nowy układ dróg lotniczych z 10 radiolatarniami typu VOR.

W lutym i marcu 1964 roku przeprowadzono pierwszy kurs szkolenia praktycznego w Ośrodku Szkolenia w Rzeszowie, w którym udział wzięli absolwenci szkolenia teoretycznego.

W latach 1964-1965 pracowano nad wyposażaniem nowego CKRL, firma Telefunken instalowała radar SRE, firma Pye - sprzęt radiowy, a firma Solartron przygotowywała się do instalowania symulatorów radarowych. W tym też okresie rozpoczęto przygotowania do uruchomienia nie istniejącego dotychczas organu kontroli zbliżania. Po raz pierwszy zorganizowano kurs teoretyczny dla 12 oficerów wojskowych, którzy tworzyć mieli zręby wspólnego organu kontroli zbliżania w Warszawie.

W roku 1965 komisja egzaminacyjna wydała pierwsze licencje kontrolerów ruchu lotniczego, uprawniające do prowadzenia kontroli proceduralnej.

W latach 1966 i 1967 szkoleniem teoretycznym w Warszawie i praktycznym w Rzeszowie objęci zostali pozostali kandydaci na kontrolerów, celem było uruchomienie w 1968 roku jednolitego systemu kontroli ruchu lotniczego, spajającego wszystkie polskie centralne i lokalne organy ATC oraz organy państw ościennych.

W roku 1969 oddany został do użytku radar kontroli obszaru w Poznaniu.

W latach 60 ZRLiLK otrzymał wycofany z PLL "LOT" samolot Li-2. W maszynie tej, o rejestracji SP-LKE, potocznie nazywanej "papugą" (nazwa ta zresztą obowiązuje do dzisiaj), zamontowano zakupiony w USA elektroniczny sprzęt pomiarowy i używano go do sprawdzania i kalibracji pomocy radionawigacyjnych i radiolokacyjnych. W okresie tym rozbudowywano i organizowano na lotniskach krajowych służby ruchu lotniczego.

W latach 1974 - 1975 ZRLiLK przejmuje do użytku radar kontroli obszaru AVIA BM. W Warszawie zainstalowano system podejścia według wskazań przyrządów ILS. Nadal instalowano nowe trasowe latarnie VOR.

W roku 1979 zakupiono w USA nowoczesny radar dla kontroli Zbliżania firmy Texax Instrument - ASR 8. Wysłużony Telefunken przez pewien czas był używany jako urządzenie zapasowe (używane m.in. w czasie konserwacji i awarii ASR-8). W tym samym roku zmodernizowano stanowiska operacyjne w CKRL, zakupując odpowiednie urządzenia i aparaturę od francuskich firm SESA i Nardeaux. W kontroli obszaru wprowadzono tzw. "podgląd" z radaru ASR-8 obejmujący swym zasięgiem cały FIR na dużych wysokościach. Na stanowiskach pracy zainstalowano monitory obrazujące bieżące informacje o pogodzie i pracy urządzeń lotniskowych. Od firmy Alcatel zakupiono automatyczną centralę stałej sieci łączności lotniczej (AFTN), której terminale łączą wszystkie służby ruchu lotniczego. Z przyczyn oczywistych ruch lotniczy w początkach lat 80. drastycznie zmalał. Sytuacja ta zaczęła się zmieniać bardzo powoli od roku 1983.

Z początkiem lat 80 powstaje Związek Zawodowy Pracowników Służb Ruchu Lotniczego a następnie rejestruje się Stowarzyszenie Polskich Kontrolerów Ruchu Lotniczego "POLATCA".

W roku 1986 wymieniono radar kontroli obszaru w Poznaniu na nowszy typu AVIA BM, produkcji krajowej.

W roku 1987 przeniesiono przestarzały Ośrodek Szkolenia Kontrolerów Ruchu Lotniczego z Rzeszowa do nowo wybudowanego pawilonu na warszawskim Okęciu.

23.10.1987 roku, na podstawie Ustawy 185, dotychczasową działalność ZRLiLK przejęło Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze". Od tej chwili PPL jest przedsiębiorstwem samodzielnym i samo finansującym.

W roku 1989, z powodu niskich płac, dużych zaniedbań technicznych, awaryjności sprzętu, kilkudziesięciu pracowników służb ruchu lotniczego odchodzi z Przedsiębiorstwa.

Stowarzyszenie Polskich Kontrolerów Ruchu Lotniczego "POLATCA" zostaje członkiem Międzynarodowej Federacji Stowarzyszeń Kontrolerów Ruchu Lotniczego "IFATCA".

W roku 1994 POLATCA organizuje, przy współudziale Ministerstwa Transportu, GILC, Krajowej Rady Lotnictwa i PPL pierwszą w historii Polski Europejską Konferencję Stowarzyszeń Kontrolerów Ruchu Lotniczego. Na trwające trzy dni obrady przybywa 300 osób z 30 państw.

