Reforma administracyjna w Polsce (1999)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Porównanie podziałów administracyjnych sprzed i po reformie z 1999 roku

Reforma administracyjna Polski – reforma zmieniająca podział administracyjny Polski, która wprowadziła 3-stopniową strukturę podziału terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 roku. Jedna z czterech reform 1999 r., które wprowadziły znaczące zmiany w państwie.

Utworzono 16 rządowo-samorządowych województw i 315 samorządowych powiatów. Reforma miała na celu budowę samorządności i usprawnienie działań władz w terenie. Zmniejszono liczbę województw z 49 do 16. Pierwotny plan zakładał utworzenie 12 silnych województw[1].

Większość miast, które straciły prawa miast wojewódzkich, weszła do grupy powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu[2]. W ramach przygotowania do przywrócenia samorządowych powiatów wdrożono Miejski Program Pilotażowy Reformy Administracji Publicznej.

Efektem zmian było zmniejszenie roli wojewody na rzecz marszałka województwa i samorządu wojewódzkiego. Część obiektów dotąd będąca w gestii wojewody przeszła pod zarząd poszczególnych szczebli samorządowych. Wraz z ich przekazaniem stopniowo przekazywano także narzędzia ich finansowania w postaci: udziału w podatku dochodowym, udziału w podatku od osób prawnych, dotacji i subwencji.

Oceny Sejmu i Senatu[edytuj | edytuj kod]

W 2001 roku Sejm i Senat zgodnie uznały nowy zasadniczy podział terytorialny państwa za poprawny i spełniający założenia reformy administracji publicznej. Senat wskazał na konieczność wspierania inicjatyw zmierzających do racjonalizacji podziału terytorialnego kraju na powiaty[3]. Sejm stwierdził, że część powiatów jest zbyt słaba ekonomicznie, a przez to mało sprawna i mało efektywna. Analiza potencjału rozwojowego jednostek powiatowych wskazuje na duże zróżnicowanie między miastami na prawach powiatu a powiatami pozbawionymi ośrodków miejskich. Za korzystne dla wykonywania funkcji publicznych Sejm uznał łączenie się miast na prawach powiatu i otaczających je powiatów mających siedziby w tych miastach[4].

Kryteria jednostek[edytuj | edytuj kod]

Za podstawowe kryterium funkcjonalne możliwości utworzenia powiatu przyjęto pełnienie przez potencjalną siedzibę władz powiatu funkcji ponadgminnych, co związane było z istnieniem odpowiednich instytucji w tymże mieście. Za podstawowe instytucje tego typu przyjęto: sąd rejonowy, prokuraturę rejonową, urząd skarbowy, rejonową komendę policji, rejonową komendę straży pożarnej, terenowy państwowy inspektorat sanitarny, oddział ZUS, szpital rejonowy, placówki szkolnictwa ponadpodstawowego, placówki terenowe Kas Rolniczych Ubezpieczeń Społecznych. W końcu przyjęto, że powiat powinien obejmować co najmniej 5 gmin, mieć co najmniej 50 tys. mieszkańców i co najmniej 10 tys. mieszkańców w mieście będącym siedzibą władz. Ze względu na geograficzne zróżnicowanie sieci osadniczej nie wszystkie utworzone powiaty spełniają tak określone warunki[5].

Transformacja województw[edytuj | edytuj kod]

