Polska Partia Socjalistyczna (po 1987)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy współczesnej polskiej partii politycznej. Zobacz też: historyczna Polska Partia Socjalistyczna oraz inne partie o podobnych nazwach.
Polska Partia Socjalistyczna
Logo PPS.svg
Lider Bogusław Gorski
Data założenia 15 listopada 1987
Adres siedziby ul. Turecka 3,
00-745 Warszawa
Deklarowana
ideologia polityczna		 demokratyczny socjalizm, socjalizm etyczny, socjaldemokracja, zielony socjalizm
Deklarowane
poglądy gospodarcze		 państwo opiekuńcze, socjalizm, społeczna gospodarka rynkowa
Liczba członków 1286 (lipiec 2009)
Członkostwo
międzynarodowe		 brak
Europejska Grupa
Parlamentarna		 brak
Barwy      biel
     czerwień
Obecni posłowie 0
Obecni senatorowie 0
Obecni eurodeputowani 0
strona oficjalna
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
System prawny
Władza ustawodawcza
Władza wykonawcza
Władza sądownicza
Samorząd terytorialny
Partie polityczne
Wybory
Polityka zagraniczna

Wikiprojekt Polityka

Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze socjalistycznym, niepodległościowym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), odrodzona w Polsce 15 listopada 1987. W okresie 1988–1990 aktywna w ramach opozycji demokratycznej. Wskutek sporów dotyczących taktyki wobec władz uległa podziałowi na dwa skrzydła: radykalne PPS-Rewolucja Demokratyczna z Piotrem Ikonowiczem i Józefem Piniorem oraz na PPS Jana Józefa Lipskiego zbliżone do opozycji skupionej wokół Komitetu Obywatelskiego. W 1990 doszło do połączenia wszystkich struktur krajowych oraz emigracyjnych struktur PPS.

Po 1989 partia kilkakrotnie miała własną niewielką reprezentację w parlamencie, obecnie jest partią pozaparlamentarną. Kontynuuje tradycje Polskiej Partii Socjalistycznej istniejącej od 1892.

Spis treści

Program polityczny [edytuj]

PPS reprezentuje głównie interesy ludzi pracy oraz broni interesów jednostek słabszych w społeczeństwie. Za najważniejsze uznaje się prawa socjalne i pracownicze, które uważane są przez tę partię za podstawę demokracji. PPS opowiada się za równoprawnością sektorów prywatnego, państwowego, spółdzielczego i komunalnego.

Główne cele programowe PPS:

  • Obrona ludzi pracy przed wyzyskiem i poniżeniem,
  • Rozwijanie więzi społecznych łączących ludzi pracy,
  • Podstawowe usługi społeczne – opieka zdrowotna, opieka społeczna, zabezpieczenie rentowe i emerytalne, edukacja – dostępne bezpłatnie dla każdego,
  • Kompleksowa realizacja zasad sprawiedliwości społecznej,
  • Uspołecznienie sprawowania władzy państwowej, samorządowej, a także gospodarczej,
  • Inicjowanie, wspieranie i uczestniczenie w działaniach związków zawodowych, organizacji i ruchów społecznych, które służą dobru wspólnemu,
  • Umocnienie funkcji państwa, zwłaszcza w sferze gospodarczej i społecznej,
  • Rozwój mediów publicznych wolnych od nacisków politycznych i ekonomicznych,
  • Wprowadzenie w Polsce społecznej gospodarki rynkowej.

