Organizacje monarchistyczne w III RP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Polska Liga Monarchistyczna)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Organizacje monarchistyczne w III RPstowarzyszenia i partie polityczne o charakterze monarchistycznym działające w okresie III Rzeczypospolitej.

Najważniejsze stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

Klub Zachowawczo-Monarchistyczny[edytuj | edytuj kod]

Najistotniejszą współczesną organizacją kojarzoną z ideami monarchistycznymi jest działający od 7 marca 1988 Klub Zachowawczo-Monarchistyczny, do którego należą m.in. znani politycy i publicyści. Nie postuluje on jednak wprowadzenia ustroju monarchistycznego, a skupia środowiska silnie konserwatywne[1].

Organizacja Monarchistów Polskich[edytuj | edytuj kod]

Organizacja Monarchistów Polskich powstała 16 listopada 1989, zarejestrowana jest jako stowarzyszenie zwykłe (do 16 października 1990 działała pod nazwą Międzystanowa Organizacja Monarchistyczna)[2]. Jest organizacją tradycjonalistyczną, kontrrewolucyjną i antysocjalistyczną, mającą na celu przywrócenie monarchii katolickiej[3]. Do 1994 współpracowała z KZM. Liczy kilkudziesięciu członków. Organizację charakteryzują w dużym stopniu legitymizm i tradycjonalizm katolicki[2]. Część jej członków jest sedewakantystami. Od początku powstania OMP jej prezesem jest wieloletni działacz Unii Polityki Realnej (od 2011 związany z Kongresem Nowej Prawicy) Adrian Nikiel[4]. Od listopada 1999 do grudnia 2011 funkcję Strażnika Praw (przewodniczącego Sądu Honorowego) pełnił Norbert Wójtowicz[5]. Członkami honorowymi OMP są Jacek Bartyzel i Tomasz Gabiś[2]. Działalność OMP obejmuje głównie publicystykę[6] i organizowanie spotkań mających na celu promocję idei legitymistycznych. OMP prowadzi Portal Legitymistyczny (legitymizm.org) i wydaje pismo "Rojalista. Pro Patria"[2]. W serii Biblioteka "Rojalisty" ukazały się książki i broszury m.in. takich autorów, jak Jacek Bartyzel, Artur Ławniczak i Norbert Wójtowicz. W listopadzie 2009 OMP ustanowiła dwa odznaczenia: Krzyż Jubileuszowy OMP[7] i Krzyż Świętego Kazimierza Królewicza[8].

OMP posiada kilka oddziałów regionalnych. W 2008 w wyniku konfliktu z organizacji wyłamał się powołany w 2003 oddział lubelski, także rejestrując się (8 maja 2008, jako stowarzyszenie) pod nazwą Organizacja Monarchistów Polskich. Prezesem lubelskiej OMP został Łukasz Kluska (syn Romana Kluski)[9][10]. Ugrupowanie, w przeciwieństwie do OMP Adriana Nikiela, odcięło się od sedewakantyzmu i innych ruchów niezgodnych z aktualną doktryną Kościoła katolickiego[11]. W 2010 stowarzyszenie Łukasza Kluski przekształciło się w Katolicki Instytut Apologetyczny, który m.in. organizuje spotkania z duchownymi Bractwa Świętego Piusa X.

Ogólnopolski i Polonijny Konwent Monarchistyczny[edytuj | edytuj kod]

Ogólnopolski i Polonijny Konwent Monarchistyczny jest stowarzyszeniem mającym siedzibę w Częstochowie. Organizacja została założona w 1998, jej prezesem jest Marian Kasprzak[12] (wcześniej był nim Władysław Leżyński[13]). Od 2008 w ramach Porozumienia Monarchistycznego ugrupowanie współpracuje z partią Polski Ruch Monarchistyczny[14]. Uznaje tytuły szlacheckie i arystokratyczne nadawane przez Leszka Wierzchowskiego.