Nowe województwo Utworzone ze starych województw:
dolnośląskie
kujawsko-pomorskie
lubelskie
lubuskie
łódzkie
małopolskie
mazowieckie
opolskie
podkarpackie
podlaskie
pomorskie
śląskie
świętokrzyskie
warmińsko-mazurskie
wielkopolskie
zachodniopomorskie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. http://zobacz.info/12-wojewodztw/
  2. Grzegorz Osiecki: Czy reformy rządu Jerzego Buzka wyhamowały rozwój Polski?. Forsal.pl, 2012.
  3. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 stycznia 2001 r. w sprawie oceny nowego zasadniczego podziału terytorialnego państwa (M.P. z 2001 r. Nr 2, poz. 24)
  4. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 maja 2001 r. w sprawie oceny funkcjonowania zasadniczego podziału terytorialnego państwa (M.P. z 2001 r. Nr 16, poz. 249)
  5. Ocena nowego zasadniczego podziału terytorialnego państwa przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 12 grudnia 2000 r. przygotowana przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji i Warszawa, grudzień 2000 – Druk nr 538 z 14 grudnia 2000 r., Senat RP
  6. Gminy Dziadowa Kłoda, Międzybórz i Syców w województwie dolnośląskim.
  7. 7,0 7,1 Obecnie w województwie warmińsko-mazurskim.
  8. Obecnie w województwie pomorskim.
  9. 9,0 9,1 Obecnie w powiecie gnieźnieńskim w województwie wielkopolskim.
  10. 10,0 10,1 Obecnie w województwie mazowieckim.
  11. Dotyczy tylko gmin Annopol, Gościeradów, Szastarka i Trzydnik Duży. Pozostałe gminy były w starym województwie lubelskim.
  12. 12,0 12,1 Obecnie w powiecie ryckim w województwie lubelskim.
  13. Nie licząc gminy Przemęt, która znajdowała się w województwie leszczyńskim.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Obecnie w powiecie nowotomyskim w województwie wielkopolskim.
  15. 15,0 15,1 15,2 Obecnie w województwie zachodniopomorskim.
  16. 16,0 16,1 Obecnie w powiecie międzychodzkim w województwie wielkopolskim.
  17. Nie licząc gminy Sława, która znajdowała się w województwie zielonogórskim.
  18. Początkowo w powiecie nowosolskim, powiat wschowski powstał dopiero w 2002 roku.
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 Obecnie w powiecie koneckim w województwie świętokrzyskim.
  20. 20,0 20,1 Obecnie w powiecie włoszczowskim w województwie świętokrzyskim.
  21. Nie licząc gmin Grabów i Świnice Warckie, które znajdowały się w województwie konińskim.
  22. 22,0 22,1 Obecnie w powiecie łowickim w województwie łódzkim.
  23. Nie licząc gminy Lututów, która znajdowała się w województwie sieradzkim.
  24. 24,0 24,1 Gminy Nowa Brzeźnica, Pajęczno i Strzelce Wielkie w województwie łódzkim.
  25. 25,0 25,1 Gminy Gidle i Żytno w województwie łódzkim.
  26. 26,0 26,1 Obecnie w powiecie poddębickim w województwie łódzkim.
  27. 27,0 27,1 Obecnie w powiecie łęczyckim w województwie łódzkim.
  28. 28,0 28,1 Obecnie w powiecie opoczyńskim w województwie łódzkim.
  29. Gmina wiejska Szerzyny z województwa tarnowskiego znalazła się początkowo w powiecie jasielskim w województwie podkarpackim. 1 I 2003 została przeniesiona do powiatu tarnowskiego w województwie małopolskim.
  30. Obecnie w województwie podkarpackim.
  31. 31,0 31,1 31,2 Obecnie w powiecie mieleckim w województwie podkarpackim.
  32. Nie licząc gmin Jordanów (m), Jordanów (w) i Bystra-Sidzina, które znajdowały się w województwie nowosądeckim.
  33. Nie licząc gminy Brzeszcze, która znajdowała się w województwie katowickim.
  34. 34,0 34,1 Gmina miejska Sławków znalazła się początkowo w powiecie olkuskim w województwie małopolskim. 1 I 2002 została przeniesiona do powiatu będzińskiego w województwie śląskim.
  35. Nie licząc gminy Trzyciąż, która znajdowała się w województwie krakowskim.
  36. Nie licząc gminy Alwernia, która znajdowała się w województwie krakowskim.
  37. 37,0 37,1 Obecnie w powiecie oświęcimskim w województwie małopolskim.
  38. Nie licząc gminy Gołcza, która znajdowała się w województwie krakowskim.
  39. 39,0 39,1 Obecnie w powiecie proszowickim w województwie małopolskim.
  40. 40,0 40,1 Obecnie w powiecie gorlickim w województwie małopolskim.
  41. 41,0 41,1 Obecnie w powiecie szczycieńskim w województwie warmińsko-mazurskim.
  42. Obecnie w województwie lubelskim.
  43. 43,0 43,1 Obecnie w województwie łódzkim.
  44. Nie licząc gminy Iłów, która znajdowała się w województwie płockim i gminy Brochów, która znajdowała się w województwie warszawskim.
  45. Gminy Baranów, Jaktorów i Żabia Wola w województwie mazowieckim.
  46. 46,0 46,1 Gminy Andrzejewo, Boguty-Pianki, Nur, Szulborze Wielkie i Zaręby Kościelne.
  47. Wszystkie gminy powiatu oprócz gminy Zębowice, która znajdowała się w starym województwie opolskim.
  48. Obecnie w powiecie kolbuszowskim w województwie podkarpackim.
  49. Początkowo jako część powiatu malborskiego; powiat sztumski powstał dopiero w 2002 roku.
  50. Nie licząc gminy Konarzyny, która znajdowała się w województwie słupskim.
  51. 51,0 51,1 51,2 Obecnie w województwie małopolskim.
  52. Gminy Dobrodzień, Gorzów Śląski, Olesno, Praszka, Radłów i Rudniki w województwie opolskim.
  53. 53,0 53,1 Gminy Moskorzew, Radków i Secemin w województwie świętokrzyskim.
  54. Nie licząc gmin Oleśnica i Szydłów, które znajdowały się w województwie kieleckim.
  55. Obecnie w powiecie ostrowieckim w województwie świętokrzyskim.
  56. Obecnie w województwie podlaskim.
  57. Obecnie w powiecie iławskim w województwie warmińsko-mazurskim.
  58. Obecnie w powiecie lidzbarskim w województwie warmińsko-mazurskim.
  59. 59,0 59,1 Obecnie w województwie dolnośląskim.
  60. Obecnie w województwie lubuskim.
  61. Obecnie w powiecie wolsztyńskim w województwie wielkopolskim.
  62. Dotyczy tylko gmin Sławno (m), Sławno (w) i Postomino. Pozostałe gminy były w województwie koszalińskim.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]