Historia partii [edytuj]

PPS odrodziła się w Polsce w dniu 15 listopada 1987 w Warszawie. Tego samego dnia pomimo interwencji SB w trakcie zjazdu założycielskiego doszło do ogłoszenia Deklaracji Politycznej PPS. W przyjętej deklaracji politycznej stwierdzono m.in.:

Quote-alpha.png
Zdajemy sobie sprawę, że słowo „socjalizm” zawłaszczone przez komunistów nie cieszy się dziś popularnością w polskim społeczeństwie. Jest ono identyfikowane z władzą. Naszą pracą, walką i twórczym myśleniem przywrócimy temu słowu i związanym z nim wartościom właściwe znaczenie. O te wartości, o podmiotowość człowieka, o godność pracy i niepodległość narodu wielokrotnie upominało się polskie społeczeństwo, upominali się polscy robotnicy podczas sierpniowego zrywu. Były one obecne w działaniach niezależnych sił społecznych między Sierpniem a Grudniem i znalazły swój wyraz w programie Samorządnej Rzeczypospolitej, uchwalonym na I Krajowym Zjeździe NSZZ „Solidarność”. O wolność, demokrację i sprawiedliwość społeczną walczyli polscy socjaliści w strukturach opozycyjnych lat 70. i 80.(...) Nie ignorując realiów politycznych, które można i należy zmienić, PPS zamierza wywierać wpływ na sposób sprawowania władzy w Polsce. Będzie to czynić poprzez inicjowanie i rozwijanie przemian demokratycznych, organizowanie społecznej kontroli nad poczynaniami władz, popieranie doradzającego się ruchu związkowego i ścisłą z nim współpracę. Będziemy walczyć o respektowanie praw człowieka, w wśród nich: prawa do życia w niepodległym, wolnym kraju; prawa do wolności zrzeszania i stowarzyszania się; prawa do pluralizmu politycznego; Domagamy się prawa do życia w nieskażonym środowisku naturalnym, prawa do zastępczej służby wojskowej oraz zniesienia kary śmierci[1].

22 listopada 1987 wyłoniono władze PPS w składzie:

W wyniku sporów wobec strategii i taktyki partii w lutym 1988 doszło do podziałów w wyniku których wyodrębniły się nurty: Piotra Ikonowicza pod nazwą PPS-Rewolucja Demokratyczna, Grzegorza Ilki pod nazwą TKK PPS) oraz PPS Jana Józefa Lipskiego. Główną przyczyną rozbieżności była radykalne stanowisko części działaczy określone w przyjętej platformie pn. Zasady Działania PPS do Zjazdu Statutowego, w której stwierdzono:

Quote-alpha.png
Komuniści rządzą Polską nie z woli społeczeństwa, lecz na mocy dyktatu obcego mocarstwa. Dlatego dążenie do umożliwienia społeczeństwu swobodnego wyboru odpowiadającego mu systemu rządów w pełni usprawiedliwia stosowanie metod obywatelskiego nieposłuszeństwa.

Wobec pogłębiającego się kryzysu gospodarczego oraz wobec faktu, że władze prowadzą coraz bardziej antypracowniczą i antysocjalistyczną politykę, naturalnym prawem załóg pracowniczych jest prawo do samoobrony. Siła i gwałtowność protestu pozostają proporcjonalne do skali zamachu na prawa i interesy ludzi pracy. PPS nie ograniczy się li tylko do moralnego poparcia społecznych protestów. Zadaniem partii jest zarówno udział w akcjach rewindykacyjnych jak i ich inspirowanie i organizowanie. W dzisiejszej dramatycznej sytuacji społecznej miejsce członków PPS jest wśród strajkujących załóg, w Komitetach Założycielskich „Solidarności”, Samorządach pracowniczych – po stronie uciskanych i wyzyskiwanych.

Za szczególnie ważne zadanie uważa PPS wspieranie organizacji zakładowych NSZZ „Solidarność”. Solidarność jest bowiem głównym orężem w walce o prawa pracownicze. Można bez przesady powiedzieć, że od siły tego związku zawodowego zależy pomyślność i dobrobyt przeważającej większości Polaków, dla których podstawą egzystencji jest ani zysk, ani udział w aparacie władzy, lecz praca. Dlatego uważamy, że byłoby fatalne w skutkach osłabienie związkowego charakteru „Solidarności” w ruch społeczny lub partię polityczną[3].