Partie polityczne[edytuj | edytuj kod]

Polski Ruch Monarchistyczny[edytuj | edytuj kod]

30 sierpnia 1991 została zarejestrowana partia Polski Ruch Monarchistyczny, której założycielem, przywódcą i regentem jest Leszek Wierzchowski. Ugrupowanie działa zarówno na terenie Polski, jak i w środowiskach polonijnych w różnych krajach. Liczy ponad 1000 członków. Jego siedziba mieści się w Katowicach (wcześniej znajdowała się w Sosnowcu). Hasłem partii jest "Bóg-Król-Honor-Ojczyzna". PRM potwierdza stare tytuły szlacheckie i arystokratyczne oraz nadaje nowe "za zasługi". Nadaje również własne ordery i odznaczenia monarchistyczne[15], których jest 12. Opowiada się za państwem rządzonym przez dziedzicznego króla w systemie monarchii konstytucyjnej[16]. Za fundament swoich działań uważa Konstytucję 3 maja[17]. Przy partii działają Fundacja "Polska Korona" i Zakon Rycerzy Polskiej Korony. Organem prasowym PRM jest "Nowa Monarchia"[15]. Od 2008 partia współpracuje z Ogólnopolskim i Polonijnym Konwentem Monarchistycznym w ramach Porozumienia Monarchistycznego[14].

Szef ugrupowania Leszek Wierzchowski podjął próbę startu w wyborach prezydenckich w 1995, jednak nie zebrał wystarczającej liczby podpisów, aby zarejestrować swoją kandydaturę[17]. W wyborach parlamentarnych w 1997 wystartował do Senatu w województwie śląskim, zajmując ostatnie miejsce spośród 18 kandydatów[18]. W tych samych wyborach z listy Akcji Wyborczej Solidarność mandat w Sejmie uzyskał Marek Kolasiński (rekomendowany przez Ruch Solidarni w Wyborach, związany również z ChDRP Lecha Wałęsy i następnie z RS AWS).

Polska Liga Monarchistyczna[edytuj | edytuj kod]

W 1996 grupa członków PRM dokonała rozłamu i opuściła partię, po czym 25 lipca tego samego roku zarejestrowana została Polska Liga Monarchistyczna z siedzibą w Bielsku-Białej (Urząd Kanclerza mieścił się natomiast w Krakowie)[19]. W 1998 zmarł prezydent partii Sławomir Leonard Kolumna-Wysocki. Później prezydentem PLM został Wojciech Piątek[20]. Partia istniała do 2005.

Unia Polskich Ugrupowań Monarchistycznych[edytuj | edytuj kod]

Unia Polskich Ugrupowań Monarchistycznych została zarejestrowana 17 kwietnia 1997. Utworzyła ją rozłamowa grupa członków Polskiego Ruchu Monarchistycznego z Bielska-Białej. Siedziba UPUM mieści się we Wrocławiu. Priorytetami programowymi partii są m.in. odbudowanie w Polsce ustroju monarchistycznego (opowiada się za monarchią konstytucyjną) i "reprezentowanie interesów szlachty polskiej w kraju i za granicą"[21]. Określa się jako partia liberalno-konserwatywna[22]. UPUM przyznaje sobie prawo do potwierdzania szlachectwa i nadawania tytułów szlacheckich oraz arystokratycznych: szlachcica UPUM, barona UPUM, hrabiego UPUM, margrabiego UPUM[23] i księcia UPUM. Regent partii otrzymuje tytuł wielkiego księcia UPUM[21]. Stronnictwo przyznaje także własne odznaczenia: m.in. Krzyż Rycerski (3 klasy), Krzyż Monarchii (2 klasy), Krzyż Jerozolimski UPUM, Krzyż Honoru i Wierności Regenta UPUM, Krzyż Regencji, Krzyż 3 Maja, Krzyż Zasługi UPUM, Medal Zasługi UPUM, Medal Regenta UPUM, Medal 10-lecia UPUM, Medal XV-lecia UPUM, Medal UPUM, Medal Członka UPUM oraz Krzyż Pamiątkowy 600-lecia bitwy pod Grunwaldem[24][25][26][27]. Z partią związanych jest kilka organizacji: Kolegium Heraldyczno-Genealogiczne "Szlachcic", Polonijne Kulturalne Stowarzyszenie Miłośników Tradycji Szlacheckich i Arystokratycznych oraz Fundacja "Szlachecki Dwór".

Na czele UPUM stoi regent, który wg pierwotnego statutu nie podlegał wyborowi i sprawował funkcję dożywotnio. Pierwszym regentem partii był Adam Myśliński, który zmarł w 2004. Jego następcą został dotychczasowy wiceregent Aleksander Podolski. Do organizacji należy m.in. Stefan Oberleitner. W wyborach parlamentarnych w 2011 w okręgu elbląskim do Sejmu z listy PJN startował członek UPUM Arkadiusz Kłosowski, który otrzymał 156 głosów[28].