W roku 1997 pod auspicjami Stowarzyszenia POLATCA i Agencji Ruchu Lotniczego odbywa się I Światowy Zlot Polskich Kontrolerów Ruchu Lotniczego w Pułtusku. Na spotkanie przybywają wszyscy ci, którzy mogli spośród żyjących, rozsianych po całym świecie polskich kontrolerów. Gościem honorowym jest pan Franz Lang, ich pierwszy instruktor.

Agencja Ruchu Lotniczego

Lata 90. to okres stałego, sukcesywnego rozwoju przedsiębiorstwa, również w zakresie kontroli ruchu lotniczego. W wyniku rosnących zadań powstała konieczność wyodrębnienia w PPL struktur związanych z obsługą ruchu lotniczego.

W 1992 powstała w ramach PPL Agencja Ruchu Lotniczego. Agencja koncentruje swoją działalność na modernizacji i rozbudowie systemów ruchu lotniczego i nawigacyjnych a także na szkoleniu personelu i podnoszeniu jego kwalifikacji, Realizując decyzję Komitetu Spraw Obronnych Rady Ministrów z dnia 7 marca 1996r. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej Decyzją z dnia 31 lipca 1996r. powołał cywilno - wojskowy Zespół do Zorganizowania Jednolitego Systemu Zarządzania Ruchem Lotniczym.

W wyniku prac Zespołu powstał dokument zatytułowany "Koncepcja jednolitego systemu zarządzania ruchem lotniczym". Koncepcja opisuje szczegółowo zarządzanie przestrzenią powietrzną, zarządzanie przepływem ruchu lotniczego i służby ruchu lotniczego oraz ich współdziałanie z obroną powietrzną.

W wyniku zaakceptowania "Koncepcji" w lutym 1998r. podzespoły złożone ze specjalistów cywilnych i wojskowych przygotowały programy wykonawcze. Programy te zostały uzgodnione w maju 1999r. i przedstawione wraz z "Koncepcją" Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Ministrowi Obrony Narodowej. Po zatwierdzeniu programów Ministrowie wydali odpowiednie Decyzje polecające ich realizację.

W roku 1996 rozpoczyna się budowa Centrum Zarządzania Ruchem Lotniczym. Znaczącym momentem w historii ARL było zakończenie 26 czerwca 1998, po 24 miesiącach budowy, nowego Centrum Zarządzania Ruchem Lotniczym.

Z dniem 1 kwietnia 2007r. na mocy Ustawy z dnia 8 grudnia 2006r. utworzona została Polska Agencja Żeglugi Powietrznej jako samodzielna jednostka wydzielona ze struktur Przedsiębiorstwa Państwowego "Porty Lotnicze".

Pierwszym Prezesem PAŻP został Maciej Rodak. Po złożeniu rezygnacji został on odwołany 26 lutego 2008 r. Do czasu ogłoszenia i rozstrzygnięcia konkursu na stanowisko Prezesa PAŻP jego obowiązki zostały powierzone Krzysztofowi Banaszkowi. 26 sierpnia 2008 r. Prezes Rady Ministrów powołał Krzysztofa Banaszka na stanowisko prezesa PAŻP. 1 października 2008 Minister Infrastruktury powołał Macieja Rodaka na stanowisko zastępcy prezesa PAŻP. W 2010 roku media zarzuciły kierownictwu PAŻP kumoterstwo, nepotyzm, nieprawidłowości przy ustalaniu wynagrodzeń i łamanie zasad naboru pracowników do administracji publicznej[1].

W 2013 Krzysztof Banaszek został odwołany, a pełniącym obowiązki prezesa został dotychczasowy zastępca Maciej Piotrowski.[2]

Z dniem 30 lipca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Sławomir Nowak powołał Pana Krzysztofa Kapisa na stanowisko Zastępcy Prezesa Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.

Z dniem 1 listopada 2013 r. Prezes Rady Ministrów Donald Tusk powołał Pana Krzysztofa Kapisa na stanowisko Prezesa Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.

Opłaty[edytuj | edytuj kod]

PAŻP za swoje usługi pobiera opłaty nawigacyjne: trasowe i terminalowe. Cena za nawigację terminalową spadła w 2012 roku o jedną czwartą względem 2011 r. 30 grudnia 2011 roku Prezes ULC ustalił na 2012 rok stawkę jednostkową opłaty za nawigację terminalową, w wysokości 781,06 zł. W 2011 roku stawka jednostkowa opłaty za nawigację terminalową wynosiła: 1 051,03 złotych [3].

Stawka jednostkowa opłat za nawigację trasową w 2012 roku wynosi 155,40 złotych. Tę wartość, co miesiąc Eurocontrol przelicza na euro. W sierpniu polska cena za nawigację trasową była jedną z najniższych spośród instytucji zrzeszonych w Eurocontrol [4]. Od 1 stycznia 2013 r. obowiązują nowe stawki za usługi Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. W polskiej przestrzeni powietrznej PAŻP zapewnia przewoźnikom obsługę w ramach nawigacji trasowej, czyli podczas przelotu nad terytorium naszego kraju (FIR Warszawa), oraz nawigacji terminalowej, czyli podczas operacji startów i lądowań na polskich lotniskach kontrolowanych. Za w/w usługi PAŻP pobiera opłaty, odpowiednio są to: 1. opłata za nawigację trasową o nazwie ER (en-route) 2. opłata za nawigację terminalową o nazwie TNC (terminal navigation charge) ER- stawka jednostkowa opłaty za nawigację trasową w 2013 r. wynosi 150,20 PLN

[5].