PPS była aktywna w walkach strajkowych w 1988. Działacze PPS więzieni byli m.in. za organizowanie strajku w zakładach „Dolmel” we Wrocławiu (Józef Pinior, Czesław Borowczyk). Działacze PPS aktywnie uczestniczyli w działaniach związkowych „Solidarności”, demonstracjach i podziemnym ruchu wydawniczym. Ściśle współpracowano z RKS Dolnego Śląska i Międzyzakładowym Robotniczym Komitetem „Solidarności” z Warszawy.

Information icon.svg Osobny artykuł: PPS-Rewolucja Demokratyczna.

W 1990 doszło do Kongresu Zjednoczeniowego łączącego wszystkie nurty krajowe i PPS na emigracji. Kongres ten oznaczony został jako XXV Kongres PPS (poprzedni XXIV Kongres PPS odbył się w 1937 w Radomiu). Na Kongresie, ciągłość historyczną partii potwierdziła Lidia Ciołkoszowa, ostatni żyjący członek przedwojennej Rady Naczelnej PPS (wybrana na XXIV Kongresie) i przewodnicząca RN PPS na emigracji[4].

Na wniosek Lidii Ciołkoszowej, w przyjętej uchwale Kongresu stwierdzono:

Quote-alpha.png
W dniu 28 października 1990 roku przestają istnieć jako samodzielne organizacje: Polska Partia Socjalistyczna J. J. Lipskiego, Polska Partia Socjalistyczna kierowana przez Tymczasowy Komitet Krajowy, Polska Partia Socjalistyczna „Rewolucja Demokratyczna” oraz (Niezależna) Polska Partia Socjalistyczna (w kraju i na obczyźnie. Organizacje te łączą się tworząc jednolitą Polską Partię Socjalistyczną, formalno-prawną kontynuatorkę przedwojennej PPS, PPS-WRN i PPS na obczyźnie, a której statut, program i skład władz przyjął XXV Kongres[5].

Przewodniczącym RN PPS na Kongresie wybrano Jana Józefa Lipskiego. Po jego śmierci we wrześniu 1991 przewodnictwo Rady Naczelnej objął Stanisław Wąsik z Londynu.

W wyborach parlamentarnych w w 1991 PPS uczestniczyła na listach Solidarności Pracy i Ruchu Demokratyczno-Społecznego. Nie uzyskała jednak żadnych mandatów.

W listopadzie 1992 na XXVI Kongresie PPS socjaliści rozczarowani dotychczasowymi rządami w przyjętej uchwale „Lewica pracownicza” zdystansowali się od podziałów historycznych poszukując wsparcia w działaniach na rzecz pracowników. Spowodowało to nawiązanie współpracy z SdRP oraz innymi ugrupowaniami wywodzącymi się z PRL-owskiej PZPR. Przewodniczącym RN PPS wybrano Piotra Ikonowicza.

W wyniku decyzji II tury XXVI Kongresu PPS (lipiec 1993) PPS weszła w skład koalicji pn. SLD. Spowodowało to ostre podziały w PPS (m.in. ostry protest i rezygnację złożyła honorowa przewodnicząca PPS Lidia Ciołkoszowa).

W wyniku wyborów parlamentarnych w 1993 PPS z list SLD wprowadziła do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej trzech posłów: Piotra Ikonowicza, Andrzeja Lipskiego i Cezarego Miżejewskiego. Po głosowaniu niezgodnie z dyscypliną klubu SLD w 1994, posłowie PPS zostali usunięci z klubu i założyli Koło Parlamentarne PPS[6], które funkcjonowało do 1997. Po śmierci Andrzeja Lipskiego w lipcu 1996 do koła przystąpiła Maria Walczyńska-Rechmal – posłanka SLD. Koło PPS w Sejmie II kadencji inicjowało ustawy o ochronie lokatorów, wygaśnięciu roszczeń reprywatyzacyjnych, przeciwdziałaniu bezrobociu. Inicjowano działania w sprawie polityki regionalnej.