Pozostałe[edytuj | edytuj kod]

Istniały także inne niewielkie partie ruchu monarchistycznego, które nie podjęły jednak szerszej działalności. Były nimi[29]:

  • Unia Restytucji Monarchii – zarejestrowana 27 czerwca 1991, siedzibę miała w Warszawie;
  • Partia Królewska – zarejestrowana 25 października 1991, powstała w Zakliczynie;
  • Królestwo Polskie – zarejestrowane 19 listopada 1991, na jego czele stał król zasiadający w Poznaniu.


Information icon.svg Zobacz też kategorię: Polscy monarchiści.

Przypisy

  1. Adam Wielomski: Czym jest, a czym nie jest Klub Zachowawczo-Monarchistyczny?. kzm.org.pl.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 OMP – idea i historia. antymoderna.republika.pl, 18 października 2011.
  3. Organizacja Monarchistów Polskich. monarchizm.pl.tl.
  4. Adrian Nikiel. legitymizm.org.
  5. Norbert Wójtowicz. legitymizm.org.
  6. Publicystyka. legitymizm.org.
  7. Krzyż Jubileuszowy Organizacji Monarchistów Polskich. www.monarchizm.pl.tl.
  8. Krzyż Świętego Kazimierza Królewicza. www.monarchizm.pl.tl.
  9. Łukasz Kluska: "OMP – Oświadczenie". konserwatyzm.pl, 29 października 2008.
  10. Wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym
  11. Adam Wielomski: O sedewakantyzmie. konserwatyzm.pl, 28 października 2008.
  12. Monarchiści integrują. naszemiasto.pl, 22 października 2001.
  13. Jerzy Kamiński: Kazimierz Książę Domański. gazeta.olawa.pl, 2000.
  14. 14,0 14,1 Agnieszka Sadowska: "Bóg, król, honor, ojczyzna". aspektpolski.pl, 30 maja 2008.
  15. 15,0 15,1 Informacje na stronie PRM
  16. Deklaracja ideowo-programowa Polskiego Ruchu Monarchistycznego na stronie partii
  17. 17,0 17,1 Jacek Gądek: Przebóg trzyma w ukryciu króla Polski. onet.pl, 11 czerwca 2011.
  18. M.P. z 1997 r. Nr 64, poz. 621
  19. Archiwalna strona PLM
  20. Dane na temat PLM, teleadreson.pl
  21. 21,0 21,1 Informacje na stronie UPUM
  22. Program Unii Polskich Ugrupowań Monarchistycznych na stronie partii
  23. Aktualnie tytuł margrabiego, mimo iż figuruje w dokumentach programowych, nie jest w praktyce nadawany.
  24. Odznaczenia Unii Polskich Ugrupowań Monarchistycznych na stronie partii
  25. Stefan Oberleitner: Odznaczenia monarchistyczne w III Rzeczypospolitej Polskiej 1990–2010, Zielona Góra 2011.
  26. Odznaczenia partii na stronie: Znaki zaszczytne i pamiątkowe polskich organizacji monarchistycznych i konserwatywnych przełomu XX i XXI wieku
  27. Aleksander Podolski: Konwent Szlachty Polskiej 2011, Wrocław 2012, s. 15–16, 63.
  28. Serwis PKW – Wybory 2011
  29. Jerzy Muszyński: Polskie państwo partyjne, Warszawa 2000, s. 61.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan Oberleitner: Odznaczenia monarchistyczne w III Rzeczypospolitej Polskiej 1990–2010, Zielona Góra 2011 (faktycznie książka ukazała się w grudniu 2010), ISBN 978-83-919754-2-8.
  • Aleksander Podolski: Księga herbowa Unii Polskich Ugrupowań Monarchistycznych, Wrocław 2010, ISBN 978-83-925702-3-3.
  • Leszek Wierzchowski, Sławomir Leonard Wysocki: Herbarz. Nadania godności szlacheckich i arystokratycznych w Polsce 1992–1995, Kraków 1996.
  • Norbert Wójtowicz: Organizacja Monarchistów Polskich jako przejaw młodzieżowej skrajnej prawicy, [w:] „Acta Universitatis Wratislaviensis” 2179, Politologia XXVI, Wrocław 1999, s. 125–142.