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, przedstawiona przez PAŻP stawka opłaty trasowej ER, była analizowana przez Komisję Rozszerzoną Europejskiej Organizacji do Spraw Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej EUROCONTROL, która zatwierdziła ją w proponowanej wysokości. Zatwierdzona stawka wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 roku.

Stawka opłaty trasowej wynosi w 2013 roku 150,20 PLN. Stawka opłaty trasowej została obniżona o 5,20 PLN w stosunku do wartości stawki obowiązującej w 2012 roku (155,40 PLN).

Stawka ta podlega, co miesiąc ponownemu przeliczeniu na euro przy zastosowaniu średniego miesięcznego kursu wymiany euro na walutę krajową z miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym został wykonany lot. W styczniu 2013 roku wartość stawki jednostkowej opłaty za nawigację trasową wyniesie 36,56 EUR

Wieloletnią praktyką Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej jest dbałość o utrzymanie konkurencyjności naszej trasowej opłaty nawigacyjnej. Jest ona jedną z najniższych stawek spośród państw członkowskich Unii Europejskiej.

Średnia wartość tej stawki w Europie wynosi 52,17 euro. Spośród państw członkowskich Unii Europejskiej tylko Bułgaria, Portugalia, Grecja, Malta, Łotwa i Irlandia może pochwalić się niższą od polskiej ceną za usługi nawigacji trasowej.

TNC - stawka jednostkowa opłaty za nawigację terminalową w 2013 r. wynosi 812,38 PLN

27 grudnia 2012 roku, Prezes ULC zatwierdził wysokość stawki jednostkowej opłaty za nawigację terminalową w wysokości 812,38 PLN. Zatwierdzona stawka wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 roku. Stawka terminalowa na 2013 rok – wynosi 812,38 PLN. Stawka ta, w związku z kosztami przygotowania i zapewnienia służb żeglugi powietrznej w nowych portach lotniczych uległa wzrostowi o około 4 procent w porównaniu ze stawką obowiązującą w 2012 r. (781,06 PLN). Jednak należy zauważyć, że ten czteroprocentowy wzrost wartości stawki w skromnym stopniu niweluje znaczącą redukcję ceny za nawigację terminalową, która miała miejsce rok temu. Przypomnijmy że do końca 2011 roku stawka jednostkowa opłaty za nawigację terminalową wynosiła 1051,03 PLN.

W 2013 r., podobnie jak w latach poprzednich Prezes ULC utrzymał jedną strefę pobierania opłat za nawigację terminalową na 13 polskich lotniskach kontrolowanych.

Z powodu braku wpisu lotniska Radom - Sadków do rejestru lotnisk cywilnych, nie było możliwe uzyskanie zgody Prezesa ULC na włączenie tego lotniska do strefy opłat za nawigację terminalową (TNC) poczynając od stycznia 2013 roku. Uzgodniono możliwość włączenia radomskiego lotniska do strefy opłat za nawigację terminalową zaraz po wpisaniu lotniska do rejestru ULC w trakcie 2013 roku. Do czasu tej zmiany ustalona przez Prezesa ULC jednostkowa stawka za nawigację terminalową będzie stosowana na trzynastu kontrolowanych portach lotniczych.

Wspólną strefą pobierania opłat terminalowych w 2013 roku objęte zostaną następujące lotniska: • Lotnisko Chopina w Warszawie / EPWA • Lotnisko Gdańsk im. Lecha Wałęsy / EPGD • Lotnisko Kraków - Balice / EPKK • Lotnisko Bydgoszcz - Szwederowo / EPBY • Lotnisko Katowice - Pyrzowice / EPKT • Lotnisko Łódź - Lublinek / EPLL • Lotnisko Poznań - Ławica / EPPO • Lotnisko Rzeszów - Jasionka / EPRZ • Lotnisko Szczecin - Goleniów / EPSC • Lotnisko Wrocław - Strachowice / EPWR • Lotnisko Zielona Góra - Babimost / EPZG • Lotnisko Warszawa- Modlin / EPMO • Lotnisko Lublin - Świdnik /EPLB

PAŻP jest technicznie i kadrowo przygotowana do obsługi na polskich lotniskach ruchu kilkukrotnie wyższego. Im większa będzie liczba obsługiwanych operacji lotniczych, tym koszty owego bezpieczeństwa, zgodnie z normami prawnymi, będą rozkładać się na większą liczbę użytkowników przestrzeni powietrznej, a w konsekwencji stawki jednostkowe opłat za nawigację terminalową będą niższe.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]