Polterabend

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Polterabend (Polter, Portelam, Pulter) – zwyczaj ślubny pochodzenia niemieckiego obejmujący tłuczenie szkła i porcelany. Praktykowany w Polsce głównie na Pomorzu (rejon Kociewia, Kaszub), Górnym Śląsku, Ziemi chełmińskiej oraz Poznańskim – zarówno na wsiach, jak i w dużych miastach.

Opis zwyczaju[edytuj | edytuj kod]

W przeddzień ślubu, czyli zazwyczaj w piątek wieczorem, przed domem panny młodej zbiera się – bez osobnych zaproszeń – rodzina, przyjaciele, znajomi, sąsiedzi oraz osoby niezaproszone na wesele (przeważnie są to osoby dorosłe) i tłuką porcelanę, stare talerze, kubki, umywalki, butelki oraz naczynia szklane lub fajansowe przed drzwiami wejściowymi, na progu lub na specjalnie przygotowanym w tym celu kamieniu. Panna młoda powinna posprzątać rozbite szkło, a pan młody częstuje przybyłych gości wódką. Do alkoholu podawane jest jedzenie, często rozstawia się tzw. szwedzki stół. Przyszłym młodym składane są życzenia, niekiedy grana jest muzyka, a spotkanie przeciąga się do późnych godzin nocnych. Panuje pogląd, że im większa ilość przybyłych gości, im więcej potłuczonego szkła, tym zapewnić ma to większe szczęście przyszłemu małżeństwu, a hałas ma za zadanie odpędzić złe duchy. Na polterabend nie przychodzą w praktyce goście weselni.

Na Górnym Śląsku zwyczaj ten przybiera czasami formę fałszywego ślubu (tzw. cygańskie wesele), gdzie przed dom panny młodej przychodzi korowód weselników wraz z fałszywą parą młodą i udawanym księdzem, a następnie wśród śmiechów i żartów przystępuje się do ceremonii ślubnej, składając przy tym życzenia prawdziwej młodej parze.

Pochodzenie zwyczaju[edytuj | edytuj kod]

Wywodzi się z niemieckiego zwyczaju o tej samej nazwie (niem. polter – hałas i abend – wieczór).

Zwyczaj ten przyszedł na Kaszuby z Niemiec. Jest znany też w Austrii, Danii i Szwajcarii. W Niemczech tłuczenie szkła nie jest praktykowane, wobec przesądu, że rozbite szkło przynosi pecha. Korzeni tej tradycji można szukać u pradawnych ludów, które tym zwyczajem odganiały złe duchy. Takie praktyki stosowali zarówno Germanie, jak i Słowianie.