W wyborach prezydenckich w Polsce w 1995 PPS poparła Tadeusza Zielińskiego, zaś w II turze Aleksandra Kwaśniewskiego.

W wyborach w 1997 do Sejmu z list SLD mandaty poselskie otrzymali: Piotr Ikonowicz, Bogdan Lewandowski i Jacek Kasprzyk. W Senacie znaleźli się ponadto Jerzy Kopaczewski, Jerzy Cieślak oraz Józef Kuczyński. Parlamentarzyści ci utworzyli w ramach SLD – Zespół Parlamentarny Polskich Socjalistów.

W 1999 po przekształceniu się SLD w jednolitą partię, Rada Naczelna PPS nakazała posłom i senatorom PPS utworzenie samodzielnego koła poselskiego. Decyzję tę wykonał Piotr Ikonowicz. Utworzył on wraz innymi posłami, którzy nie weszli do SLD Kazimierzem Milnerem i Lechem Szymańczykiem z Ruchu Ludzi Pracy oraz senatorami Jerzym Kopaczewskim i Józefem Kuczyńskim wspólne Koło Parlamentarne PPS – Ruch Ludzi Pracy. Koło to rozpadło się przed wyborami w 2001.

W wyborach prezydenckich w 2000 i parlamentarnych w 2001 PPS startowała samodzielnie, zyskując jedynie marginalne poparcie; lista PPS uzyskała 13,459 głosów (0,10%) w 16 okręgach wyborczych[7].

W efekcie wskutek wewnętrznych sporów po przegranej, z członkostwa w PPS zrezygnował jej dotychczasowy lider Piotr Ikonowicz. Utworzył on później ze swoimi zwolennikami w kwietniu 2003 nową partię – Nowa Lewica.

Od listopada 2001 do maja 2003 przewodniczącym PPS był Zbigniew Puchajda. W czerwcu 2003 na Kongresie PPS przewodniczącym Rady Naczelnej PPS wybrany został Andrzej Ziemski[8]. W lipcu 2005 przewodniczącym prezydium Rady Naczelnej wybrano Mariana Petersa. Następnie PPS kierowali Zdzisław Smagalski oraz Krystyna Cała, zaś od 2006 Bogusław Gorski.

W grudniu 2004 PPS podpisała deklarację programową Unii Lewicy, jednak nie weszła w skład utworzonej później partii o tej nazwie. 24 lipca 2005 podpisała porozumienie wyborcze z partiami lewicy pozaparlamentarnej: Antyklerykalną Partią Postępu RACJA, Komunistyczną Partią Polski, Polską Partią Ekologiczną – Zielonych i Polską Partią Pracy.

W wyborach parlamentarnych w 2005 wystartowała w ramach komitetu wyborczego Polskiej Partii Pracy (wspólnie z Antyklerykalną Partią Postępu RACJA, Polską Partią Ekologiczną – Zielonych i Komunistyczną Partią Polski). Komitet zdobył 91 266 głosów (0,77% poparcia w skali kraju). Natomiast reprezentanci PPS na listach PPP uzyskali 5 234 głosów, co dało 0,04% poparcia w skali kraju. W wyborach prezydenckich w 2005 PPS udzieliła poparcia kandydatowi PPP Danielowi Podrzyckiemu (który nie wziął udziału w wyborach z powodu śmierci w wypadku samochodowym). W wyborach samorządowych w 2006 PPS nie zawarła koalicji na szczeblu krajowym, rejestrując własny komitet w PKW; jednocześnie instancje terenowe zostały upoważnione do koalicji lokalnych.

W wyborach parlamentarnych w 2007 PPS startowała (4 kandydatów w okręgach: Warszawa, Szczecin, Kielce) z listy PPP, która uzyskała 160 476 głosów (0,99%).

Przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2009 PPS nie porozumiała się w sprawie wspólnego startu z RACJĄ Polskiej Lewicy i ostatecznie wystartowała samodzielnie, wystawiając listę jedynie w okręgu wyborczym nr 3 (Olsztyn).

Władze partii [edytuj]

  • Przewodniczący Rady Naczelnej: Bogusław Gorski
  • Wiceprzewodniczący Rady Naczelnej: Łukasz Szymański
  • Sekretarz Rady Naczelnej: Grzegorz Ilka
  • Przewodniczący Centralnego Komitetu Wykonawczego: Jerzy Stefański
  • Przewodniczący Centralnej Komisji Rewizyjnej: Małgorzata Białek
  • Przewodniczący Sądu Partyjnego: Włodzimierz Lewicki

Organizacja młodzieżowa [edytuj]

W strukturach partii działała Organizacja Młodzieżowa Polskiej Partii Socjalistycznej (OM PPS). Została ona zawieszona, a następnie zlikwidowana na początku XXI wieku.

W 2009 PPS podjęła ścisłą współpracę ze stowarzyszeniem Młodzi Socjaliści. Nie stało się ono jednak typową partyjną organizacją młodzieżową – przedstawiciele MS wstępowali do partii na zasadzie dobrowolności, zachowując odrębność organizacyjną; brak uchwały afiliacyjnej MS oraz decyzji Rady Naczelnej PPS uniemożliwiał inny rodzaj współpracy, niż współpraca z partią na zasadzie formalno-prawnej niezależności i w oparciu o polityczne partnerstwo obydwu podmiotów[9]. Do PPS należała ok. 1/3 członków MS, a niektórzy z nich kandydowali w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 z listy PPS. 17 lipca 2010 Rada Krajowa Młodych Socjalistów zdecydowała o rezygnacji ze współpracy z PPS z powodu rezygnacji partii z samodzielnego startu w wyborach samorządowych w 2010. Zdaniem Rady Krajowej MS, części liderów partii nie zależy na odbudowie samodzielności politycznej PPS i lewicy niezwiązanej z SLD. Z związku z uchwałą, większość działaczy i działaczek Młodych Socjalistów złożyła rezygnacje z członkostwa w partii. Funkcję złożył wiceprzewodniczący partii Grzegorz Ilnicki, członkowie Prezydium RN PPS Adrian Zandberg i Piotr Kempisty, członkowie CKW Piotr Janiszewski i Mateusz Mirys oraz większość członków Rady Naczelnej zasiadających tam z poparcia Młodych Socjalistów.

Czołowi działacze PPS po 1987 [edytuj]

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. ↑ „Robotnik” nr 1/83982 styczeń 1988, CKZ PPS Londyn.
  2. ↑ Krajowy Rejestr Ujawnionych Konfidentow – była opozycja, abcnet.com.pl z 25 kwietnia 2005.
  3. ↑ To były piękne dni. Polska Partia Socjalistyczna 1987–1990 dzień po dniu. Warszawa, listopad 1987.
  4. ↑ Kowalski: Adam i Lidia Ciołkoszowie, lewica.pl z 11 czerwca 2002.
  5. ↑ Uchwała XXV Kongresu Polskiej Partii Socjalistycznej o reaktywowaniu jednolitej Polskiej Partii Socjalistycznej z dnia 28 października 1990.
  6. ↑ KP PPS w Sejmie II kadencji.
  7. ↑ Protokół Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 września 2001.
  8. ↑ Ziemski szefem PPS (aktualizacja), lewica.pl z 24 maja 2003.
  9. ↑ Warszawa: Kongres Młodych Socjalistów, lewica.pl z 24 marca 2009.

Linki zewnętrzne [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Polska_Partia_Socjalistyczna_(po_1987)&oldid=34633987”